مجید ابهری: آسیبهای اجتماعی ناشی از سیاستزدگی دولتهاست
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، دکتر مجید ابهری در گفتگو با تهران امروز به بررسی آسیبشناسی سیاستگذاریهای ناکارآمد دولتهای سیاستزده در حوزههای اجتماعی پرداخته است. متن این گفتگو را در ادامه بخوانید؛ شناخت سرمایههای اجتماعی کشور اقدام مهمی است که در سالهای گذشته از آن غفلت شده است. کشور ما دارای سرمایههای ارزشمند زیادی است که اگر فعال شوند میتوان از آنها در زمینه حل مشکلات اجتماعی معضلات فرهنگی استفاده کرد. پر رنگ بودن وجهه دینی در کشورمان میتواند زمینه ساز حل مشکلات بسیاری در جامعه باشد. اما یکی از مهمترین مشکلات جدی که در میان دولتها وجود دارد فقدان عقبه اجتماعی قابل قبول است در صورتی که با تکیه بر ظرفیتهای اجتماعی میتوان بسیاری از مبانی اجتماعی را بازسازی کرد. ارتباط مستقیم مردم با دولتمردانی که به موضوعات اجتماعی توجه زیادی دارند میتواند برای اداره بهتر کشور به دولتمردان کمک کند. موضوعی که دکتر ابهری هم به آن اشاره میکند و از دور شدن مسئولان از مردم گلایه میکند. به گفته وی میتوان نهادهای اجتماعی را به عنوان حلقههای واسط بین دولت و مردم سازماندهی و فعال کرد که توجه به پویایی جامعه و چندین میلیون جوان
تحصیلکرده و دانشجو یکی از این راهکارهاست. ویژگیهای دولت اجتماعی شامل چه مواردی میشود؟ دولت به عنوان متولی و مسئول مدیریت جامعه در سیاستگذاریها و برنامهریزیهای کلان باید ابعاد مختلف نیازهای کشور را در نظر بگیرد. در مورد سیاستگذاریها اگر دولت به یک جهت حرکت کند محورهای دیگر ناقص میماند،این در حالی است که اساس برنامهریزیهای کلان، بر داشتن اطلاعات و آمار صحیح و اصولی بوده و بدون آن هر گونه سیاستگذاری دور از واقعیت و منطق خواهد بود. اما در کشور ما این موضوع دستخوش تغییر و تحولات زیادی شده است. دولتهای مختلف از منظر خودشان به جامعه نگاه کردهاند و به این ترتیب بسیاری از مسائل از جمله علوم انسانی مورد غفلت واقع شده چرا که این دولتها هر کدام به یکسو حرکت کرده و ضرورتهای اصلی جامعه یعنی امور اجتماعی نادیده گرفته شده است. به عنوان مثال دولت سازندگی اقتصاد را سرلوحه کار قرار داد و جهت رشد اقتصادی قدم برداشت. این سیاست باعث افزایش فاصله طبقاتی و ظهور قشر نوکیسه و دلالان شد. این فاصله طبقاتی تا روی کار آمدن دولت اصلاحات باقی ماند. دولت اصلاحات نیز به بهانه گفتمان وارد عرصه شده بود و در نتیجه سیاستزدگی
را در ابعاد مختلف سر لوحه کار خود قرار داد. دولت اصلاحات آنچنان مشغول قلع و قمع اصولگرایان شد که حتی مبانی اصلی سیاستگذاری اصول اجتماعی را به دست فراموشی سپرد و به رغم شکل بشر دوستانهای که توسط دولت اصلاحات ترسیم شد اما متاسفانه رشد فحشا و افزایش آسیبهای اجتماعی روند صعودی پیدا کرد. بعد از دولت اصلاحات، وفاداران به نظام و رهروان ولایت دلخوش از روی کار آمدن دولت اصولگرا شدند، اما متاسفانه این دولت نیز امیدها را تبدیل به یأس کرد چرا که بهرغم مبانی سیاستگذاریهای مورد ادعا یعنی عدالت محوری، رفع تبعیض، مدیریت جهانی و اینگونه شعارهای زیبا، شاهد افزایش اعتیاد و مواد مخدر، خود فروشی، تغییر مصرف مواد مخدر از سنتی به صنعتی و بروز انواع آسیبهای نوپدید بودیم. علت بروز این مشکلات در دولتهای گذشته چه بود؟ بی اعتنایی به سیاستگذاریهای اجتماعی از مهمترین دلایل برای بروز مشکلات در این زمینه است. نهادهای متولی نهادهای اجتماعی و آسیبها به جای تشکیل بانک اطلاعات آسیبهای اجتماعی جهت تکذیب آمارها و گفتههای آسیبشناسان دلسوز حرکت کردند. در مقابل فرزندان اصولگرای کشور وقتی کم توجهی مدیران عالی اجرایی را بهرهنمودها
و فرمانهای مقام معظم رهبری ملاحظه کردند متوجه شدند که این بیمار محتضر نیز نه تنها رو به شفا نیست بلکه به سوی فنا حرکت میکند. اما نکته مهم اینجاست، در کشوری که خاکش طلاست، هفتاد درصد از ظرفیت صنایعش خالی و راکد مانده است. با این حساب در کشوری که این همه دانشمند و فرهیخته وجود دارد آیا پول دادن به مردم راه نجات است؟ این دولت متاسفانه با اجرای غلط یارانهها بخش بزرگی از مردم را به تنپروری و تنبلی تشویق میکند که این آسیب را ما در سالهای گذشته شناسایی کردهایم. در راستای بیتوجهی دولتها به مسائل اجتماعی چه آسیبهایی متوجه جامعه و مردم میشود؟ سیاستگذاریهای اشتباه در هر جامعهای باعث بروز آسیبهایی چون بالا رفتن نرخ طلاق، کاهش آمار ازدواج، صعود تورم به نقطهای که خدا بهتر میداند کجاست - چرا که تا امروز چند روایت مختلف در مورد درصد تورم وجود دارد از 21 تا 40 درصد عنوان شده و مردم سردرگم هستند که بالاخره درصد تورم چقدر است؟ نقطهای است، خطی است، منحنی است یا... - بروز و گسترش آسیبهای نوپدید همانند عرفانهای دروغین، ناهنجاریهای اینترنتی و افتضاحات ماهوارهای کار را در جامعه به جایی رساند که صدا و سیما
وارد عمل شد و حقایق عریان را به اطلاع جامعه رساند. علت کم کاریها در این زمینه چه بود؟چه ارگانهایی در این زمینه کم کاری کردند؟ در سالهای اخیر سازمان بهزیستی به عنوان متولی اصلی مقابله و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی به سکوی سیاست تبدیل شده است. مدیران نهادهایی مثل بهزیستی و هلالاحمرنهتنها درجهت آسیب زدایی کاری نکردهاند بلکه با برگزاری همایش و گفتوگو و تشریفات فقط وقت گذرانی کردند. کافی است شرح حال مدیران این تشکلها و عملکرد آنها در چند سال گذشته یک بار دیگر مورد توجه قرار گیرد تا عملکرد آنها مشخص شود.در زمینه اقتصادی هم وضع به همین منوال است، من سواد اقتصادی ندارم اما نظریات کارشناسان دلسوز اقتصادی را دنبال میکنم. انحلال سازمان مدیریت وبرنامهریزی و هرج و مرج اقتصادی درکشور را پایه گذاری کرد. بر اثر سیاستهای اقتصادی غلط، ریال ایران در اوج شکست و از پول افغانستان نیز عقبتر رفت. این اتفاق به دو علت بود: خروشهای اصلاح گرانه مقام معظم رهبری توسط مدعیان اصولگرایی مورد توجه قرار نگرفت و بروز شکاف طبقاتی به جایی رسید که نوکیسهها برای سگهای خود جشن تولد گرفتند و جشن طلاق به عنوان یک سنت ناپسند در
جامعه ترویج شد. تمام مشکلات یاد شده به علت کم توجهی به مبانی اجتماعی در سیاستگذاریهای دولت بود حتی در سینما و تئاتر نیز مبانی اجتماعی در مسلخ سیاست قربانی شدند. خانه سینما منحل شد و هنرمندان تنها تکیه گاه صنفی خود را از دست دادند. شما نمونه خوبی برای تشکیل یک دولت اجتماعی سراغ دارید؟ اصلا کشور ما چنین تجربهای داشته است؟ به عنوان کسی که سی سال در زمینه آسیبها تحقیق کردهام و تا امروز دیناری هم از شهرداری تهران حقوق نگرفتهام میتوانم بگویم که شهرداری تهران میتواند الگوی یک دولت کوچک اجتماع محور باشد. به عنوان مثال در زمینه سلامت- این محور حیاتی در جامعه - شهرداری تهران طرح محله محوری را آغاز و در 374 محله خانه سلامت ایجاد کرد که در این خانههای سلامت در مورد مشاورههای روانی و رفتاری، مقابله با پوکی استخوان، چاقی، دیابت، سلامت سالمندان و... برنامههای خوبی اجرا میشود. اگر بخواهیم انصاف و جوانمردی را در نظر بگیریم، شهرداری تهران را باید الگوی یک دولت اجتماعمحور بدانیم چرا که از بین بردن تبعیض و برقراری عدالت اجتماعی را میتوان در اقدامات شهردای مشاهده کرد. الان اگر فردی به محلههای جنوب شهر تهران برود
کاملا تغییرات را به نسبت سالهای گذشته احساس میکند. این محلهها از نظر فضای سبز، خیابانسازی، مبلمان شهری، رسیدگی به منظر شهری و... تغییرات چشمگیری کردهاند و با مناطق شمالی شهر تفاوت چندانی ندارند. یعنی سیاستگذاریهای شهرداری در مناطق جنوبی پایتخت بر اساس تساوی اجتماعی بوده است. مقابله با آسیبهای اجتماعی در شهرداری با ایجاد گرمخانهها و جمعآوری کارتنخوابها در زمستان باعث شد دیگر در روزهای سرد زمستان تهران شاهد مرگ کارتنخوابها نباشیم. درمقابل این اقدامات سازمان بهزیستی چه کاری انجام داد؟ این همه فریاد زدیم در کمپهای ترک اعتیاد فجایع بیشماری اتفاق میافتد اما معاون بهزیستی گفت توان مقابله با کمپهای غیرمجاز را نداریم. پس چه کسی باید با این کمپها برخورد کند؟ چه کسی مسئول ترک اعتیاد در جامعه است و کدام نهاد مسئول جمعآوری و ساماندهی کودکان خیابانی است؟ امیدوارم دولت بعدی سیاستگذاریهای خود را براساس اصول اجتماعی پیریزی کند. همین شهرداری تهران و مدیریت آن میتواند الگوی کشور و شهرهای دیگرقرار بگیرد. راههای برون رفت از مشکلاتی که گریبانگیر جامعه شده، چیست؟ وقتی در یک جامعه پیشرفته و اسلامی اصول
اجتماعی پیشگیری از آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی سرلوحه کار قرار گیرد با اشتغالزایی مثبت نه آماری، میتوان از مهاجرت جوانان جلوگیری کرد. چرا که بیکاری، گرانی مسکن، بالا رفتن خط فقر مطلق و بروز آسیبهای اجتماعی نوپدید همه و همه یک دلیل عقلی و منطقی دارد و آن سیاستزدگی دولت هاست. در مقابل عدم ثبات شغلی و تغییرات پی در پی در دوران این دولت باعث بروز و گسترس فساد اداری و رشوه و اختلاس شد. اختلاسهای نجومی چه ارتباطی با عدالت محوری دارد؟
دیدگاه تان را بنویسید