از دل این تورم، توقف بیرون میآید
یک تحلیلگر مسائل اقتصادی گفت: هم تورم داریم و هم توقف. اکنون بسیاری از کسبه میدانند اگر کالای خود را بفروشند، ممکن است نتوانند آن را جایگزین کنند و حتی گاهی ممکن است کالایی را بفروشند و دیگر امکان خرید مجدد آن را نداشته باشند.
افزایش لحظهای قیمتها در بازار ایران، قدرت خرید خانوارها را بیش از گذشته کاهش داده و برنامهریزی اقتصادی را برای مردم دشوار کرده است. مصرفکننده ممکن است برای خرید یک کالا در ابتدای روز با قیمتی مواجه شود، اما چند ساعت بعد همان کالا را گرانتر خریداری کند. تداوم این روند، علاوه بر افزایش هزینههای خانوار، موجب بیاعتمادی و سردرگمی در بازار شده است. در چنین شرایطی، حقوق و درآمد مردم با سرعت افزایش قیمت کالاها و خدمات همگام نیست و فاصله میان درآمد و هزینه روزبهروز بیشتر میشود. کنترل نوسانات، شفافیت قیمتگذاری و نظارت مؤثر بر زنجیره تولید تا مصرف، از الزامات ساماندهی بازار است.
عزت الله یوسفیان در گفتگو با نامه نیوز درباره شتاب گرانی لحظه به لحظه کالاها و اجناس گفت: مشکل اصلی امروز این است که دیگر تناسبی میان درآمد مردم و هزینههای زندگی وجود ندارد و این مسئله قدرت خرید بخش قابل توجهی از جامعه را کاهش داده است. ممکن است برای قشر بسیار کوچکی از جامعه همچنان قدرت خرید بالا وجود داشته باشد و افرادی بتوانند خودروهای چند 10 میلیارد تومانی خریداری کنند، اما این افراد جزء عموم مردم نیستند و تعداد آنها بسیار محدود است.
وی با بیان اینکه باید شرایط زندگی همه اقشار جامعه را در نظر گرفت، اظهار کرد: بخش عمدهای از جامعه درآمد ثابت دارند؛ از کارمندان گرفته تا کارگران ساختمانی، کارگران واحدهای صنفی و بسیاری از شاغلان دیگر که درآمدشان متناسب با افزایش هزینهها رشد نکرده است. از سوی دیگر، مردم ناچار شدهاند بسیاری از کالاها را از سبد مصرفی خود حذف یا میزان مصرف آنها را کاهش دهند. برای نمونه، بسیاری دیگر توان خرید میوه ندارند یا اگر خرید میکنند، به چند عدد محدود از یک نوع میوه اکتفا میکنند.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: زمانی که تناسبی میان درآمد و هزینه ایجاد شود، امکان تأمین نیازهای خانوار نیز فراهم خواهد شد. قانون نیز تأکید دارد که افزایش حقوق سنواتی باید متناسب با نرخ تورم باشد، اما در عمل چنین تناسبی برقرار نمیشود و دولت نیز اعلام میکند که منابع لازم برای افزایش بیشتر حقوقها را در اختیار ندارد.
وی درباره وضعیت بازار کالاهای اساسی گفت: امروز مردم از قیمت بالای کالاها گلایه دارند. برای مثال، برنج در بازار وجود دارد، اما وقتی قیمت هر کیلوگرم برنج به حدود ۵۰۰ هزار تومان میرسد، خرید یک کیسه ۱۰ کیلویی برای خانوار حدود پنج میلیون تومان هزینه دارد که برای بسیاری از مردم سنگین است. قیمت برنج خارجی نیز افزایش قابل توجهی داشته و به تدریج برنج از سبد مصرفی بخشی از خانوارها حذف شده است.
این نماینده ادوار مجلس با اشاره به شرایط بازار مسکن اظهار کرد: در شرایط فعلی حتی بازار مسکن نیز از رونق افتاده است و بنگاههای معاملات ملکی ممکن است در یک بازه زمانی تنها یک یا دو مورد معامله داشته باشند، زیرا بسیاری از مردم دیگر قدرت خرید مسکن ندارند. شاید بهسختی بتوان فردی را پیدا کرد که بتواند هزینه خرید یک خانه را به صورت نقدی پرداخت کند. بنابراین نمیتوان شرایط کنونی را شرایط عادی اقتصادی دانست.
این کارشناس اقتصادی با انتقاد از نوسانات قیمت کالاها گفت: در کنار مشکلات اقتصادی، گرانفروشی نیز وجود دارد و ممکن است قیمت یک کالا در یک ساعت مشخص یک رقم باشد و بعدازظهر همان کالا با قیمت دیگری عرضه شود. این سؤال مطرح است که چرا نوسانات قیمت کالاها عمدتاً در جهت افزایش قیمت اتفاق میافتد و کمتر شاهد کاهش قیمتها هستیم؟ شرایط بازار، دادوستد و نحوه تأمین هزینههای سبد خانوار در وضعیت قابل قبولی قرار ندارد و مجموعه این عوامل فشار زیادی بر مردم وارد کرده است.
وی با بیان اینکه شرایط اقتصادی کنونی حتی از وضعیت ناشی از تحریم نیز دشوارتر شده است، گفت: هم تورم داریم و هم توقف. اکنون بسیاری از کسبه میدانند اگر کالای خود را بفروشند، ممکن است نتوانند آن را جایگزین کنند و حتی گاهی ممکن است کالایی را بفروشند و دیگر امکان خرید مجدد آن را نداشته باشند. وقتی شرایط بازار غیرعادی باشد، جریان عرضه و تقاضا نیز از مسیر طبیعی خود خارج میشود و بازار ممکن است در جهات مختلف حرکت کند.
این کارشناس اقتصادی با انتقاد از ضعف نظارت بر بازار اظهار کرد: دستگاههای نظارتی متعددی وجود دارند، اما نظارت مؤثر در همه ابعاد بازار دیده نمیشود و در بسیاری از موارد تمرکز اصلی بر جلوگیری از احتکار است، در حالی که نابسامانیهای دیگری نیز در بازار وجود دارد. اگر نرخ کالاهای اساسی به صورت شفاف و معقول اعلام شود، هم فروشندگان و هم مصرفکنندگان تکلیف خود را بهتر میدانند و امکان برنامهریزی برای خرید و فروش فراهم میشود.
یوسفیان با اشاره به نمونههایی از سوءاستفاده در بازار کالاهای اساسی افزود: مواردی وجود داشته که فردی کالایی مانند پیاز را از کشور خارج کرده و در بندر جبلعلی نگهداری کرده و پس از افزایش قیمت، آن را دوباره وارد بازار کرده و با قیمت بالاتر به فروش رسانده است. باید اصناف فعال شوند و نظارت از مرحله تولید تا مصرف ادامه داشته باشد. متأسفانه در حال حاضر نقش اصناف در تنظیم و نظارت بر توزیع کالا تضعیف شده است. نظارت در تمامی ابعاد، از تولید تا مصرف، ضعیف شده و برای ساماندهی بازار باید یک نظام نظارتی منسجم در تمام زنجیره تولید، توزیع و مصرف شکل بگیرد.
دیدگاه تان را بنویسید