نوروز؛ ظرفیت جهانی که باید از آن استفاده کرد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : حبیب الله فتاحی اردکانی:
در خبرها آمده بود در یازدهمین اجلاس کمیته حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس (هشتم آذرماه سالجاری) در پایتخت اتیوپی پرونده چند ملیتی نوروز در فهرست میراث ناملموس جهانی در یونسکو به ثبت رسید. قبلا این موضوع به عنوان رویداد مشترک 7 کشور ثبت رسیده بود که اکنون به عنوان میراث چند ملیتی با مشارکت 12 کشور نهایی و در فهرست جهانی قرار می گیرد. در مورد اهمیت آن نکاتی وجود دارد: 1- عنوان روز جهانی نوروز که از سوی مجمع عمومی سازمان ملل (4 اسفند 1388) در چارچوب ماده 49 و تحت عنوان فرهنگ صلح تصویب و در تقویم رسمی نیز به ثبت رسیده به عنوان یک مناسبت بین المللی به رسمیت شناخته می شود. به همین مناسبت در فروردین 1389 جشن نوروز روسای جمهوری ایران و کشورهای همسایه در تهران برگزار شد. 2- ثبت جهانی و رسمیت بخشیدن به میراث مشترک نوروز با مدیریت ایران و همکاری و عضویت 12 کشور آسیایی که ازلحاظ جمعیتی بزرگترین پرونده میراث مشترک جهانی به حساب می آید باعث تقویت جایگاه ایران در هر سه زمینه ژئو پولتیک - ژئو استراتژیک - ژئو اکونومیک خواهد شد. 3- به لحاظ وجود کشورهای یاد شده در حوزه های مختلف جغرافیایی نظیر: هند و پاکستان در شبه قاره، عراق در اتحادیه عرب، قزاقستان - ازبکستان - تاجیکستان - ترکیه - آذربایجان - ترکمنستان در حوزه آسیای میانه و قفقاز بر بار فرهنگی - ارزشی و اهمیت سیاسی - راهبردی موضوع می افزاید. 4- قرابت زبانی (علاوه بر فرهنگی و تاریخی) در حوزه آسیایی بین 3 حوزه فارسی (ایران - تاجیکستان - افغانستان - بخشهایی از آذربایجان - ازبکستان - هند -پاکستان) - عربی (عراق) - ترک (ترکیه - ترکمسنتان - قرقیزستان - قزاقستان- آذربایجان ) از اهمیت به سزایی برخوردار است. 5- درخواست اخیر پیوستن چهار کشور جدید: چین، مغولستان،تانزانیا،کنیا به پرونده ثبت جهانی نوروز با توجه به ویژگیهای تاریخی،جغرافیایی و پتانسیل های بالقوه تجاری، اقتصادی و ....آنها اهمیت و ارزش های این موضوع را دو چندان می کند. 6- احیاء دوباره ساختار فرهنگی ، تاریخی تمدن ایرانی قبل و بعد از اسلام با گردهم آمدن این کشورها که یک روز از دامنه های فرغانه و بدخشان تا شبه قاره هند و سواحل آدریاتیک در دریای مدیترانه و خلیج فارس در خاورمیانه در حوزه تمدنی ایران به حساب می آمدند یک موقعیت منحصر بفرد برای ایران اسلامی است. 7- از لحاظ اسلامی آنگونه که در بحارالانوار مرحوم مجلسی مبنی بر استقبال حضرت رسول و امام صادق در مواجهه با آیین نوروز ایرانیان و شعار راستی - درستی - پاکی آنان در اندیشه -گفتار - کردارنیک نقل شده مخالفتی با مبانی شرع و احکام اسلام در احیاء دوباره این بحث ملاحظه نمی شود بلکه به نظر علمای اسلامی امروزه بر اهمیت آن با توجه به توصیه های دیگر اسلامی نظیر صله رحم - احترام به طبیعت - نظافت و پاکیزگی می افزاید. 8- با این حساب، موقعیت ممتازی برای بازسازی و نگاه دوباره به هویت فرهنگی و تاریخی بخش تمدن بشری در خاورمیانه رخ نموده و دیگر باره ایران را برای استفاده از مواریث تاریخی و فرهنگی خود با هدف کلان و درازمدت تاثیرگذاری فرهنگی- اسلامی در دوران جدید فراهم نموده است و این خود می تواند به پایداری فرهنگ جهانی ایران اسلامی در کمک به رشد و توسعه صلح جهانی بیانجامد. 