تفاوت نامزدهای ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس

سیدرضا اکرمی: لازم می‌دانم نکاتی را در مورد رجل سیاسی- مذهبی و همچنین تفاوت میان کسانی را که نامزد انتخابات مجلس شورای اسلامی و افرادی که نامزد مقام ریاست‌جمهوری می‌شوند، بیان کنم. اول اینکه؛ هر کس در تعریف شاخصه‌های رجل سیاسی- مذهبی مطالبی را مطرح می‌کند، با توجه به اینکه طبق اصل قانون اساسی، تفسیر قانون اساسی بر عهده شورای محترم نگهبان است و تفسیر قوانین عادی بر عهده مجلس شورای اسلامی، بنابراین تعیین اینکه چه کسانی رجل سیاسی-مذهبی هستند و منظور از افراد مدیر و مدبر و امثال اینها چیست را باید از نظر حقوقی و قانونی بر عهده شورای نگهبان گذاشت. دوم اینکه؛ وقتی اصول قانون اساسی در مورد ویژگی‌ها و وظایف رئیس‌جمهور را در کنار هم قرار می‌دهیم، می‌توانیم این مطلب را به راحتی متوجه شویم و بفهیم که وقتی می‌گویند رئیس‌جمهور بعد از مقام معظم رهبری عالی‌ترین مقام اجرایی کشور است، یعنی چه و جایگاه ریاست‌جمهوری چه اهمیتی دارد؟ وقتی آن اصل مربوط به سوگند رئیس‌جمهور را مطالعه می‌کنیم، قطعا درمی‌یابیم رئیس‌جمهور حتما باید کسی باشد که از استعداد مدیریتی بالایی برخوردار و از نظر فهم سیاسی از دیگران برتر باشد. همچنین رئیس‌جمهور از نظر مذهبی نیز باید اطلاعات قابل ملاحظه‌ای داشته باشد. رجل مذهبی به معنای این نیست که شخصی فروع دین را بداند، یعنی نماز بخواند، روزه بگیرد و خمس و ذکات بدهد، رئیس‌جمهور رئیس اجرایی کشور است، یعنی باید بداند ما اقوام و جمعیت‌های مختلفی داریم که همه آنها شهروندان کشور ایران هستند. رئیس‌جمهور باید بداند کشوری مثل ایران با مذاهب و اقوام گوناگون را چگونه باید اداره کند، یا سیاست داخلی در رابطه با مسائل اجتماعی را باید بداند، همین‌طور در سیاست خارجی باید منطقه را بشناسد و راه تعامل با دنیا را بداند و در چارچوب قانون و خط‌مشی نظام جمهوری اسلامی، سیاست و روابط خارجی خود را تعیین کند، بنابراین مشخص است که سطح علمی و شخصیتی و توانایی مدیریتی او باید از افراد معمولی یا حتی از وزیر و معاون رئیس‌جمهور بالاتر باشد و تشخیص این بر عهده شورای نگهبان است که ببیند در جدول افراد داوطلب این مقام نمره کدام ‌یک از دیگران بالاتر است. نکته سوم اینکه؛ در میان کسانی که برای انتخابات ریاست‌جمهوری دوره یازدهم ثبت‌نام کرده‌اند، نام اشخاصی دیده می‌شود که یا درگذشته یا در حال حاضر نماینده مجلس بوده و هستند یا جزو وزرای سابق دولت‌های مختلف بوده‌اند. با توجه به اینکه ممکن است صلاحیت بسیاری از این افراد برای نامزدی انتخابات ریاست‌جمهوری احراز نشود، این سوال مطرح می‌شود که چطور این افراد برای آن پست‌ و مقام‌ها صلاحیت داشتند و در اینجا صلاحیت‌شان احراز نشده است. در پاسخ به این سوال باید بگویم شرایط داوطلبان نمایندگی در مجلس با شرایط نامزدی ریاست‌جمهوری تفاوت دارد، ضمن اینکه وظایفی که نماینده یک شهر دارد با رئیس‌جمهور یک کشور، متفاوت است و به همان اندازه سطح توانایی این دو مقام و توقعی که از آنها می‌رود نیز، متفاوت است، تشخیص اینکه یک فرد توانایی تصدی کدام یک از این پست‌ها را دارد، طبق اصل 115 قانون اساسی، بر عهده شورای محترم نگهبان است. ولی با توجه به اصول مختلف می‌فهمیم که نامزد ریاست‌جمهوری باید یک سر و گردن از نظر سیاسی و مذهبی و مدیریتی و تدبیر از دیگران بالاتر باشد. بنابراین دلیل نمی‌شود هرکس از طرف شورای نگهبان برای انتخابات مجلس تایید صلاحیت شد، برای ریاست‌جمهوری نیز تایید صلاحیت شود.

*نماینده سابق مجلس شورای اسلامی