ریشهیابی خشونتهای شهری که سعادتآبادش شده خشونتآباد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش خبرنگار نامه، خبر خیلی زود جزو پر بییندهها شد؛ قابل پیش بینی بود. «صاحب بنز قمه کشید و صاحب بیامو از روی مهاجم رد شد .» ساعت 01:40 بامداد دیروز شنبه( 9 دی) تصادف جزئی دو خودروی مدل بالا "بنز" و "بی ام به نزاع، قمهکشی و رد شدن با ماشین از روی فردی که قمه کشیده، شد.
در حوالی میدان کاج منطقه سعادت آباد شهروندان با مرکز فوریتهای پلیسی 110 تماس گرفتند و درگیری و نزاع رانندگان دو خودروی «بنز» و «بی ام و» را خبر دادند. راننده و سرنشینان دو خودروی "بنز" و "بی ام و" به خاطر تصادف با هم درگیر شده و راننده "بنز" با قمه راننده "بی ام و" را مضروب و راننده "بی ام و" نیز پس از سوار شدن بر خودروی خود فرد مهاجم را زیر گرفته و فرار می کند.
سعادت آباد در سالهای گذشته شاهد اتفاقات خشن و قتلهای مشابهی نظیر این بود؛ حادثه مشابهی در سال 89 در میدان کاج، مردی رقیب عشقی خود را از محل کارش بیرون کشید و با ضربات متعدد چاقو به قتل رساند، او نگذاشت کسی حتی اورژانس و پلیس به مجروح کمک کند تا وقتیکه او جان داد.
عامل این جنایت صبحگاه چندی بعد، در همان محل به اعدام شد.
حدود یکسال بعد،پسر عاشقی در پل مدیریت معشوقه خود را مضروب کرد و به قتل رساند. این قاتل نیز که پسر دانشجوی جوانی بود، پس از مدتی در همین محل اعدام شد. پاسخ به این سئوال که چرا محلههایی مثل سعادت آباد چنین حوادثی را تجربه میکنند، حکایت مفصلی است که نیازمند تحقیق روی بستر اجتماعی و اقتصادی این منطقه است.
اما چرا جامعه ما این سطح از خشونت، هنجارگریزی و عدم کنترل خشم را تجربه میکند؟ واقعا جای سئوال است که چرا تصادف دو خودرو که قابل جبران است و در نهایت ممکن است منجر به کاهش قیمت خودروی دو نفر شود، موجب قتل شده که بدون شک شامل هیچ تخفیف در مجازاتی نخواهد شد. وضع خشونتها وخیم است دکتر سعید معیدفر که منتقد انجام نشدن تحقیقهای قابل استناد در مورد شراط فعلی جامعه و در دسترس نبودن آمار جرایم در جامعه فعلی ما است، معتقد است دستکم براساس انعکاس اخبار، وضعیت خشونت در جامعه نسبت به گذشته وخیمتر شدهاست.
دکتر معیدفر به نتایج یکی از کارهای تحقیقاتی که دانشجویانش انجام دادند، اشاره میکند و میگوید: در این تحقیق به بررسی میزان خشونت از طریق مقایسه آمارها و اطلاعات مربوط به آسیبهای اجتماعی پرداختیم و دورههایی درنظر گرفتیم، از مهر 83 تا مهر 84 و از مهر 88 تا مهر 89 . «در دوره دوم (88 تا 89) شاهد قتلهای دنبالهدار به شکل خیلی بد بودیم. تجاوز به عنف هم قبلاً بود، اما در دوره دوم بهصورت زنجیرهای و به اشکال بسیار خشونتبار مشاهده میشود. برای مثال، کشتن فرد بعد از تجاوز به بدترین نحو. این موضوع حتی در خشونتهای خانوادگی هم مشاهده میشود. ممکن بود قبلاً در یک نزاع خانوادگی ناخواسته کسی ضربهای میزد و یکی از اعضای خانواده کشــــته میشده یا انواع قتلهای دیگر که رخ میداد، اما آنچه در دوره بعد مشاهده کردیم، خشونتهای سازمانیافته بود که با برنامهریزی قبلی و با همکاری عدهای حتی با جنبههای بسیار زشت مانند مثلهکردن و با شکل خبیثانهای صورت میگرفت. متأسفانه در این دوره حتی شاهد بودیم که زنانی دست به خشونتهای سازمان یافته و خشن میزدند.»
«برای نمونه، سال گذشته شاهد کشتهشدن فردی در سعادت آباد بودیم. جلوهای از خشونت در ملأ عام در منطقه نسبتاً مرفه؛ آنهم به آن شکل زشت که قاتل شاهد ذره ذره جاندادن قربانی خود باشد. این موضوع قبلاً سابقه نداشته. این شکلِ منحصر بهفرد قتل متعلق به امروز است. این خشونت نه در اماکن مخفی، بلکه در فضاهای علنی و در انظار عمومی رخ میدهد. این در حالی است که کنترل و نظارت پلیس و نهادهای امنیتی نیز در کشور ما کاملاً واضح است. اما این اقدامات در کشورهای توسعهیافته به صورت مستتر انجام میگیرد.»
«برخی معتقدند که چون مبانی زیستی فرهنگی جامعه از بین رفته، تنها راه کنترل؛ خشونت است. اما باید بدانیم که این رفتارهای خشن، خشونت را باز تولید میکند.»
شیوههای ناصحیح تربیتی دکتر محمد اورکی، روانشناس نیز معتقد است حوادثی مشابه قتلهای سعادتآباد، قتل دانشجوی دختر بهوسیله همکلاسیاش در پل مدیریت و مانند اسیدپاشی، قتل ورزشکاری در کرج و حتی تجاوز به عنف در ظاهر دارای تفاوتهایی هستند، اما همگی حاکی از شیوع یک نابهنجاری در جامعه یعنی افزایش پرخاشگری آشکار و فیزیکیاند. «در واقع رخدادهای اخیر خود معلول دلایلی هستند که هرچند پرداختن دقیق به آنها نیاز به مجالی مفصلتر دارد، اما در زیر ما سعی میکنیم به اختصار به برخی از آنها اشاره کنیم.»
دکتر اورکی توضیح میدهد که در روانشناسی اجتماعی، از پدیدهای به نام «تسهیل اجتماعی» سخن گفته میشود، در توضیح این پدیده مطرح ساختن رفتارهای نابهنجار و نمایش آنها در سطح وسیع اجتماعی مانند تلویزیون، روزنامهها و در سالهای اخیر اینترنت، موبایل و فراگیری شبکههای اجتماعی موجب میشود حساسیت نسبت به چنین حوادث دردناک و ناخوشایند در سطح جامعه کم شده و اصطلاحاً نوعی کرختی عاطفی بهوجود آید.
از سوی دیگر این مسأله بازداریهای آموخته شده در سطح خانواده را در برابر رفتارهای خشن تضعیف میکند. از منظر فردی یکی از دلایل بروز چنین رفتارهایی شیوههای فرزندپروری نادرست دانست. که معمولاً در چنین فضایی ارضای بیش از حد نیازها توسط والدین موجب شکلگیری شخصیت ناپخته، وجدان اخلاقی ضعیف و رشد خودمحوری و خودخواهی در فرد میشود، بهگونهای که فرد برای رسیدن به خواستههایش خود را مجاز به انجام هر عملی میداند.
به گفته دکتر اورکی اغلب این حوادث بهدنبال ضعف در مهارتهای زندگی از قبیل حل مسأله یا کنترل خشم و توانایی ابراز وجود رخ میدهد.
دیدگاه تان را بنویسید