تبعات اجتماعی ظهور طبقات نوکیسه
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، شناخت مسائل اجتماعی در هر جامعهای نقش مهمی در تصمیمگیریها و تصمیمسازیها دارد. کارشناسان حوزه مسائل اجتماعی بر این عقیدهاند که بسیاری از مسائل اجتماعی ظرفیت تبدیل شدن به تهدیدهای اجتماعی و بهدنبال آن تهدیدهای سیاسی را دارند و میتوانند مشکلات جدیای را برای نظام سیاسی جامعه به وجود بیاورند. موضوعی که متاسفانه طی کمتر از یک دهه گذشته در کشورمان از آن غفلت شده است آنگونه که دکتر ابهری میگوید: «آسیبهای اجتماعی در 10 سال گذشته به آتش زیر خاکستر در کشور تبدیل شده است.» شانه خالی کردن نهادها و مسازمان متولی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی از زیر بار مسئولیت آنقدر تکرار شده که دیگر هیچ حرفی برای انتقاد به این سازمانها باقی نمیماند. سازمان بهزیستی به عنوان بزرگترین سازمان متولی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در کشور از مهمترین سازمانهایی است که انگشت اتهام کم کاری در این زمینه به سوی آن نشانه رفته است و این کم کاری را حتی میتوان در صحبتهای مدیران این سازمان نیز مشاهده کرد، آنجاییکه از ناتوانی بهزیستی از مقابله با کمپهای ترک اعتیاد غیرمجاز صحبت میشود. این در حالی است که از سال 87
برنامهریزی برای کنترل آسیبهای اجتماعی در بهزیستی آغاز شده و بودجهای نیز به دفتر آسیبهای بهزیستی اختصاص داده شده که طی 5 سال بودجه این دفتر 10 برابر شده است اما مدیران این سازمان تاکنون نهتنها گزارشی از کارنامه خود در پیشگیری و مقابله با آسیبهای اجتماعی ارائه نکردهاند بلکه همواره از کمبود بودجه گلایه کردهاند. این در حالی است که به گفته دکتر مجید ابهری، آسیبشناس«تغییر و تحولات پی در پی در این سازمان و گزینشهای سلیقهای در سطوح مدیران عالی و میانی آن باعث تزلزل شغلی در نیروهای بهزیستی شده و اظهار ناتوانی این سازمان در مقاطع مختلف باعث شده تا بودجههای قابل ملاحظهای به این سازمان تعلق بگیرد اما در عمل کار قابل توجهی ارائه نشد.» مهناز بزرگیان- جامعهشناس- میگوید: «نمیشود آسیب را تولید کنیم بعد برای کنترل آن بودجه بگذاریم چرا که مسبب بروز آسیبها معضلات فرهنگی،مدیریتی و اقتصادی است و با اختصاص بودجه به تنهایی حل نمیشوند. الان مشکلات جامعه طوری شده تا مشکلات زیر بنایی حل نشود نمیتوان آسیبها را کنترل کرد. به عقیده وی، طی مدت کوتاهی تغییرات زیادی در جامعه بهوجود میآید و نمیتوان برنامهریزی برای
هیچکاری انجام داد پس وقتی ثبات وجود نداشته باشد برنامهریزی هم معنی نمیدهد. این در حالی است که سازمان بهزیستی به عنوان متولی قانونی برخورد با آسیبهای اجتماعی در کشور معرفی شده اما در کنار فعالیتهای نه چندان چشمگیر این سازمان، سازمانهای مردم نهاد بدون گرفتن هیچ بودجه و هزینهای از دولت وظیفه نگهداری از ایتام، معلولان، سالمندان یا ترک اعتیاد را به عهده گرفتهاند. آسیبهای زیر پوستی در شهر وجود آسیبهای اجتماعی پنهان و زیر پوستی در شهر و افزایش این آسیبها طی سالهای گذشته موضوع دیگری است که میتوان نشانههایی از آنها را درگوشه گوشه شهر مشاهده کرد. ابهری در این باره میگوید: بهزیستی با بهرهگیری از حمایت نهادهای انتظامی و قضایی، ماموریت قانونی دارد تا با این مسائل برخورد کند اما بهانههای واهی مسئولان این سازمان درخصوص کمبود بودجه و... باعث شده تا نهادهایی چون شهرداری بدون اینکه وظیفهای در این باره داشته باشد، وارد عمل شده و اقدام به جمعآوری معتادان خیابانی، کارتنخوابها و کودکان کار و خیابانی کند و خدمات قابل ملاحظهای را در کمپهایی که به این منظور اختصاص داده به این آسیب دیدگان ارائه کند.
