نگاهی به تصمیمات یکشبه دولت در بستر جامعهای کوتاهمدت/جدول
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، در آخرین نوع از این شکل تصمیمها، دانشگاه علوم پزشکی ایران و علوم پزشکی تهران که با سروصداهای بسیار، سال 89 در هم ادغام شده بودند، حالا با تصمیم وزیر جدید بهداشت دوباره از هم جدا شدند و اوضاع مثل قبل شد. طریقتمنفرد که دولتی مستعجل بر وزارتخانه بهداشت و آموزش پزشکی دارد، بنا به اعتراضات هیات علمی این دو دانشگاه تصمیم گرفته که اوضاع مانند سال 89 باشد. مرضیه وحیددستجردی آن موقعی که این ادغام را انجام داد با انتقادهای بسیاری مواجه شد. دانشجویان و هیات علمی تحصن کردند و باوجود تذکر نمایندگان استان تهران در مجلس شورای اسلامی به وزیر بهداشت و مغایرت این انحلال با اصول 49، 137 و 139 برنامه چهارم توسعه اما دکتر دستجردی تاکید کرد انحلال دانشگاه علوم پزشکی ایران به صورت قانونی و بر اساس مصوبه شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی انجام گرفته است. تصمیمات آنی و روح قانون حال سوال اینجاست که کدام تصمیم درست بوده؟ و اصولا اینگونه تصمیمات یکشبه با ساختار دولت چه کرده؟ از سوی دیگر چه قدر این تصمیمات آنی با روح قانون هماهنگی دارد؟ مهدی کلهر مشاور پیشین رئیس جمهور در همان دوره نخست ریاست جمهوری محمود احمدینژاد با افتخار گفته بود:«موضوعاتی که قبلاً برای تصمیـمگیری به چند سال زمان نیاز داشت، توسط احمدینژاد در یک شب تعیین تکلیف میشود«. به عبارتی، آنچه که دولت به آن مفتخر است در عمل او را تبدیل به مرجعی برای آزمون و خطا کرده. آزمون و خطایی که روی تک تک افراد جامعه انجام میشود. مهمترین دلیل این اتفاق فاصله گرفتن ساختارها و تصمیمات دولتی از بسترهای قانونی است. ساختار تصمیمگیری وقتی که به جای بایستههای قانونی به تمایلات شخصی توجه داشته باشد، تصمیمها نیز شکل یک شبه به خود می گیرد. بد نیست نگاهی به برخی از تصمیمات یکشبه دولت طی این سالها بیندازیم:
|
تصمیمها |
توضیح |
|
انحلال سازمان برنامه و بودجه |
اندکی پس از روی کار آمدن احمدینژاد در دوره اول ریاست جمهوری، وی این سازمان را منحل میکند تا جلوی بسیاری از موانع برای تصمیمگیریهای سریعتر و عمران آبادی را بگیرد. در همین حال شورای پول و اعتبار هم منحل میشود. |
|
تغییرات وزرا |
بسیاری از وزرایی که از هیات دولت کنار گذاشته میشوند، خبر را از رسانهها میشوند و گاهی چنان بهتزدهاند که اظهارنظر در این باره را به زمانی دیگر محول میکنند و سکوت وحدتبخش را پی میگیرند. مثل عزل متکی در سنگال یا عزل دانشجعفری وزیر اقتصاد و دارایی. یا مرضیه وحید دستجردی که پس از انتقاد از نحوه تخصیص ارز مرجع به دارو، برکنار میشود. یا ماجرای وزرای پیشین اطلاعات و ارشاد که پس از اختلاف نظر در هیات وزیران با رئیسجمهور در روزهای پایانی دوره اول ریاست جمهوری احمدینژاد از کار برکنار میشوند. |
|
ادغام وزارتخانهها |
برای نمونه بهبهانی که استیضاح شد و از وزارت راه کنار رفت، ماجرای سرپرستی نیکزاد بر وزارت راه تا پایان مهلت سرپرستی طول کشید و در نهایت با حکم مقام معظم رهبری این سرپرستی تمدید شد تا احمدینژاد بتواند سر فرصت ادغامها را انجام دهد و نیکزاد دیگر وزیر دو وزارتخانه ادغام شده بشود. در نهایت فروردین ماه 90 بالاخره دولت ادغام وزارتخانههای مسکن و راه، نفت و نیرو و صنایع و بازرگانی را تصویب کرد. اما احمدینژاد پیش از همه این کشمکشها، سه وزیر خود را یکباره و همزمان برکنار کرد. مسعود میرکاظمی، صادق محصولی و علی اکبر محرابیان وزرای نفت، رفاه و نیروی احمدینژاد بودند که همگی با هم و پیش از ادغام شدن وزارتخانههایشان عزل شدند . برکناری این سه وزیر همزمان و یکباره آن هم در شرایطی که وزارتخانههایشان هنوز فعال بودند و ادغام نشده بودند. |
|
مصوبه مهرآفرین |
طبق این مصوبه دولت که مجلس آن را غیرقانونی میداند، 4 هزار نفر از کارمندان باید به استخدام استانداریها در بیایند و این در حالی است که طبق قانون باید به همین میزان کارمند بازنشسته شده باشند تا این 4 هزار نفر بتوانند استخدام دولت شوند. |
|
تصمیم ناگهانی برای خانهدار کردن نخبگان |
در یک جلسه صمیمانه میان نخبگان و احمدینژاد به ناگهان رئیسجمهوری تصمیم میگیرد که به همه این جوانان خانه اهدا کند که با دستپاچگی و اعتراض معاون فناوری خود مواجه میشود، ولی احمدینژاد به شوخی میگوید من رئیسم و میگویم برای این کار بودجه اختصاص یابد. |
|
سفرهای استانی |
گاهی پیش میآید که احمدینژاد بنابر درخواست مردم یک منطقه دستور پیگیری و صدور یک مصوبه را اعلام میکند. برای نمونه وعده استان شدن ورامین را میدهد به شرط آنکه جمعیت این شهر بیشتر شود. |
|
تغییر جایگاه تامین اجتماعی |
پس از ماجراهای استیضاح وزیر کار به خاطر انتصاب مرتضوی به ریاست سازمان تامین اجتماعی، احمدینژاد دستور داد که این سازمان زیر نظر مستقیم ریاست جمهوری اداره شود و همه اختیارات از وزارت رفاه و تعاون اجتماعی به معاونت ریاست جمهوری منتقل شود. |
|
ورود زنان به ورزشگاه |
احمدینژاد در حالی مسئله ورود زنان به ورزشگاه را مطرح کرد که نه بسترهای قانونی برای آن مطرح کرد و نه به نظر میرسد انتظار داشت که مراجع تقلید قم چنان نسبت به این تصمیم او موضعگیری کنند. |
طبق نظریه جامعه کوتاهمدت دکتر ناصر همایون کاتوزیان، استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه آکسفورد، ایران برخلاف جامعة دراز مدت اروپا جامعهای کوتاه مدت بوده است. در این جامعه تغییرات ــ حتی تغییرات مهم و بنیادین ــ اغلب عمری کوتاه داشته است. این بیتردید نتیجة فقدان یک چارچوب استوار و خدشهناپذیر قانونی است که میتوانست تداومی دراز مدت را تضمین کند. به نظر میرسد تصمیمات یک شبه و گاهی فراقانونی دولت باز هم به این ساختار دامن زده است. دولت ساز بیقانونی کوک میکند و در این میان مردم از همراهی عاجزند؛ چون هر لحظه ممکن است ریتم تصمیمات و تمایلات تغییر کند.
دیدگاه تان را بنویسید