کد خبر: 23505
تاریخ انتشار :

دکتر نجفی توانا،حقوقدان:

بسترهای جرم را از بین ببریم و دانه درشت‌ها را مجازات کنیم

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

این جرم شناس می گوید که در سیره ائمه نیز بیشترین تاکید بر مناسب سازی بستر جامعه و از بین بردن زمینه های جرم است و مجازات صرفا هدف نیست. در ادامه مشروح این گفت و گو را می خوانید.

****
همانطور که می دانیم در امر جزا دو رویکرد نسبت به جرم وجود دارد یکی سیاست جنایی و دیگری کیفری. شاید بهتر باشد برای شروع تعریف کوتاهی از این دو داشته باشیم؟

سیاست جنایی به مجموعه تدابیر غیرکیفری و کیفری، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، دینی و اطلاق می‌شود و واژه ای است غربی که من ترجیح می دهم به جای آن از عبارت سیاست رفتاری صحبت کنم. منظور از این سیاست اتخاذ و اجرای تصمیماتی است که با توجه به نیازهای مردم و نقاط ضعف و قوت آنها طراحی می شود تا نیازهای اساسی مردم از جمله مسکن، کار، بهداشت، ازدواج، آموزش و ...آنها برطرف شده و آستانه تحمل آنها به قدری بالا رود که دیگر کمتر به سوی جرم بروند.این سیاستگذاری سیاستی پیشگیرانه محسوب می شود و بسیار کارگشا و ضامن امنیت جامعه است. اما سیاست کیفری به بحث مجازات مجرمان می پردازد و واکنشی در مقابل جرم محسوب می شود. مثل حبس سارق یا قصاص قاتل. به نظر می رسد در سیستم قضایی ما توجه چندانی به سیاست جنایی نمی شود و تمرکز روی سیاست کیفری است؟ همین طور است. متاسفانه سیاست جنایی جایگاه مناسبی در سیاست های قضایی ندارد و برخورد صرف با مجرم جای آنرا گرفته است. ما تمام قوای خود را بسیج کرده ایم تا به لشکر مجرمان بتازیم و آنها را از پای درآوریم اما نتوانستیم جرم را کاهش دهیم به همین خاطر یا مجرمانمان مجرم می مانند یا اینکه مجرمان جدیدی بازتولید می شوند. ما جنگ با مجرمان را که آخرین راه حل برخورد با پدیده جرم است در دستور کار قرار داده و دست آخر هم شکست خوردیم. شما می فرمایید شکست. اگر فرض شما را بپذیریم دلیل این شکست کدام عامل یا عوامل است؟ بگذارید مثالی برای شما بزنم. ما کشوری مانند عربستان داریم که در آن برخوردهای شدید و حتی مرگباری با مجرمان انجام می شود از اعدام قاچاقچیان و خرده فروشان مواد مخدر تا قطع دست سارق و گردن زدن بعضی اشرار و .... این مجازات با فضای عربستان همخوانی دارد چرا که در آنجا دولت به طرز چشمگیری نیازهای اساسی مردم را برطرف کرده و بسیاری از افراد دیگر دلیلی برای ارتکاب جرم نمی بینند و در یک هزینه فایده ساده دیگر دست زدن به جرم برای آنها توجیه منطقی ندارد لذا برای دولت و مردم این کشور جرم دیگر چندان چالش برانگیز نیست و با این سیاست های پیشگیرانه (سیاست جنایی) و اعمال مجازات شدید بر روی مجرمان( سیاست کیفری) جرم کنترل می شود. در جزیره کیش خود ما هم این طور است و چون سطح رفاه آنجا بالاست میزان جرم در این جزیره بسیار پایین است و نگرانی را ایجاد نمی کند. اما در سطح کلان در کشور، تمرکز روی کیفر مجرمان است که بدون داشتن سیاست جنایی موثر منجر به کاهش جرم نمی شود.سیاست کیفری ما می گوید شلاق بزن، جریمه کن و زندان کن و...این سیاست ارعابی است و هدف اصلی مجازات مجرمان که بازدارندگی از تکرار جرم در سطح جامعه است را برآورده نمی کند. البته گفته می شود این مجازات های پیشگیرانه است اما باید به این نکته توجه شود که این بازدارندگی فقط وقتی ایجاد خواهد شد که شما قبلا نیازهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جامعه را برطرف کرده باشی وگرنه کادَ الفقر أنْ یَکُونَ کفرا. یعنی این گونه مجازات کردن ها دردی را دوا نخواهد کرد؟ ببنید جزای اسلامی باید در فضای اسلامی اجرا شود. سوالی دارم مدیر جامعه شما وظایف خودش را طبق قانون اساسی انجام داده است که طبق همان قانون می خواهی مجرمان را مجازات کند؟چقدر سیره ائمه پر از مبارزه با فقر و توصیه به ایجاد عدالت است. همیشه از آسمان به زمین می بارد و باید ابتدا دولتمردان وظایف خود را نسبت به مردم انجام دهند و بعد از مردم انتظار داشته باشند. ما بزهکاران عادی را مجازات می کنیم اما شاه دزدها را رها کرده ایم و آنها هیچوقت مجازات نمی شوند. هیچ دانه درشتی طی سالهای اخیر مجازات نشده است. ما باید سیره امیرالمومنین مد نظرمان بود که فرمود: «من اگر بیت‌المال در کابین همسرانتان هم باشد از شما خواهم گرفت » اگر ما درصدد آنیم که مقررات جزای اسلامی مظلوم واقع نشده و بحث بازدارندگی آن موفق باشد باید ابتدا وظایف‌ خود را در قبال ملت، طبق قانون اساسی ‌اجرا کنیم و فقر، تبعیض و فساد را از بین ببریم آن وقت قطعاً مجازات های اسلامی موثر خواهد بود و دیگر خود مجازات مظلوم واقع نمی شود. به خاطر داشته باشیم در زمان فاطمیون شیعه که حدود چهار صد سال حکومت اسلامی در مصر داشتند، فقط شش دست در تمام این مدت قطع شده بود که نشان از موفق بودن سیاست های آنها در پیشگیری از جرم بود.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها