«شیشه»هایی که زندگی را خرد میکند/رویکرد مصرف مواد مخدر در ایران تغییر کرده است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از هفته نامه متن، بر اساس آمارهای ستاد مبارزه با مواد مخدر، تریاک، شیره، کراک، هروئین، حشیش و شیشه به ترتیب پرمصرفترین مواد مخدر و روانگردان در کشور هستند. این موضوع در حالی از سوی مسئولان عنوان میشود که براساس آمارها، رویکرد معتادان از مواد سنتی به سمت مواد صنعتی تغییر پیدا کرده است. مواد مخدر تمام زندگیاش را زیر و رو کرد. نشئگی «تریاک» دیگر جوابگوی حال و هوایش نبود. باید در مصرفش تغییری میداد. هر روز خماریاش بیشتر از قبل میشد. دیگر بدنش در برابر تریاک مقاومت میکرد، بنابراین تصمیم گرفت برای اولین بار مخدر «شیشه» را مصرف کند. این ماده صنعتی خماری را از او گرفت و در طول روز ساعتها نشئه بود. در کنار همه این موارد «شیشه» آسانتر از تریاک پیدا میشد و ناخالصی هم نداشت. ضمنا نشئگی شیشه دلچسبتر از تریاک بود، چراکه قدرت بدنیاش را بیشتر کرده بود و میتوانست در برابر ضعفش ایستادگی کند. نشئگی شیشه در روزهای اول تقریبا یک روز طول میکشید، اما به مرور زمان این نشئگی اثرش را از دست داد. میگوید: «خیلی از دوستانم به علت در دسترس بودن آسان شیشه و کراک، به این مواد روی آوردند و خیلیهای دیگر هم به علت افزایش قوای جنسی به شیشه روی میآورند، اما بعد از مدتی مصرف، قوای جنسی دوباره تحلیل میرود.» این یک ماجرای ساختگی برای شروع مطلب اعتیاد نیست، بلکه بخش اصلی زندگی بسیاری از افرادی است که با اعتیاد دست و پنجه نرم میکنند. معتادانی که حالا به ته خط رسیدهاند و برای بهتر شدن حال و روز زندگیشان دست به تغییر میزنند؛ تغییری از نوع مصرف مواد صنعتی. همانهایی که فقط و فقط آن روز خماری برایشان مهم است و برای برطرف کردن خماری دست به هر کاری میزنند. آمارها میگوید استفاده از مواد مخدر در کشور افزایش داشته است و البته برخی از مسئولان دولتی هم نسبت به این مهم واکنش نشان دادهاند. به طور ی که فرماندار تهران با اشاره به اینکه محلههای «سرخهحصار» و «فرحزاد» از آلودهترین مناطق و محلههای مواد مخدر و تجمیع معتادان است، میگوید: «بیش از 95 درصد این مناطق پاکسازی شده و اجازه تجمیع معتادان در این مناطق را نخواهیم داد.» در کنار این اظهارنظر، سردار اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده نیروی انتظامی نیز در همایش سراسری روسای پلیس مبارزه با مواد مخدر کشور، درباره وضعیت مخدر در ایران میگوید: «در کشور ما تولید مواد مخدر صنعتی در آشپزخانههای تهران یا اسلامشهر انجام میشد. اکنون شاهد آن هستیم که مثلا در استان آذربایجانغربی نیز این مواد تولید میشود، چرا که قاچاقچیان سعی دارند مواد را پس از ورود پیشسازها از خارج از کشور در همان محل تولید و سپس توزیع کنند.» وی با بیان اینکه در کشور ما تعداد معتادان رسمی و تفننی از یک عدد ثابتی برخوردار است، میگوید: «با وجود آنکه جمعیت دو برابر شده، اما آمار معتادان رسمی یک میلیون تا یک میلیون و 300 هزار نفر و تعداد معتادان تفننی حدود 700 هزار نفر است. بنابراین میتوانیم بگوییم تعداد معتادان در کشور ما در مجموع دو میلیون نفر است.» به گفته احمدیمقدم، گرایش به مصرف مواد مخدر سنگین در کشور افزایش یافته است و همچنین مدتزمان دسترسی به مواد مخدر پنج دقیقه اعلام شده است. تریاک هنوز رتبهدار است تغییر الگوی مصرف مواد مخدر از سنتی (تریاک، هروئین و حشیش) به مواد مخدر صنعتی و شیمیایی (قرصهای روانگردان، کراک، کریستال، شیشه و اکستازی) با استقبال