ابهری در این باره میگوید: درخصوص جمعآوری کودکان خیابانی شهرداری تهران قوه اجرایی ندارد و اگر قوه قضائیه این اختیار را به شهرداری تفویض کند میتوان این کودکان را که منظره شهری را بسیار زشت کردهاند از معابر جمعآوری، طبقهبندی و ساماندهی کرد. اما نبود متولی مشخص و سرگردان شدن آسیبهای اجتماعی در دالانهای بوروکراسی اداری باعث شده تا علاوه بر افزایش آسیبدیدگان اجتماعی، افراد دیگری هم در معرض انواع آسیبها قرار بگیرند و به این ترتیب زنجیره ناهنجاریهای اجتماعی هیچوقت گسسته نمیشود. دکتر ابهری میگوید:تعیین متولی مشخص برای پیشگیری از آسیبهای خیابانی در موضوعات مختلفی چون کودکان کار، زنان خیابانی، معتادان، دختران فراری و حمایت و ساماندهی این افراد میتواند به سلامت اخلاقی جامعه و خانواده کمک کند. به عقیده وی سیاستزدگی دولت و نهادهای متولی در کمتر از یک دهه گذشته باعث شده تا به برنامهریزیهای اجتماعی توجهی نشود. مهناز بزرگیان- جامعهشناس- نیز با اشاره به سیاستزدگی دولتها و توجه کمتر به آسیبهای اجتماعی میگوید: سرعت تولید مسائل اجتماعی در جامعه بیشتر از سرعت حل آنها بوده و تا زمانی که مشکلات زیر بنایی
حل نشود نمیتوان به کنترل آسیبها امیدوار بود. افزایش تورم، رشد افسار گسیخته قیمتها و افزایش فقر در لایههای مختلف اجتماعی باعث شده تا اختلافات خانوادگی و طلاق در بین قشرهای پایین دست جامعه بیشتر شود. ابهری با اشاره به این مسائل میگوید: آمار اختلاس و رشوه در 10 سال گذشته در تاریخ ایران بیسابقه بوده هر چند که فقط برخی از این مسائل به اطلاع افکار عمومی رسیده و در رسانهها منعکس شده و بخشی از آنها هم مخفی مانده است. به گفته وی عمیقتر شدن فاصله طبقاتی تا آنجا که ماشینهای چند میلیاردی در مقابل چشمان افرادی که توانایی تهیه داروهای فرزندشان بیمارش را ندارند باعث دلزدگی آنها از نظام و ناامیدی او از عدالت اجتماعی میگردد. یا وقتی یک جوان 20 ساله از اتومبیل یک میلیارد تومانی پیاده میشود یا یک خانم هنرپیشه اتومبیل چند صد میلیون تومانی سوار میشود کسی که در طول ماه گوشت و مرغ به خانه نبرده چه حالی پیدا میکند؟ ظهور طبقات نوکیسه در یک دهه گذشته ظهور طبقه نوکیسهای که به دلالی در کشور مشغول هستند و پولهای باد آورده پارو میکنند یکی دیگر از مسائلی است که طی کمتر از یک دهه گذشته در کشور نمود زیادی پیدا کرده
است. افرادی که برای حیوانات خانگی خود جشن تولد و عروسی میگیرند یا برای از هم پاشیدن یک زندگی مشترک در تالارهای عروسی جشن طلاق بر گزار میکنند. آسیبهایی که روز به روز بیشتر میشود اما مسئولان چشمهای خود را بر آنها بستهاند و هیچ اقدامی انجام نمیدهند. طغیان نوکیسهها موضوعی است که ابهری به آن اشاره کرده و میگوید:این افراد پولهای باد آورده را در آشفته بازار کشور به جیب زدهاند و هیچکس هم جلودار آنها نیست. به همین دلیل است که در زمان نام نویسی برای انتخابات شوراهای اسلامی بسیاری از افراد اعم از هنر پیشه، ورزشکار و صاحبان مشاغل مختلف دیگر خود را شایسته عضویت در شورای شهر تهران میبینند و تصور میکنند با حضور در این شورا میتوانند از مزایای بسیار آن استفاده کنند. بنا به گزارش «تهران امروز»، آسیبهای اجتماعی به عنوان ضایعات رفتاری و ناهنجاریهای انسانی در هر جامعهای وجود دارند و شدت و ضعف آنها بستگی به مدیریت اجرایی جامعه در پیشگیری، کنترل و درمان آنها دارد. متاسفانه در کشور ما بخشهایی از نظام نمیتوانند آنطور که باید و شاید وظایف خود را انجام دهند، مثلا فراهم نکردن شغل برای متقاضیان کار، خود سبب
میشود تا عدهای از آنها به فساد روی آورند. برای اینکه افراد بتوانند به جامعه پیوند بخورند، چند مسئله یعنی تعهد، ایمان و سرمایهگذاری باید وجود داشته باشد و یک نظام اجتماعی باید برای تمامی افراد خود برنامه آموزشی مثبت داشته باشد و آنها را بهکار گیرد. این درسهایی است که آموزههای دینی اسلام نیز به فراوانی توصیه میکنند که برای تمامی لحظههای خود بهلحاظ فردی و اجتماعی برنامه داشته باشید. اما اگر نظام اجتماعی برای افراد خود برنامه و کار مثبت داشته باشد، میتواند جامعه را مدیریت کند؛ اما اگر نتوانست این کار را انجام دهد، این افراد، کار دست نظام میدهند. در جامعه ما بسیاری از افراد طبقه بالا هستند که نیازی به حقوق ماهانه هم ندارند؛ اما چون برای آنها مشغولیتی ایجاد نکردهایم و به کار گرفته نشدهاند، تا ساعت 4 بعد از ظهر در منزل استراحت میکنند و ساعت 4 بعد از ظهر اگر این قشر، بدون اینکه عمل خلافی انجام دهند فقط در خیابان ظاهر شوند، اولین معضل بزرگ، ترافیک خواهد بود، این در حالی است که این قشر، با برخورداری از انواع تغذیه خوب و ظاهر شدن با انواع لباسها و رنگهای متنوع، بمبی از نیازهای جنسی هستند که جامعه را
با مشکل جدی مواجه میکنند.
دیدگاه تان را بنویسید