دوگانه جنگ و صلح، یک دوقطبی کاذب است

گروه سیاست نامه‌نیوز: روز گذشته بار دیگر حملات میان ایران و آمریکا آغاز شد. دور تازه درگیری‌های نظامی در حالی شکل گرفته است که تا همین چند روز پیش، از احتمال ازسرگیری مذاکرات سخن گفته می‌شد. اکنون وضعیت مبهم است و به‌سادگی نمی‌توان آینده جنگ یا مذاکرات را پیش‌بینی کرد. با این حال، در داخل کشور برخی در حال شکل‌دهی به یک دوقطبی عجیب هستند؛ دوقطبی‌ای که بر اساس آن، یا باید تحت هر شرایطی جنگید یا به هر قیمتی مذاکره کرد، حتی اگر این مذاکره مستلزم دادن امتیازهای گزاف به طرف آمریکایی باشد. پرسش این است که شکل‌گیری چنین دوقطبی‌ای چه آسیب‌هایی می‌تواند در داخل کشور ایجاد کند و آیا به وحدت و انسجام ملی لطمه می‌زند؟

جواد آرین‌منش، فعال و تحلیلگر سیاسی، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «جامعه امروز ما در برابر شرایطی که به وجود آمده، از جمله تجاوزات دشمن، اصرار ایران بر حفظ مدیریت تنگه هرمز و مخالفت با بازگشت وضعیت این تنگه به شرایط پیش از جنگ‌های اخیر، با دوگانه یا به تعبیری دوقطبی موافقان و مخالفان مذاکره مواجه شده است؛ اما اینکه کدام‌یک از این دو رویکرد می‌تواند به نفع کشور باشد، به باور من، به شرایط، اهداف و پیامدهای هر یک از این دو گزینه بستگی دارد. علاوه بر این، هنگام انتخاب هر یک از این دو راهبرد، باید شرایط کشور و میزان تاب‌آوری مردم به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد. ما امروز در شرایط بسیار دشوار اقتصادی قرار داریم. با بحران‌های اقتصادی، تورم بالا -که بر اساس آمار رسمی بیش از 80 درصد اعلام شده است- و مشکلاتی همچون فقر، فساد، تبعیض و مسائل مشابه روبه‌رو هستیم؛ از سوی دیگر، با پیامدهای تحریم‌ها، به غارت رفتن میلیون‌ها دلار از ثروت ملی توسط تراستی‌ها و افرادی که مدعی دور زدن تحریم‌ها بودند، و نیز کمبود انرژی، از جمله برق و بنزین، مواجه هستیم. همه این واقعیت‌ها باید در زمان انتخاب هر یک از این دو راهبرد مورد توجه قرار گیرد».

او ادامه داد: «مسئله دیگر این است که نه جنگ ذاتا مطلوب است و نه مذاکره همواره می‌تواند منافع ما را تأمین کند. هر یک از این دو گزینه، در کنار مزایایی که ممکن است داشته باشد، پیامدها و آسیب‌های خاص خود را نیز به همراه دارد. به تعبیری دوگانه جنگ و صلح یک دوقطبی کاذب است. کسانی که صرفا بر مذاکره تأکید می‌کنند، باید این واقعیت را نیز در نظر داشته باشند که در موضوعاتی مانند حفظ تمامیت ارضی، استقلال کشور، ایجاد بازدارندگی در برابر حملات و شرایطی که کشور هدف تجاوز خارجی قرار می‌گیرد، نمی‌توان از مقاومت و دفاع چشم‌پوشی کرد. در مقابل، جنگ نیز هزینه‌های انسانی و اقتصادی زیادی دارد. دیدیم که در جنگ اخیر، رهبر انقلاب اسلامی، سرداران، نخبگان هسته‌ای و بسیاری از مردم به شهادت رسیدند. افزون بر این، خسارت‌ها و آسیب‌های اقتصادی گسترده‌ای نیز به کشور تحمیل شد. با وجود همه این واقعیت‌ها، باید توجه داشت که هر منازعه بین‌المللی یا دوجانبه، در نهایت، با مذاکره پایان می‌یابد. مذاکره می‌تواند احتمال تلفات انسانی را کاهش دهد و زمینه حل اختلافات را با هزینه‌ای کمتر فراهم کند. همچنین روابط خارجی ایران، از جمله روابط اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک با کشورهای منطقه، در اثر جنگ آسیب دیده است و این روابط می‌تواند از طریق مذاکره ترمیم و تقویت شود. از سوی دیگر، هنگامی که کشور وارد جنگ می‌شود، بخش مهمی از سرمایه‌های ملی از بین می‌رود و این نیز یکی از مزیت‌های گفت‌وگو و مذاکره را نشان می‌دهد».

این فعال سیاسی همچنین بیان کرد: «البته ممکن است مذاکرات همیشه به نتیجه مطلوب ما نرسد، زیرا ماهیت مذاکره بر بده‌بستان استوار است و هر دو طرف باید امتیازاتی بدهند و در مقابل امتیازاتی نیز دریافت کنند. کمااینکه بر اساس تفاهم‌نامه اسلام‌آباد قرار بود تحریم‌ها برداشته شود و پول‌های بلوکه‌شده ایران آزاد شود، اما گروهی که منافع خود را در تداوم جنگ می‌دیدند، این روند را برنتافتند و به جای حمایت از گزینه مذاکره، جنگ را توصیه کردند».

آرین‌منش در پایان گفت: «من شخصا باور دارم که در شرایط کنونی، با توجه به بحران‌های متعدد کشور، ادامه وضعیت نه جنگ و نه صلح به نفع ما نیست، زیرا کشور را در وضعیت بلاتکلیفی نگه می‌دارد؛ از سوی دیگر، ادامه جنگ نیز به سود ما نخواهد بود. به اعتقاد من، بهترین راه، مذاکره‌ای است که بتواند منافع ملی کشور را به‌طور کامل تأمین کند».