به مردم خرده نگیریم؛ آنها نقشی در نوسانات بازار ارز و طلا ندارند

گروه اقتصاد نامه‌نیوز: وضعیت بازار ارز به شکلی است که هر روز مردم غافلگیر می‌شوند. روزی می‌بینند که نرخ دلار و طلا به طرز نامتعارفی بالا رفته است و روز دیگر شاهد کاهش نسبی آنها هستند اما دلیل چیست؟

آلبرت بغزیان، اقتصاددان، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «ما نباید مردم را مورد سرزنش قرار دهیم. مردم نگران ارزش دارایی‌های خود هستند. ریالی که در اختیار دارند و می‌خواهند آن را حفظ کنند و برای سوداگری، ارز و طلا نمی‌خرند اما زمانی که می‌بینند به دلیل تورم و افزایش نرخ ارز، ارزش این دارایی به‌طور مستمر کاهش می‌یابد، ناچار می‌شوند برای حفظ قدرت خرید خود به خرید دلار یا طلا روی بیاورند. طلا و ارز برای مردم کاربرد مصرفی ندارد، اما کاهش ارزش ریال آن‌ها را به این تصمیم وادار می‌کند. مردم نقشی در نوسانات بازار ارز و طلا ندارند و افزایش قیمت‌ها ناشی از رفتار آن‌ها نیست. این ادعا که مردم در این بازارها رفتاری هیجانی دارند، کاملاً نادرست است. بنابراین، نسبت دادن نوسانات قیمت به رفتار مردم و خرده گرفتن از آن‌ها، اقدامی غیرمنصفانه و نادرست است».

او ادامه داد: «افزایش قیمت طلا و ارز در دوره اخیر، عمدتا ناشی از تنش‌های دیپلماتیک، تحرکات نظامی آمریکا و افزایش احتمال وقوع جنگ بود. عامل مهم دیگر، تأثیر سیاست‌های پولی آمریکا بر بازارهای جهانی است. گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال کاهش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا موجب افزایش قیمت طلا شد. اما پس از اعلام موضع جدید این بانک و بازگشت به سیاست عدم کاهش نرخ بهره، ارزش دلار افزایش یافت و در نتیجه قیمت طلا کاهش پیدا کرد. بنابراین، افزایش قبلی قیمت طلا ناشی از پیش‌بینی کاهش نرخ بهره بود و با منتفی شدن این موضوع، روند بازار تغییر کرد».

این اقتصاددان همچنین بیان کرد: «درباره نرخ دلار نیز اعلام احتمال عرضه ارز از سوی بانک مرکزی باعث کاهش قیمت ارز شد. علاوه بر این، انتشار اخباری مبنی بر صدور دستور رئیس‌جمهور برای آغاز مذاکرات -هرچند بعدا تکذیب شد- در کاهش نرخ دلار اثرگذار بود. با این حال، باید پرسید آیا در پی کاهش نرخ ارز، قیمت کالاهای اساسی و مصرفی مانند میوه، برنج، حبوبات، قطعات یدکی لوازم خانگی و سایر اقلام کاهش یافت؟ پاسخ روشن است: خیر. در زمانی که نرخ دلار افزایش می‌یابد، مردم به‌طور مستقیم متضرر می‌شوند؛ اما هنگامی که نرخ ارز کاهش پیدا می‌کند، این کاهش به بهبود معیشت مردم منجر نمی‌شود و نفعی به آن‌ها نمی‌رسد. در چنین شرایطی، برخی از فعالان بازار که پیش‌تر از افزایش قیمت‌ها سود برده‌اند، اقدام به فروش کرده و از بازار خارج می‌شوند، در حالی که گروهی دیگر ممکن است به‌عنوان خریدار وارد بازار شوند. این تحولات ارتباطی با رفتار هیجانی مردم ندارد».

بغزیان در پایان گفت: «در مجموع، مردم نه عامل ایجاد هیجان در بازار ارز هستند و نه مسئول نوسانات قیمت؛ از این‌رو، نباید آن‌ها را مقصر وضعیت موجود دانست. همچنین سیاست تک‌نرخی شدن ارز که از سوی برخی مسئولان، از جمله آقایان مدنی‌زاده و همتی، مطرح و پیگیری شد، هیچ تأثیری در کاهش گرانی‌ها و بهبود وضعیت قیمت‌ها نداشت».