اهمیت استراتژیک مثلث ایران، چین و روسیه

گروه سیاست نامه‌نیوز: اجلاس سازمان همکاری‌های شانگهای برگزار شد و ایران توانست مواضع خود در قبال آمریکا را برای کشورهای عضو تشریح و و بازگو کند که این آمریکا بود که جنگ را آغاز کرد و حالا ضرورت دارد همه کشورها علیه یک‌جانبه‌گرایی این کشور اقدام کنند. از سوی دیگر کشورهای عضو شانگهای نیز در بیانیه خود ضمن دفاع از ایران، مناقشات نظامی موجود در منطقه را محکوم کردند. حالا پرسش این است که سازمان همکاری شانگهای در موقعیت حساس کنونی می‌تواند چه ظرفیت‌هایی را برای ایران ایجاد کند؟

هادی حق‌شناس، اقتصاددان، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «باید اجلاس سازمان همکاری شانگهای را در یک مقیاس جهانی بررسی کنیم؛ از این منظر که در شرایط کنونی، از سویی یک صف‌بندی میان آمریکا، چین و روسیه شکل گرفته است و از سوی دیگر میان اروپا و آمریکا یا و روسیه نیز نوعی تخاصم وجود دارد و روسیه، مشابه ایران، از سوی آمریکا و اروپا تحریم شده است. چین درباره تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران اعلام کرده است که این تحریم‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد. این موضع نشان می‌دهد که چین می‌خواهد روابط خود با ایران را حفظ کند. روسیه نیز که تحت تحریم‌های آمریکا قرار دارد، می‌تواند با ایران همکاری کند و دو کشور می‌توانند از ظرفیت‌های یکدیگر استفاده کنند؛ ضمن اینکه آمریکا نمی‌تواند بار دیگر با اعمال تحریم‌های جدید، مانع همکاری آنها شود».

او ادامه داد: «این اجلاس یک فرصت تاریخی برای ایران است تا از طریق رایزنی، از ظرفیت بالقوه چین استفاده کند؛ به‌ویژه با توجه به اینکه پکن اعلام کرده است تحریم‌های آمریکا علیه ایران را به رسمیت نمی‌شناسد. روابط ایران و روسیه نیز در این زمینه با مانع جدی مواجه نیست. این مثلث، یعنی ایران، چین و روسیه، می‌تواند زمینه‌ای برای حل بخشی از مسائل و مشکلات متقابل این سه کشور فراهم کند. همکاری این سه کشور در کنار دیگر اعضا با توجه به تحریم‌های ظالمانه ترامپ علیه ایران، موقعیت ممتازی را برای ایران ایجاد می‌کند. البته تحقق این ظرفیت‌ها به عملکرد تیم اقتصادی ایران بستگی دارد و باید دید تیم اقتصادی دولت چگونه می‌تواند از این فرصت‌ها برای تقویت روابط اقتصادی و کاهش آثار تحریم‌ها استفاده کند».

این اقتصاددان همچنین بیان کرد: «جنگ ایران و آمریکا باعث شد قدرت نظامی بالقوه ایران به قدرتی بالفعل تبدیل شود. از سوی دیگر، ایران پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و همین مسئله نشان داد که صرف تجهیز دوباره این پایگاه‌ها، بدون تغییر در راهبردهای دفاعی، نمی‌تواند همان کارکرد گذشته را داشته باشد».

حق‌شناس در پایان گفت: «پایان جنگ ایران و آمریکا می‌تواند به ایجاد یک معماری دفاعی جدید در کشورهای منطقه منجر شود. ایران در این جنگ ثابت کرد که یک قدرت نظامی منطقه‌ای است و پس از این، کشورهای منطقه باید برای ایجاد یک معماری جدید نظامی و دفاعی تصمیم‌گیری کنند. در این معماری جدید نیز باید قدرت و جایگاه ایران مورد پذیرش قرار گیرد. ایران در نشست شانگهای با این موضع حضور داشت که در برابر دو قدرت هسته‌ای ایستادگی کرده و همچنان بر مواضع خود استوار است».