نگاه تحلیلگر/ گفتوگوی «نامهنیوز» قاسم محبعلی
احتمال توافقی جامع میان ایران و آمریکا دور از ذهن است
یک تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: آمریکاییها هیچ الگوی ثابتی را در برخورد با کشورها تکرار نکردهاند. پس از جنگ ویتنام، هر بار از روشی متفاوت استفاده کردهاند؛ آخرین نمونه آن ونزوئلا بود که با انجام عملیاتهای ویژه، بدون ورود به یک جنگ گسترده، پیش رفتند.
گروه سیاست نامهنیوز: شرایط منطقه پیچیدهتر از همیشه است؛ از یک سو تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه آمده است و از سوی دیگر صحبتهایی مبنی بر مذاکره میان ایران و آمریکا میشود.
قاسم محبعلی، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره شرایط کنونی در منطقه به «نامهنیوز» گفت: «در عالم سیاست همهچیز ممکن است رخ دهد اما شروط ترامپ بهصراحت اعلام شده است و اگر ایران این شروط را نپذیرد، باید خود را برای جنگ آماده کند. ترامپ گفته است اورانیوم غنیسازیشده باید از ایران خارج شود، بازرسیها دوباره به کشور بازگردند، موضوع موشکی نیز مطرح شده است و مسئله حمایت ایران از گروههای مقاومت هم در دستور کار قرار دارد. ترکها اعلام کردهاند که این روند باید مرحلهبهمرحله پیش برود؛ در گام نخست، خروج اورانیوم ۶۰ درصد از ایران و سپس مذاکره درباره سایر موضوعات. در حال حاضر هیچ مسئلهای روشن نیست و هنوز مذاکره رسمیای انجام نشده است تا بتوان وضعیت را دقیق ارزیابی کرد. طبیعتاً پیش از آغاز هر مذاکرهای، ایران باید مواضع رسمی و نهایی خود را مشخص کند».
او ادامه داد: «در شرایط کنونی نمیشود با قطعیت سخن گفت و امکانش نیست که بگوییم به مواضع آمریکا در موضوع مذاکرات میشود اعتماد کرد یا خیر. اعتماد در روابط بینالملل مفهومی دقیق و مطلق نیست و کاملا نسبی است، بهویژه در شرایط فعلی که وضعیت جنگی حاکم است. پس از جنگ ۱ روزه هیچ توافقی شکل نگرفته و شرایط عملا همان است که در آن زمان هم وجود داشت. باید دید آیا دو طرف به این جمعبندی میرسند که هزینه دیپلماسی کمتر از هزینه جنگ است یا نه؛ اگر چنین نتیجهای حاصل شود، ممکن است از جنگ صرفنظر کنند. با این حال، انتظار شکلگیری روابطی عادی یا مثبت میان ایران و آمریکا چندان واقعبینانه نیست».
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «به نظر میرسد آمریکا به بخشی از اهداف خود دست یافته است. اینکه غنیسازی عملا متوقف شده یا اگر بنا به مذاکره شود، مذاکره مستقیم در دستور کار قرار میگیرد، درباه جنگ نیز نمیتوان تحلیل قطعی ارائه داد، زیرا آمریکاییها هیچ الگوی ثابتی را در برخورد با کشورها تکرار نکردهاند. پس از جنگ ویتنام، هر بار از روشی متفاوت استفاده کردهاند؛ آخرین نمونه آن ونزوئلا بود که با انجام عملیاتهای ویژه، بدون ورود به یک جنگ گسترده، پیش رفتند و رئیسجمهور ونزوئلا را از این کشور خارج کردند. درباره ایران نیز با توجه به شرایط خاص کشور، برنامههایی از پیش طراحیشده دارند که به نظر میرسد متفاوت با تجربههای پیشین و طراحیشده با در نظر گرفتن شرایط ایران است. اخیرا اروپا سپاه را در لیست گروههای تروریستی قرار داد و از زبان اروپاییها بحث تغییر رژیم شنیده میشود. حالا اینکه چه قدر این مواضع صرفا زبانی باشد یا واقعی، نمیدانم اما ممکن است آمریکا هم در همین مسیر پیش برود اما به طور کلی انتظار دستیابی به یک توافق جامع میان ایران و آمریکا دور از ذهن است».
محبعلی در پایان گفت: «اسرائیل در مقطع کنونی سکوت کرده تا آمریکا کار را هدایت کند. این رژیم خیالش راحت است که ایران و آمریکا با یکدیگر به توافق نمیرسند. در نظر داشته باشیم که اسرائیل همیشه بر اصل غافلگیری عمل میکند. از سوی دیگر او میخواهد برخلاف جنگ ۱۲ روزه آمریکا پیشگام باشد و اسرائیل پشت آمریکا پنهان شود».