جوانان مواجه شده است. مطالعات نشان میدهد مصرف کراک و شیشه، جایگزین مصرف تریاک و هروئین شده است. کارشناسان اجتماعی بر این باورند که تنوع، ارزانی قیمت و حمل و نقل آسان مواد مخدر موجب گرایش اصلی جوانان به« کراک» و «شیشه» شده است. همچنین تبلیغات وسوسهبرانگیز درباره اثرات کوتاهمدت مصرف شیشه، موجب علاقه جوانان به این ماده شده است. اثرات کوتاهمدتی مانند بیخوابی، کاهش اشتها، افزایش میل جنسی، سرخوشی و افزایش تمرکز سبب شده حتی جوانانی که قبلا هیچ مادهای را مصرف نمیکردهاند، به مصرف شیشه روی بیاورند. سعید معیدفر، جامعهشناس، با اشاره به اینکه ایران جزو اولین مصرفکنندگان مواد مخدر است، در این باره میگوید: «هماکنون میزان شیوع مواد محرک، به ویژه در میان جوانان افزایش پیدا کرده است و این فقط مخصوص مردان نیست. متاسفانه زنان از مهمترین مصرفکنندگان شیشه در کشور محسوب میشوند و به جرات میتوان گفت رشد مواد صنعتی در بین زنان، بیشتر از مردان بوده است. البته آمارهای ارائهشده درباره معتادان به هیچ عنوان دقیق نیست و آمارهای دولتی هم چند سالی است که رشدی نداشته، بنابراین نمیتوان جمعیت واقعی زنان و مردان معتاد را اعلام کرد، اما نکته بسیار مهم، زنانهشدن اعتیاد است.» معیدفر درباره علت گسترش اعتیاد در جامعه میگوید: «جامعه ایران یک جامعه ناآرام، پراسترس و پرفشار است. مردم در این کشور با مسائل اقتصادی بسیاری روبهرو هستند و مدام درگیر آینده نامعلوم برای معیشت خود هستند. متاسفانه وضعیت اقتصادی برای خیلی از افراد طاقتفرسا شده است و همین موضوع موجب شده مواد مخدر برای برخی از افراد جامعه حالت مسکن و آرامبخش پیدا کند. البته مدیران اجتماعی کشور هم همیشه به دادن شعار در زمینه پیشگیری از اعتیاد بسنده کردهاند و نمیدانند با طرحهای مقطعی و عمدتا غیرعلمی چه بلایی را بر سر مردم میآورند.» تحقیق انجامشده در دانشگاه علوم انتظامی تهران، به سفارش ستاد مبارزه با مواد مخدر، روی 500 نفر از معتادان، نیز نشان میدهد که میانگین سنی آغاز مصرف مواد مخدر صنعتی بین جوانان 18 سال بوده است. در عین حال مواد مخدر شیشه و کراک، بیشترین موادی بودند که جوانان در آغاز مصرف این مواد را انتخاب کردند. معتادان همچنین بیان داشتند که به لحاظ تنوع مواد مخدر صنعتی در بازار تهران، به این مواد گرایش پیدا کردهاند. با این حال، در طرح ملی بررسی و شیوعشناسی اعتیاد و مصرف مواد مخدر و روانگردانها در جمعیت عمومی، یعنی در خانوارهای 31 استان کشور، در مقیاس سنی 15 تا 64 سال، به روش نمونهگیری خوشهای و تصادفی چندمرحلهای سیستماتیک، جمعیت نمونه تحقیق، مهمترین مواد مصرفی را به ترتیب اولویت؛ تریاک و مشتقات آن، شیشه، کراک (افغانی)، هروئین، حشیش و اکستازی ذکر کردند و این یعنی تریاک هنوز طرفدار بیشتری در کشور دارد. اما فرید براتی، دبیرکل پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور، درباره تماسهای صورتگرفته با خط ملی اعتیاد میگوید: «بیش از 40 درصد تماسها با خط ملی اعتیاد، مربوط به ماده مخدر «شیشه» است و «تریاک» و «کراک» در ردههای بعدی قرار دارند. حتی اگر فرض کنیم بیشترین ماده مخدر مصرفی در کشور «تریاک» است، اما به نظر میرسد اصلیترین مخدر مشکلزا «شیشه» باشد که این موضوع به دلیل مشکلاتی است که مصرف شیشه ایجاد میکند.» این موضوع از یک سو نشان میدهد که خانوادهها درگیر مواد مخدر جدید شدهاند و نمیدانند که چگونه با آن مواجه شوند و از سوی دیگر، هنوز معلوم نیست که مسئولان دولتی چه فکری برای پیشگیری از شیوع مواد مخدر دارند.
دیدگاه تان را بنویسید