جمعیت ایران هر روز پیرتر میشود/ تشویق به افزایش فرزند کار دشواری است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، محمدجواد محمودی رئیس موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه در نشست خبری تبیین مسائل جمعیتی ایران و تشریح طرح مطالعه تطبیقی سیاستهای مرتبط با سالمندی جمعیت، گفت: تعداد جمعیت کشور طبق بررسیهای موسسه، 76 میلیون و 478 هزار نفر است که نسبت به سرشماری سال 1390 که 75 میلیون و 149 هزار نفر بود،افزایش یافته است. بنابراین ما در حال حاضر نه تنها مشکل کاهش جمعیت و رشد آن را نداریم، بلکه افزایش جمعیت هم داریم، اما مشکل اینجاست که خانوادههای ایرانی به سمت تک فرزندی حرکت کردند و این نرخ رشد در آینده کاهش پیدا خواهد کرد و به نرخ رشد جمعیت صفر درصد خواهد رسید،که این موضوع میتواند ساختار جمعیتی را به هم بزند. وی در توضیح مضرات تک فرزندی و کاهش نرخ باروری به زیر حد جانشینی، گفت: تعادل ساختار جمعیت هدف ما است. ما نه به کاهش جمعیت اعتقاد داریم و نه به افزایش بیش از حد آن، اما طبق مطالعاتی که بر روی تک فرزندی انجام شده است این پدیده آسیبهای زیادی به ساختار سنی و هم به ساختار جنسی جمعیت میزند چرا که ترجیح در جامعه تک فرزندی بر داشتن مولود پسر است. رئیس مؤسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و
اقیانوسیه افزود: تناسب تعداد موالید پسر به دختر معمولا 105 به 100 است که در کشورهایی مانند چین، هند، ویتنام و آذربایجان با اتخاذ سیاست تک فرزندی این نسبت به 118، 110، 111 و 117 رسیده است و اکنون این کشورها با مشکل عدم تناسب ساختار جنسیتی مواجه شدهاند. طبق اعلام دفتر صندوق جمعیت سازمان ملل در کشورهایی مانند هندوستان و چین تا سال 2030 میلادی تعداد پسران در سن ازدواج، 50 درصد بیش از تعداد دختران در سن ازدواج خواهند بود. وی گفت: طبق برآوردهای جمعیت شناسان مؤسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه نرخ باروری با رسیدن به حدود 1.7 فرزند به ازای هر مادر در سال 1390 نسبت به سال 1385 همچنان روندی نزولی دارد. محمودی با اشاره به اینکه برای جانشینی جمعیت، نرخ باروری باید حداقل 2.1 فرزند به ازای هر مادر باشد، گفت: کاهش نرخ باروری تبعات اقتصادی، جمعیتی و اجتماعی خاص خود را دارد که باید از آن جلوگیری کرد اما این موضوع غیر قابل انکار است که تشویق به افزایش فرزند نیز کار دشواری است. وی گفت: متاسفانه هنوز موضوع تدوین سیاستهای جمعیتی و فراهم آوردن زمینه مناسب برای اجرای درست آن در کشور ما جدی گرفته نشده و برخورد
سلبی با این موضوع میشود، به طوری که همچنان که در حال حاضر ملاحظه میکنید هیچ یک از نامزدهای انتخاباتی در برنامههای خود اشارهای به این موضوع ندارند. به گفته محمودی نتایج برآورد جمعیتشناسان نشان میدهد که ایران با 8.2 درصد جمعیت وارد مرحله سالمندی شده است و اگر تمهیدات ورود به آن را نیاندیشیم، چالش سالمندی را نمیتوانیم مدیریت کنیم. بنابراین آنچه که آینده جمعیت ایران با آن مواجه است، چالش سالمندی است. از این رو لازم است که با پیش بینی این موضوع برنامهها و سیاستهای لازم در این زمینه را اندیشید. محمودی با اشاره به اینکه سازمان ملل متحد برنامه «سالمندی