رئیس پیشین کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی
دولت به دنبال تغییر ساختار هیات علمی دانشگاههاست
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
چند روز پیش سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس انتقادات تازهای از روند پذیرش دانشجو در مقطع دکترا را مطرح کرد. علیرضا سمیعی همزمان با اعتراضاتی که بعضی از داوطلبان درباره پذیرش خود در مقطع دکترا داشتهاند اعلام کرده که پذیرش در این سطح کاملا سلیقهای شده و اما و اگرهای زیادی را بوجود آورده است. دکتر سعید معیدفر، یکی از اعضای هیات گزینش علمی آزمون دکترا دانشگاه تهران هم با انتقاد از نحوه پذیرش آزمون دکتر به نامه گفت: افرادی تحت عنوان اسلامی کردن و عناوین مقدس دیگری فساد را وارد آموزش عالی کردهاند. این در حالی است که احمد شیرزاد، کارشناس آموزشی و رئیس اسبق کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در گفتوگو با نامه تاکید میکند که موضوع کنکور دکترا از این هم فراتر رفته و دولت در صدد است ساختار هیات علمی دانشگاه ها را به این روش تغییر دهد.
اتفاقاتی که امسال در کنکور دکترا افتاده و اعتراضاتی را حتی در سطح مجلس داشته چطور ارزیابی می کنید؟ از سال 1390 که پذیرش دانشجو در مقطع دکترا از دست هیات علمی دانشگاه ها خارج و به سازمان سنجش سپرده شد مشکلات تازهای به وجودآمدند. تا پیش از آن دانشگاهها برای جذب دانشجو در این مقطع نظمی گرفته بودند و می شد با برخی اصلاحها وضع را بهتر کرد و حتی نمونهای بود برای این ادعا که اگر کار جذب دانشجو به خود دانشگاهها سپرده شود آنها میتوانند از پس از این مسئله بربیایند. اما سپرده شدن این موضوع به سازمان سنجش که از یکی دو دهه پیش با مقطع فوق لیسانس آغاز شده بود مشکلاتی را به وجود آورده است که حالا ما حتی اعتراضاتی را هم در سطح جامعه می بینیم و می بینیم که بعضی از داوطلبان از بی عدالتی در این کنکور حرف می زنند.
اگر فلسفه سپردن امر گزینش دانشجویان دکترا به سازمان سنجش افزایش کیفیت این مقطع تحصیلی بوده، آیا این اتفاق در چند سال اخیر افتاده است؟ خیر، با وجود این که متقاضی برای آزمون دکترا افزایش یافته اما از آنجایی که کار سازمان سنجش بدون هماهنگی با دانشگاه ها انجام میشود، نمیتوان توقع داشت ارزیابی از داوطلبان با شرایط مناسبی انجام شود. این موضوع را باید مد نظر داشته باشیم که معمولا درسهای سنگین کارشناسی ارشد، قابلیت کمی برای تبدیل به سوال تستی دارند و از آنجایی که آزمون دکترای سازمان سنجش به صورت تستی برگزار میشود کیفیت ارزیابی علمی دانشجوها پایین آمده واین موضوع در روند گزینش دانشجویان این مقطع تاثیر بسزایی دارد.
اما به نظر می رسد که با وجود بالا رفتن تعداد داوطلبان راه دیگری نباشد، روش قبلی که دانشجویان مجبور بودند در گزینش دانشگاه های مختلف شرکت کنند در حال حاضر دیگر جواب نمی دهد، این طور نیست؟ خب چرا از زاویه دیگری به موضوع نگاه نکنیم؟ مگر فقط همین دو روش وجود دارد؟ در تمام دنیا آزمون های سراسری GRE وجود دارد که نمره ای به دانشجوها داده میشود و دانشگاهها میتوانند بر اساس آن فرآیند گزینش را انجام دهند. حتی میشود چنین آزمونهایی در سازمان سنجش و یا موسسات تحت نظر دولت انجام شود تا داوطلب مورد سنجش علمی قرار بگیرد. اما مشکل ما این نیست، مشکل ما اینجاست که به نظر میرسد این روش بهانهای شده برای آن که گزینش دانشجویان انجام شود!
میتوانید این موضوع را بیشتر توضیح دهید؟ باید کار سنجش تحصیلی را از گزینش دانشجو جدا کرد و به جای دولت، اعضای هیات علمی دانشگاهها وارد این مسئله شوند. متاسفانه فرآیند گزینش دانشجو تغییر کرده و دولت با وارد کردن سازمان سنجش در کار گزینش دانشجویان مقطع دکترا چالش تازهای در حوزه آموزش برای خود ایجاد کرده است. اما واقعیت این است که دولت با این کار به دنبال دستیابی به هدفی است که مسئولان وزارت علوم آن را «تغییر ساختار هیات علمی دانشگاهها» اعلام کردهاند.
آیا قرار است این موضوع از سطح دکترا پیگیری شود یا در دیگر سطوح هم این مسئله دیده می شود؟ این موضوع را فراموش نکنید که مدیران دولتی در وزارت علوم به صراحت در برنامههایشان از تغییر بافت دانشگاهها سخن گفتهاند و اعلام کردهاند که میخواهند هیات علمی دانشگاهها را به سمت ترکیبی مورد طبع خود تغییر بدهند. نقطه شروع این اتفاق از گزینش مقطع دکترا آغاز میشود. در سیستم قبلی دانشگاهها به داوطلبان مقطع دکترا نمره میدادند و بعد گزینش عمومی بعضی از این افراد را از فهرست حذف میکرد ولی تکلیف روشن بود. الان نمرات بالا و پایین میرود و به نظر میرسد که یک مولفه دیگر در جذب دانشجوها موثر باشد.
اما این موضوع همیشه از طرف سازمان سنجش، وزارت علوم و حتی دولت تکذیب شده، چطور بر آن اصرار دارید؟ در حال حاضر بعضی از رتبه بندیها تغییر میکند و کسانی که در اولویت بیشتر قرار میگیرند به دانشگاه ها معرفی میشوند. همچنین از یاد نبرید که متاسفانه روش فعلی آنقدر راز آلود و در پرده انجام میشود که امکان هر گونه دخل و تصرفی در آن هست. در ضمن اگر دولت اصراری بر بالا و پایین کردن رتبهها ندارد و برنامهاش از برگزاری آزمون دکترا فقط تعیین سطح علمی داوطلبان است بهتر است که گزینش دانشجو را به طور کامل به هیاتهای علمی دانشگاهها واگذار کند تا نه نگرانی خاصی در این حوزه وجود داشته باشد و نه پس از اعلام نتایج، سرگردانی و اعمال سلیقههای شخصی، در روند گزینش دانشجویان اثر بگذارد.
اما آیا وزارت علوم میتواند در شرایط فعلی برای ورود افرادی که از نظر فکری نزدیک به خود هستند چنین اجحافی در حق دیگر داوطلبان دوره دکترا بکند؟ می دانید بگذارید به سادگی اعتراف کنم که اگر دولت میخواهد افرادی را به سلیقه خود وارد دوره دکترا کند باید این اتفاق بدون تاثیر روی وضعیت تحصیلی دیگر دانشجویان این مقطع انجام شود. حتی بهتر است به دور از پنهانسازی، این افراد را در کنار کسانی که خود برای تحصیل انتخاب میشوند معرفی کند تا حقوق بقیه مورد اجحاف قرار نگیرد.
دیدگاه تان را بنویسید