«برجام ۲» در کار نیست؛ منتقدان مذاکره دل مردم را خالی نکنند

مخالفان امضای تفاهم‌نامه با آمریکا در ایران معمولاً دلایل مختلفی را مطرح می‌کنند. یکی از مهم‌ترین استدلال‌های آنان، بی‌اعتمادی به دولت آمریکا است. این گروه معتقدند که تجربه‌های گذشته نشان داده است که آمریکا به تعهدات خود پایبند نبوده و ممکن است پس از امضای توافق نیز به وعده‌های خود عمل نکند. همچنین برخی منتقدان بر این باورند که چنین تفاهم‌نامه‌هایی می‌تواند به افزایش نفوذ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آمریکا در ایران منجر شود و استقلال کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

از دیدگاه مخالفان، مذاکره و توافق با آمریکا ممکن است موجب کاهش توان بازدارندگی ایران در عرصه بین‌المللی شود و برخی امتیازات مهم کشور را در ازای منافع کوتاه‌مدت از بین ببرد. آنان همچنین تأکید می‌کنند که مشکلات اقتصادی و سیاسی ایران باید با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و توسعه روابط با کشورهای مختلف حل شود، نه با وابستگی به توافق با آمریکا. در مجموع، مخالفان این‌گونه تفاهم‌نامه‌ها معتقدند که منافع احتمالی آن کمتر از هزینه‌ها و خطرات بلندمدت آن برای کشور است.

عباس سلیمی نمین در گفتگو با نامه نیوز درباره تشبیه سرنوشت تفاهم نامه ایران و آمریکا با برجام گفت:‌ مقایسه شرایط فعلی با برجام را دقیق نمی دانم چون شرایط بسیار متفاوت است. در زمان مذاکرات برجامی، تیمی روی کار بود که نسبت به مذاکرات نگاه متفاوتی داشت. آنها مذاکرات را مستقل از قضایای میدان می دیدند و اظهارات صریح هم درباره این موضوع داشتند یعنی صراحتا می گفتند «نیازی به موشک نداریم و از طریق گفتگو می توانیم مسائل خودمان را پیش ببریم».

وی افزود: الان کسانی که میدان و دیپلماسی را اداره می کنند، خیلی به هم نزدیک هستند و بین آنها تعارض وجود ندارد. هر دو آمریکا را دشمن می دانند و موضع گیری صریح در مقابل آن دارند. پس شبیه سازی مذاکرات کنونی با زمان مذاکرات برجامی غلط است و این دیدگاه که «دوباره می خواهد برجام تکرار شود» هم با منافع ملی سازگاری ندارد و هم با درایت سیاسی نمی خواند.

این تحلیلگر مسائل سیاسی اظهار کرد: جامعه را نباید بی جهت نگران کرد. جامعه به لحاظ تجربیات گذشته نگرانی هایی دارد بنابراین ما باید امروز به جامعه بگوییم «شرایط خیلی با گذشته فرق می کند». دولت به طور مشخص رئیس جمهور و معاون اول او در این قضیه کاملا همراه است یعنی نه تنها هیچ مخالفتی ندارد بلکه موضع خیلی قوی علیه آمریکا تخاذ می کند بنابراین باید به جامعه آرامش دهیم تا همپوشانی بین میدان، دیپلماسی و خیابان تقویت شود.

وی ادامه داد: اگر پایبند به مصالح ملی هستیم نباید یک پیروزی را تبدیل به نگرانی کنیم؛ البته احتیاط و مراقبت شرط عقل است اما بیهوده نباید جامعه را دچار نگرانی و اضطراب کنیم و پیروزی ملت را ناکامی جلوه دهیم. معتقد نیستم که توافقات ما با آمریکا الزاما می تواند خیلی مستحکم باشد؛ در این مقطع ما به یک توافق می رسیم، شاید آمریکا به آن پایبند باشد شاید هم مثل گذشته آن را نقض کند اما همین نفس قرارداد برای ما دستاورد دارد.

سلیمی نمین اظهار کرد: هر اندازه با احتیاط پیش برویم و در اجرای تفاهم نامه دقت کنیم بر دستاوردهای ما افزوده خواهد شد؛ در مجموع معتقدم با علم اینکه نباید به آمریکا اعتماد کنیم، وارد میدانی می شویم که برای ما دستاورد دارد. اولین دستاورد آن است که آمریکا اعتراف به شکست کرد. آمریکا امروز وقتی پای مذاکره می نشیند یعنی شکست بزرگ را پشت سر گذاشته است چون با جنگ نتوانسته است به اهدافش برسد.

وی افزود: امکان دارد گفته شود آمریکایی ها شاید دنبال فرصت هستند که به لحاظ نظامی خود را بازسازی کنند. این امکان هم برای ما صادق است یعنی می توانیم ضعف هایمان را برطرف کنیم. هرگز توانمندی بازدارندگی خودمان را متوقف نمی کنیم و از این فرصت به دست آمده استفاده می کنیم تا توانمندی بازدارندگی مان در زمینه های مختلف تقویت شود.

این تحلیلگر مسائل سیاسی بیان کرد: دومین دستاورد این است که آمریکا هیچ وقت در تاریخ خود از هیچ جنایتی عذرخواهی نکرده است و درصدد رفع و رجوع برنیامد اما امروز در این چارچوب تجاوزگری خود را پذیرفت. ما بسیار هوشمندانه آمریکا را وادار کردیم که بپذیرد تجاوزگر است. این در گذشته سابقه نداشت. در بندی از یادداشت تفاهم آمد که آمریکا مبلغ 300 میلیارد دلار اختصاص می دهد تا خسارات ایران جبران شود.

وی افزود: البته برخی می گویند «شاید آمریکا مبلغ خسارت را ندهد» اما خود این بند در این مقطع برای ما یک پیروزی بزرگ است؛ چون آمریکا اعتراف به متجاوز بودن می کند. در مقطع کنونی به جای تضعیف و تردید تیم مذاکره کننده، با تقویت روحیه دیپلمات ها قطعا در مراحل بعدی می توان به پیروزی های بیشتری دست پیدا کنیم.

سلیمی نمین گفت: کسانی که خودشان را بالاتر از دیگران در پایبندی به مصالح ملی می پندارند طوری حرف می زنند که از همه دلسوز تر هستند اما در این ادعای آنها تردید وجود دارد، کسی که دلسوز است تیم مذاکراتی را تضعیف نمی کند و دل مردم را خالی نمی کند. قطعا دلسوز نقدهایش را می گوید و قوت ها را می بیند اما عده ای هستند که بر نمی تابند این دستاوردها را دولت رقیب آنها رقم زده باشد. دلسوز واقعی کسی است که از حقوق ملت دفاع کند و دستاوردها را پذیرا باشد ولو اینکه در زمان دولت رقیب رقم بخورند.

وی افزود: بعضی تصور می کنند پذیرش دستاوردها می تواند آینده سیاسی آنها را سخت تر کند بنابراین واکنش هایی نسبت به این پیروزی بزرگ نشان می دهند که منصفانه نیست. افراد شایسته دستاوردهای ملت را ولو در زمان دولت رقیب می پذیرند و حمایت میکنند؛ اگر رفتار افراد غیر از این باشد این افراد نمی توانند ادعای انقلابی گری داشته باشند.