فعال» را برای سالمندان مطرح کرده است، گفت: سالمندی فعال یعنی به حداکثر رساندن سطح سلامت، مشارکت و امنیت افراد سالمند به منظور تقویت کیفیت زندگی آنها، که هر کدام از اینها تمهیدات اجتماعی، بهداشتی، فرهنگی و اقتصادی خاص خود را میطلبد. رئیس مؤسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه با بیان اینکه سازمان ملل جمعیت بالای 60 سال را سالمند میداند، خاطرنشان کرد: طبق این تعریف ایران وارد مرحله سالمندی جمعیت شده است چرا که 8.2 درصد (درصد ورود به اولین مرحله
سالمندی 7 درصد میباشد) جمعیت ما را افراد بالای 60 سال تشکیل میدهند. اما با این وجود هنوز برنامه ریزی خاصی پس از ورود به این مرحله نداریم. وی اعلام کرد: طبق بررسی بخش جمعیت سازمان ملل تا سال 2050 میلادی، 33 درصد جمعیت کشور سالمند خواهند بود که معادل 28 میلیون نفر از جمعیت آن زمان است. این رقم برای ایران در سال 2050 میلادی در حالی است که کشورهای دنیا در همان سال نرخ 21 درصدی جمعیت سالمند را خواهند داشت. البته این رقم بالای نرخ سالمندی در سالهای آینده به دلیل انفجار جمعیتی ما در سالهای پس از انقلاب و پس از افزایش سطح بهداشت و امید به زندگی در ایران است. محمودی تاکید کرد: کشور در سالهای 55 تا 65 سیاست جمعیتی افزایش موالید را داشت که نتایج آن در آینده پیشبینی نشده بود و در سالهای 80 با خیل عظیم جوانان و نیازهای آنان روبرو شد که این به هم ریختگی هرم سنی جمعیت در سالهای آینده به گروه سنی سالمندان خواهد رسید. در ادامه این نشست محمود مشفق عضو هیئت علمی و رئیس گروه "مهاجرت، شهرنشینی و توزیع فضایی جمعیت " موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه اعلام کرد که این موسسه یک مطالعه تطبیقی درباره
سیاستهای مرتبط با سالمندی در برخی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه انجام داده است. بررسی نظرات جمعیتشناسان کشور از سوی وی و همکارانش نشان میدهد افزایش وابستگی سالمندان و کاهش جمعیت در سن کار به همراه پیری آن از جمله مهمترین چالشهای جمعیتی ناشی از سالمندی جمعیت در سالهای آینده است. همچنین نظرسنجیها نشان میدهد که کشور با سالمند شدن جمعیت با چالشهای اجتماعی مانند افزایش شکاف نسلی بین جوانان و سالمندان و جمع شدن چترهای حمایتی خانواده از سالمندان روبرو خواهد بود. مشفق گفت: مهمترین چالش اقتصادی کشور با افزایش سن جمعیت نیز افزایش فشار مالی در صندوقهای بازنشستگی و بیمه است و افزایش هزینههای درمان نیز تبدیل به مشکلی برای سیاستگذاران کشور و جمعیت سالمندان خواهد شد چرا که هزینهی درمان برای هر سالمند سه برابر هزینه درمان یک کودک است. عضو هیئت علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه گفت: سالخوردگی جمعیت در ایران امری اجتناب ناپذیر است اما مهم مدیریت پدیده جمعیتی و اتخاذ سیاستگذاریهای جمعیتی مناسب است. وی تاکید کرد: این سیاستها باید در دو بعد کلی سیاستهای تعدیل ساختاری از طریق اثرگذاری