9- نقطه عطف این ماجرا منطقه گرایی میان کشورهایی است که در تاریخ -فرهنگ -تمدن- دین - زبان -تبار - موقعیت اوراسیایی - میراث اسلامی - فرهنگ ایرانی مشترکاند و این موضوع در عصر تعاملات رسانهای و فرهنگی می تواند جبهه قوی در مقابل نفوذ فرهنگی بیگانگان کشورهای غربی و تمامیت خواهی آمریکایی ایجاد نماید و ماهیت پویا و چهره نورانی فرهنگ ایرانی ، اسلامی در منازعات ناشی از تروریسم و افراط گرایی کنونی نشان دهد و مسیر تقویت همکاریها و هم افزایی جهانی را هموار نماید. آنچه از گذر این اتفاق ودر شرایط جدید مهم و ضروری به نظر می رسد، ضرورت نگاه دوباره به مواریث تاریخی و سازوکارهای جدید آن برای بهره برداری از این ظرفیت ماندگار در راستای اهداف سیاست خارجی و بین المللی جمهوری اسلامی است که به نظر می رسد بخش هایی در دولت از جلمه وزارت امور خارجه - وزارت ارشاد اسلامی از وظایف و ماموریت های بیشتری در این زمینه برخوردارند و بایستی برای آن برنامه ریزی و اقدام نمایند. در این زمینه پیشنهادهایی به نظر میرسد: 1- با وجود ناامنی فزاینده و اختلافات دامنه دار در حوزه شبه قاره - خاورمیانه عربی - قفقاز و آسیای میانه و مواجهه جدید تروریسم کور تکفیری داعش با فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی هماهنگی و اقدامات مشترک منطقه ای می تواند بر ارتقاء وضعیت امنیتی و جلوگیری از کشت و کشتار مردم بی گناه و ادامه تخریب و ویرانی سرمایه های انسانی و مادی منطقه کارساز باشد. 2- وجود جمعیت قابل توجه و بازار مصرف آن با پتانسیل ها و زیرساخت های اقتصادی و صنعتی کشورهایی چون: هند- ترکیه درکنار ظرفیت های بالقوه اقتصادی ایران و سایر کشورهای عضو بر ارزش افزوده فعالیت های اقتصادی و بازار سرمایه و رفاه نسبی جمعیت این منطقه خواهد افزود. 3- با دارا بودن ظرفیت های جهانی ناشی از حضور برخی اعضا در پیمانهای بین المللی نظیر: هند و پاکستان در شانگهای - ترکیه در ناتو و جامعه اروپایی- عراق در اتحادیه عرب - ازبکستان - تاجیکستان - ترکمنستان - قرقیزستان در کشورهای مشترک المنافع قطعا موجبات رشد ارزش این همکاری و تقویت ثبات اقتصادی و صلح جهانی خواهد شد. 4- تشکیل یک اتحادیه بزرگ فرهنگی، سیاسی، اقتصادی تحت عنوان «کشورهای حوزه تمدنی نوروز» با قابلیت های اختصاصی که ذکر شد کافی است تا وضعیت کنونی خاورمیانه را از هر نظر در حوزه های اقتصادی - بازار تجارت - امنیت و اطلاعات - رفاه و بهداشت - فرهنگ و صلح - همگرایی منطقه و ... را دگرگون نموده و راه های ارتقاء دوباره این منطقه را از هر نظر هموار سازد. 5- در سایه همگرایی های جدید ایران در حوزه منطقه ای و همکاری های نزدیک و راهبردی با روسیه - مشارکت در بحث امنیت کشورهای اسلامی و مبارزه با تروریسم- حمایت از محور مقاومت - ایستادگی در برابر سیاست های مخرب محور عبری و عربی - برخی یارگیری های ارتجاع عرب در منطقه و جهان توجه به این ظرفیت در جایگاهی راهبردی وکلان ضرورتی انکار ناپذیر می نمایاند که لازم است به آن توجه لازم معطوف شود.
دیدگاه تان را بنویسید