نگاه تحلیلگر/ گفتوگوی «نامهنیوز» با ناصر ایمانی
موضع رهبر انقلاب روشن است؛ وحدت/ به اقلیت تفرقهانداز نباید توجه کرد
یک تحلیلگر سیاسی گفت: در موضوع وحدت و انسجام ملی باید مرزبندیهای سنتیِ سیاسی و جناحی را کنار گذاشت. یکی از مهمترین آثار این جنگ نیز همین بوده که بسیاری از مرزهای گذشته میان جناحهای سیاسی را کمرنگ یا حتی از میان برده است.
گروه سیاست نامهنیوز: رهبر انقلاب در پیامهایشان در کنار موضوع مقاومت در برابر دشمن خارجی، بر ضرورت حفظ انسجام داخلی نیز به دفعات تأکید کردهاند. در این بین پرسش آن است که چرا حفظ انسجام و صیانت از وحدت اجتماعی در شرایط حساس کنونی تا این میزان حائز اهمیت است؟
ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی درباره این موضوع به «نامهنیوز» گفت: «از آغاز جنگ، یک انسجام ملی کمنظیر و استثنایی در کشور شکل گرفت. هیچکس نه در داخل کشور و نه در خارج، تصور نمیکرد که با آغاز جنگ تحمیلی چنین سطحی از همبستگی ملی به وجود آید. مردم با هر نوع دیدگاه و گرایش سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، بهاصطلاح زیر یک پرچم جمع شدند. تجمعات مردمی در نقاط مختلف کشور شکل گرفت و همچنان نیز ادامه دارد. این انسجام ملی، اگر در موفقیتهای کشور بیشتر از توان نظامی مؤثر نبوده باشد، قطعا کمتر از آن هم نبوده است. به عبارت دیگر، همانگونه که توان نظامی ایران در این جنگ نقشآفرین بود، انسجام اجتماعی نیز سهم بسیار مهمی در موفقیت کشور داشت. اگر این انسجام اجتماعی در داخل کشور وجود نداشت، مشخص نبود که بتوانیم با پیروزی از این میدان خارج شویم. پیش از جنگ، در عرصههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با شکافها و اختلافنظرهای جدی مواجه بودیم، اما وقوع جنگ سبب شد همه این تفاوتها تحتالشعاع منافع ملی قرار گیرد و نوعی همبستگی فراگیر در جامعه شکل بگیرد. از سوی دیگر، هنوز جنگ بهطور کامل پایان نیافته است. آنچه اکنون وجود دارد، صرفا یک آتشبس موقت و شکننده است. علاوه بر این، حتی پس از پایان کامل جنگ نیز کشور برای عبور از مشکلات و بازسازی خود به همین انسجام نیاز خواهد داشت. بازسازی زیرساختها، جبران خسارتها و بهبود شرایط اقتصادی کشور بدون وجود همدلی و وحدت ملی امکانپذیر نیست».
او ادامه داد: «اگر مردم در برابر یکدیگر قرار گیرند، مسئولان مقابل هم صفآرایی کنند و گروههای مختلف دائما درصدد تضعیف یکدیگر باشند، نهتنها اداره شرایط جنگی دشوار خواهد شد، بلکه نمیتوان به آیندهای روشن و امیدوارکننده نیز اندیشید. اینکه چه کسانی انسجام ملی را بر هم میزنند، موضوعی نیست که بتوان آن را صرفا از زاویه جناحی و سیاسی بررسی کرد. نباید پیامهای رهبر انقلاب به ابزاری برای رقابتها و تسویهحسابهای سیاسی میان جناحها تبدیل شود. هر فرد، گروه یا جریانی که میان مردم و مسئولان یا میان خود مردم اختلافافکنی کند، یا با رفتار و گفتار خود به شکافهای اجتماعی دامن بزند، در عمل به انسجام ملی آسیب رسانده است. همچنین هرگونه نقدی که با هدف تخریب، تضعیف و بیاعتبار کردن افراد و نهادها مطرح شود، در مسیر تقویت همبستگی ملی قرار نمیگیرد. در موضوع وحدت و انسجام ملی باید مرزبندیهای سنتیِ سیاسی و جناحی را کنار گذاشت. یکی از مهمترین آثار این جنگ نیز همین بوده که بسیاری از مرزهای گذشته میان جناحهای سیاسی را کمرنگ یا حتی از میان برده است».