بر سطح باروری و جلوگیری از کاهش آن و نیز سیاستهای جامع جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی پیشدستانه پیگیری شود. مشفق در مورد مطالعه این موسسه بر روی پدیده سالمندی به «فارس» گفت: سال گذشته به منظور اتخاذ سیاست مناسب در مورد چگونگی مدیریت چالش سالمندی در مورد کشورهای انگلیس، آلمان، ژاپن و فرانسه و همچنین کشورهای ایران، مصر، ترکیه و کره جنوبی یک مطالعه تطبیقی انجام شده است. چرا که افزایش جمعیت سالمندی در سالهای آینده ما را با موج سالمندانی مواجه خواهد کرد که باید سیاستهای مناسب برای برخورد با آنها را اتخاذ کنیم. مجری طرح مطالعه تطبیقی سیاستهای مرتبط با سالمندی جمعیت با اشاره به این که برای ورود به مراحل مختلف سالمندی باید برنامهریزیهای درست و به موقع داشت، گفت: کشور هم اکنون وارد مرحله نخست سالمندی یعنی جمعیت بالای 60 سال بین 7 تا 14 درصد شده است و پیشبینی میشود که تا 30 سال آینده وارد مرحله فوق سالمندی، یعنی بیش از 21 درصد جمعیت سالمند شود. مشفق ادامه داد: کشورهای توسعه یافته جهان این مرحله را پیش از ما تجربه کردهاند و اکنون ما باید با بررسی سیاستها و دستاوردهای آنان در این زمینه راهکارهای درست برای اتخاذ
سیاستهای جمعیت سالمندی را به دست بیاوریم. عضو هیئت علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه درباره نسبت کنونی جمعیت سالمند در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه توضیح داد: شاخص سالمندی یعنی نسبت افراد بالای 60 سال به جمعیت زیر 15 سال در کشورهای اروپایی 186 به 100 است در حالی که کشورهای در حال توسعه دارای رقم 41 به 100 هستند که این نشان میدهد کشورهای در حال توسعه در سالهای آینده با پدیده سالمندی مواجه خواهند شد. وی ادامه داد: پیشبینی ما این است که ایران در سالهای آینده با پدیده زنانه شدن سالمندی نیز روبرو شود این پدیده در واقع افزایش سهم زنان سالمند نسبت به مردان سالمند در جمعیت کشور است که طبق مطالعات در سال 1430 برای زنان 34 و نیم درصد و برای مردان 31 درصد خواهد بود. این بدان معنی است که در سال 1430 به ازای هر 100 زن سالمند کشور 88 مرد سالمند خواهیم داشت. به گفته وی اصلیترین دلیل زنانه شدن سالمندی توسعه یافتگی است چرا که در کشورهای توسعه یافته امید زنان به زندگی بیش از مردان است و با این که نسبت جنسی مردان در بدو تولد به زنان بیشتر است اما این نسبت با افزایش سن به سمت زنان تغییر
مییابد. مجری طرح مطالعهی تطبیقی سیاستهای مرتبط با سالمندی جمعیت ادامه داد: ارقام نشان میدهد که ما وارد مرحله نخست سالمندی شدهایم و ناگزیر مراحل مختلف آن را طی خواهیم کرد اما آنچه مهم است این است که زمان عبور ما از این مراحل بسیار کمتر از زمان کشورهای دیگر است و این ما را در اتخاذ سیاستها در تنگنا قرار میدهد. به گفته مشفق کشوری مانند فرانسه برای طی مرحله اول سالمندی به مرحله دوم آن 60 سال فرصت داشت که در این زمان به خوبی میتوانست برنامهریزی کند اما ایران برای طی این مرحله تنها 20 سال زمان دارد که این کشور را با بحران مدیریت سالمندی مواجه میکند. عضو هیئت علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای جمعیتی آسیا و اقیانوسیه افزود: بررسی قانونهای 5 ساله توسعهی کشور نشان میدهد آنچنان که شایسته است به موضوع سالمندان در کشور توجه نشده و با آن که شورای ملی سالمندان در ایران تشکیل شده فعالیت موثری را انجام نداده است.
دیدگاه تان را بنویسید