خانههای کوچک؛زمینهساز افزایش انحرافات اجتماعی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
در خانههای کوچک یک یا دو اتاقخوابه، فرزندان و والدین امکان دستیابی به آرامش را ندارند و زمینه مطالعه و آسایش- که لازمه یک زندگی طبیعی است- را از دست میدهند و معمولا کودکان مجبورند برای بازی کردن و آرام نگهداشتن فضای منزل از خانه خارج شوند و در کوچه با همسالانشان بازی کنند و قطعا چنین شرایطی، زمینه انتقال آموزههای بزهکاری را فراهم میکند. ضمن آنکه خانههای بسیار کوچک، ممکن است، زمینه انتقال رفتارهای جنسی زودرس به افراد را فراهم آورده و اصولا موجب بروز انحرافاتی مانند ارتباط با محارم شود. بعد دیگر محل سکونت، منزل مسکونی، محله و منطقه آن است. معمولا در مناطقی که افراد فقیر زندگی میکنند، بهعلت دوری از محل کار و پایین بودن درآمد، فرزندان شانس کمتری برای ارتباط مستمر با والدینشان دارند و همچنین متقابلا کنترل والدین بر رفتار فرزندان بسیار کم و ناچیز است. به همین دلیل، یکی از ویژگیهای بزهکاری در دنیا، از جمله کشور ما تعلق بزهکاران به محیطهای مسکونی غیراستاندارد، کوچک و محلههای فقیرنشین است. به دلیل استفاده مهندسی شهری از حدود یک قرن پیش در بعضی از کشورها و حتی در کشورهای پیشرفته، برای جلوگیری از حجیمشدن شهرها و ارایه خدمات بهتر، شهرکهایی در اطراف شهرهای بزرگ بهعنوان مناطق مسکونی اقماری ساخته شد که معمولا به قشر کمدرآمد تعلق میگرفت. این مجموعهها چند ویژگی داشتند که عبارت بودند از اینکه به هم پیوسته بوده، طبقات متعدد، پارکینگ، زیرزمین، انباری و مناطق مختلفی داشتند که معمولا کنترل بر آنها آسان نبود و در اطراف این شهرکها نیز کوه، دشت، بیابان یا جنگل وجود داشت. قطعا برای خانوادههایی که به این نوع مناطق نقل مکان میکردند، از لحاظ ظاهری یک راحتی قابلتوجهی به همراه داشت اما به تدریج، خانوادهها در این اماکن مستقر شدند و فرزندان خانوادهها در یک ارتباط اجتماعی مبادرت به ایجاد رابطه با همسنوسالان کردند. بهویژه از سنین جوانی، نوعی انحراف و نابهنجاری در رفتار آنان مشاهده شد و بعدها به عنوان یکی از ویژگیهای بزهکاری، سکونت در اینگونه اماکن معرفی شد. آسیبشناسیهای انجامشده نشان داد که والدین به دلیل داشتن طبقات مختلف و زیاد، بعد از خروج نوجوان از منزل و رفتن به اطراف ساختمان و مکانهایی مانند پارکینگ و انبار، امکان کنترل بر رفتار آنها را نداشتند و از اینرو انحرافات جنسی، مصرف موادمخدر، دخانیات، مشروبات الکلی، سرقت، تشکیل باندها و تشکیل گروههای رقیب در محله، موجب بروز موج جدیدی از بزهکاری میشود و بعدها نیز در ناآرامیهای این کشورها به ویژه در فرانسه معضلاتی به بار میآورد. قطع نظر از تجربهای که نسبت به اماکن مسکونی واقع در جنوب تهران، حلبیآبادها، حاشیهها و خاک سفید و غیره داریم، در واقع این موارد ثابت کرده که رابطه معناداری بین سکونت در این محلهها و جرایمی مانند موادمخدر، سرقت، فروش مال مسروقه، تشکیل گروه و باند در این مناطق وجود دارد. در سالهای اخیر، ایجاد ساختمانهای بلندمرتبه و مجموعههای مسکونی مانند اکباتان نیز نشان داده که ما همان معضلاتی را داریم که در شهرهای بزرگ اروپا وجود داشته است. میزان خودکشی، مصرف موادمخدر، ارتباطات غیرمتعارف و جرایم دیگر با اندکی مطالعه میدانی در این مناطق قابل اثبات است. هرچند، تدبیر ایجاد مسکن برای خانوادهها بسیار پسندیده است و انجام یک وظیفه و رسالت قانونی برای دولت محسوب میشود اما نباید بسیاری از ارزشها و قواعد را فدای کمیت کرد و به صرف خانهدار کردن خانوادهها مجموعههای مسکونی ساخت که از لحاظ آلودگی صدا، هوا، دید و اشراف به خانههای همسایگان، فقدان فضای سبز و اماکن ورزشی مشکلساز هستند.
محمدعلی نجفیتوانا، حقوقدان و عضو هیات علمی دانشگاه
دیدگاه تان را بنویسید