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «در طول این مدت شاهد بودهایم افرادی که در گذشته به یک جناح خاص تعلق داشتند، مواضعی اتخاذ کردهاند که شاید برای بسیاری از ناظران غیرمنتظره و حتی باورناپذیر بوده است. این مسئله نشان میدهد که شرایط جنگی معادلات و صفبندیهای پیشین سیاست داخلی را تغییر داده است. به همین دلیل، هر کسی که تیم مذاکرهکننده کشور را تخریب کند، به اعضای آن اتهام بزند یا آنان را سازشکار بنامد، در عمل به انسجام ملی آسیب میزند. در مقابل، کسانی هم که معتقدند نباید هیچگونه اقدام نظامی انجام شود یا باید در مذاکرات همه امتیازات را واگذار کرد، در سوی دیگر همین طیف قرار میگیرند. هر دو نگاه افراطی هستند و هر دو میتوانند به وحدت و همبستگی ملی لطمه وارد کنند».
او درباره هجمه و فضاسازی علیه مسئولان و ضرورت حفظ وحدت اجتماعی، تشریح کرد: «رهبر انقلاب نیز بر همین اساس تأکید کردهاند که طرح برخی انتقادات، چه موجه و چه ناموجه، اگر به تضعیف انسجام ملی بینجامد، میتواند آسیبزا باشد. دلیل این تأکید نیز روشن است؛ کشور در شرایطی قرار دارد که همچنان با تبعات جنگ مواجه است. البته اگر کسی درباره نحوه اداره جنگ یا مدیریت کشور پیشنهاد، انتقاد یا راهکاری دارد، میتواند آن را از مسیرهای قانونی و در چارچوبهای مسئولانه به مسئولان ذیربط منتقل کند، اما نباید بهگونهای عمل شود که افکار عمومی دچار سردرگمی، تشویش و دوگانگی شود. در موضوعات اجتماعی نیز نباید نگاه خود را معطوف به گروههای بسیار محدود کرد. چرا باید یک درصد از جامعه را ملاک ارزیابی کل جامعه قرار دهیم؟ ممکن است عدهای محدود خواستار بازگشت گشت ارشاد باشند، اما واقعیت این است که در بسیاری از تجمعات مردمی، افراد با سلایق و پوششهای مختلف در کنار یکدیگر حضور دارند و مورد استقبال دیگران نیز قرار میگیرند؛ بنابراین نباید دیدگاه یک گروه محدود را به کل جامعه تعمیم داد. حتی پیش از آغاز جنگ نیز موضوع حجاب تا حد زیادی به یک وضعیت باثبات رسیده بود و بسیاری از زنان با نوع پوشش مورد نظر خود در جامعه حضور داشتند. در چنین شرایطی چه ضرورتی دارد که دوباره اذهان عمومی را درگیر این موضوعات کنیم و بر شکافهای اجتماعی بیفزاییم؟»
ایمانی در پایان گفت: «اگر از بسیاری از زنانی که حجاب مورد نظر برخی جریانها را رعایت نمیکنند سؤال شود که آیا در ماههای اخیر با برخوردهای اعتراضی گسترده مواجه بودهاند، احتمالاً پاسخ خواهند داد که چنین اتفاقی رخ نداده و در موارد متعددی حتی با برخوردهای مثبت و محترمانه نیز روبهرو شدهاند. اگر مجموعه پیامها و مواضع رهبر انقلاب را از آغاز رهبری ایشان در حوزههای مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مورد بررسی قرار دهیم، مشاهده خواهیم کرد که محورهای اصلی این سخنان از یک خطمشی مشخص و روشن پیروی میکند. در هر صورت، جهتگیری کلی رهبر انقلاب و مسئولان ارشد کشور روشن است و نباید به سخنان و مواضع گروههای محدود و حاشیهای بیش از اندازه اهمیت داد. آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، حفظ انسجام ملی است. حفظ انسجام ملی نیز به این معناست که اجازه ندهیم جریانهای تفرقهافکن تریبون پیدا کنند و صدای آنان در جامعه پژواک گستردهای بیابد».