دکتر امان االه قرائی مقدم:
مشکلات اجتماعی امروز را پیشبینی کرده بودیم، اما برخی مسئولان توجه نکردند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
چندی پیش سخنگوی کمیسیون قضایی مجلس در گفت و گو با نامه اعلام کرد آمار سن جرایم کشور در گذشته بین 25 تا 30 سال بود اما امروزه بین 18 تا 23 سال است. این طور که محمدعلی اسفنانی گفته تعداد پرونده های قضایی هر سال در حال افزایش است. پایین بودن سن ارتکاب جرم هشداری جدی برای یک جامعه است چرا که مجرمانی که در سنین پاییتر دست به ارتکاب جرم می زنند شانس کمتری برای اصلاح در سنین بزرگسالی دارند و این افراد به علت هیجان پذیری امکان دارد به جرایم خشن تری دست بزنند. امان الله قرائی مقدم استاد جامعه شناسی دانشگاه تربیت معلم معتقد است آلوده شدن نوجوانان و جوانان به جرم پدیده ای بود که از 3 دهه قبل قابل پیش بینی بود. وی خواب سنگین متولیان اقتصاد و فرهنگ و سیاست جامعه را عامل اصلی نادیده گرفته شدن هشدارهای داده شده در 3 دهه قبل می داند و از آنها می خواهد جلوی ضرر بیشتر را بگیرند.
بیشتر جامعه شناسان و آسیب شناسان اجتماعی و حتی دانشجویان جامعه شناسی از دهها سال قبل این روزها را پیش بینی می کردند و این موضوع اصلا برای آنها تکان دهنده نیست هر چند برای جامعه و علی الخصوص مسئولان باید نگران کننده باشد. اشاره کردید که این موارد قابل پیش بینی بود و می شد از آنها جلوگیری کرد. موضوعی که باعث تحقق این پیش بینی ها شد از کجا آب می خورد؟ ببینید مسئولان ما عادت کرده اند که به نظرات کارشناسان وقعی ننهند.آنها ساز خود را می زنند و هشدارها را به چشم انتقاد دلسوزانه ندیده و فکر می کنند کسی که از آنها انتقاد می کند با آنها عناد دارد. حدود 27 سال پیش من سلسله مقالاتی در روزنامه های وقت منتشر کردم . مقالاتی با عناوینی چون زنگ ها برای ما به صدا در می ِآیند، آتشی در نیستان، بیگانگی با فرهنگ ملی از کودکستان آغاز می شود که پس از بی توجهی به این مقالات ریتم تندتری به خود گرفت و به مقالاتی مانند در افکار خود خانه تکانی کنیم و خانه از پای بست ویران است ختم شد که در آن انتقاداتی را به گوش ناشنوای مسئولان وارد شده بود. در سری مقالات ابتدایی با ارزیابی شرایط وقت و نابسامانی های موجود و عدم برنامه ریزی درست برای رفع یا کاهش آن هشدار داده بودم که وضعیت در آینده به چه شکلی درخواهد آمد و ما حدود 2 تا 3 دهه دیگر از نظر میزان آسیب های اجتماعی از جمله جرم در چه جایگاهی خواهیم بود. فقط هم من نبودم کارشناسان دیگری هم این موضوع را پیش بینی کرده بودند اما چون گوش شنوایی پیدا نشد و کسانی که گوش شنوا هم داشتند کاری از دستشان بر نمی آمد وضع به اینجا رسید. اشاره نکردید که موضوعی که باعث تحقق این پیش بینی ها شد از کجا آب می خورد؟ تحلیل من و همکاران بر اساس شرایط موجود بود. ما شاهد آن بودیم که بیکاری و تورم روز به روز در حال افزایش و به تبع آن فقر در حال گسترش بود. ضریب جینی و شکاف طبقاتی پس از سالهای جنگ به شدت در حال تحمیل شدیدتر خود به جامعه بود و پول و ثروت در حال تبدیل شدن به ارزش شماره یک جامعه بود. کار در روستاها نبود و جاذبه های زندگی شهری باعث تشدید مهاجرت روستائیان جویای کار به اقتصاد شهرهای تازه از وضعیت جنگی خارج شده بود و سیل مهاجران آسیب های اجتماعی بالفعل و بالقوه ای را به شهرها و به خصوص شهرهای بزرگ تحمیل کرده بود.برخورد درستی با فرهنگ و سنن و اعتقادات مردم نشده و باورهای مذهبی رو به ضعف گذاشته بودند. از همه بدتر بحران هویتی درحال شکل گیری بود که از مجموعه این عوامل تغذیه می کرد و درحال خوردن پی های جامعه بود.هر کدام از عواملی که نام بردم خود به تنهایی می توانست یک جامعه را به انواع و اقسام آسیب های اجتماعی مبتلا کند حال وقتی این عوامل روی هم جمع شده و یکدیگر را تقویت کند که دیگر واویلا داشت که ما امروز تا حد زیادی به آن واویلا نزدیک شده ایم. اکنون چه کار می توانیم بکنیم. برای اینکه به « واویلا » نرسیم؟ من و شما کاری نمی توانیم بکنیم. فقط می توانیم این تذکرات را بدهیم و شاید روی تصمیمات تاثیر بگذاریم. وگرنه ما تصمیم گیرنده و برنامه ریز نیستیم. اما اگر بپرسیم که مسئولان چه کار می توانند بکنند پاسخ ها روشن است. باید همان کارهایی را بکنند که تاکنون از بخش زیادی از آنها غافل بوده اند. باید اصلاحات و بازنگری های جدی در سیاست های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و قضایی صورت بگیرد.باید گرانی و تورم مهار شود . سرمایه گذاری بیشتر شده و وضع اشتغال بهبود یابد. برنامه هایی برای کنترل و کاهش شکاف های طبقاتی داشته باشیم. برخورد با مجرمان دانه درشت را که مدام هم از آن سخن می گوییم را آغاز کرده واز برخورد صرف با آفتابه دزدها بپرهیزیم. باورهای مذهبی و اخلاقی را با درستکاری و عمل به وعده های خود در بین مردم تقویت کنیم. به این جمله آنتی گون توجه داشته باشیم که شکم گرسنه گوش شنوا ندارد و کار فرهنگی با شکم گرسنه جواب نمی دهد پس به فکر ایجاد اشتغال با درآمد مکفی باشیم تا مردم بتوانند راحت زندگی کنند و اینقدر صبح و شب به کرایه خانه و خرج پوشاک و خورد و خوراک و قسط و مسائلی از این قبیل فکر نکنند. نکته آخر هم اینکه وقتی با مجرمی برخورد می کنیم همه چیز را گردن ذات خراب وی نیندازیم و این آیه شریفه را به خاطر داشته باشیم که تبارک الله احسن الخالقین . هیچ کس ذاتش خراب نیست و مسئولان می خواهند گناه را به گردن فرد بیندازند تا از خود سلب مسولیت کنند. اگر مسئولان در رفتارهای خود بازنگری کنند قطعا جلوی ضرر بیشتر گرفته می شود و جلوی ضرر را از هر جا بگیریم استفاده است.
دیدگاه تان را بنویسید