بررسی دلایل طلاق در گفتوگو با دکتر باهر: قرار نبود ازدواجهای دانشجویی اینگونه پیش رود
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
افزایش روزافزون آمار طلاق در جامعه از جمله مشکلاتی است که این روزها در بعد اجتماعی خودنمایی میکند. این اتفاق باعث شده تا مسئولان از روشهای گوناگون به فکر کاهش این معضل اجتماعی بیفتند؛ ثبت دلایل طلاق و در نظر گرفتن یک روز به عنوان روز بدون طلاق از جمله راهکارهایی است که به این منظور در نظر گرفته شده است. همین موضوع، دلیلی شد تا به گفتوگو دکتر حسین باهر بنشینیم. عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دستیار دانشگاه کنکوردیای مونترال در گفتوگو با خبرنگار «نامه» مهمترین علت طلاق را مشکلات زمانی و مکانی دانست:
این روزها صحبت بر سر «ثبت دلایل طلاق» در دفاتر اسناد رسمی بسیار است. شما در مرکز مشاوره خود بیشتر با چه دلایلی از طلاق روبرو هستید؟
میتوان این مورد را در زنان و مردان تفکیک کرد. یکی از دلایل تمایل به طلاق در زنان، ازدواجهای نارس است. یعنی ازدواجهای ناشی از دوستی اینترنتی و خیابانی. این افراد در ابتدا عاشق یکدیگرند و پس از مدتی هم فارغ. در این روابط وقتی مسئله ازدواج پیش میآید، دختر یا با ازدواج مخالفت میکند یا به خاطر گذشتن دوران کراهت، ازدواج مصلحتی انجام میدهد و پس از مدتی هم طلاق میگیرد.
مورد دوم عامل تمایل به طلاق در زنان تماشای برنامههای ماهوارهای است. سریالهای شبکه فارسیزبان زمینه شکلگیری توقعات متفاوت در زنان ایرانی شده است و زنان برای رسیدن به آزادی زنانی که در این فیلمها میبینند، تصمیم به جدایی میگیرند.
اما بگذارید به دو مورد علت طلاق در آقایان هم اشاره کنم. آقایانی که هواسبازانه ازدواج میکنند، زمانی که مسئله مسئولیت مطرح میشود، برایشان گرفتاری ایجاد میشود. در اینجا خانمها باید توجه داشته باشند که وضع مالی آقایان چندان مناسب نیست و نباید با انتظارات نابجا بهانه طلاق را در اختیار آقایان قرار دهند.
از طرف دیگر ازدواج در سنین بالا هم زمینه طلاق در زن و مرد را افزایش میدهد. معمولا در این ازدواجها، وقتی طرفین به دوران یائسگی میرسند انتظار دوران نوجوانی را از یکدیگر دارند و اگر این امر از سوی زنان برآورده نشود زمینه هرزهگری آقایان فراهم شده و در نهایت طلاق شکل میگیرد.
و اگر بخواهید به صورت کلی دلایل طلاق را مطرح کنید، به چه موردی اشاره میکنید؟
نابسامانی مکانی و زمانی؛ در مکان مشکلات مالی داریم و در زمان هم مشکلات حالی. یعنی از یک طرف اقتصاد و معیشت در داخل با سختی همراه است و از طرف دیگر ماهوارهها که زمان را نشان میدهند، خوشبختی خارجیها را به رخ برخی افراد سادهلوح میکشند. اگر دقت کنید از ساعت 7 تا 12 شب شبکههای خارجی مشغول برهم زدن بنیانهای خانوادهاند و هیچ تحلیلی از سوی رسانهها صورت نمیگیرد که این شبکهها چگونه به صورت نرم و مخملی ضربات خونینی خود را بر پیکره جامعه ما وارد میکنند؛ متاسفانه مدیریت اجتماعی درستی هم صورت نمیگیرد. ما برای مسائل سیاسی یا اقتصادی، شاید مدیریتی داشته باشیم اما برای مسائل فرهنگی و اجتماعی مدیریتی که مسئولیت مشخصی داشته باشد، نداریم. در نتیجه جامعه از این دو نقطه بیش از بخشهای دیگر لطمه میبیند.
متاسفانه این روزها شاهد افزایش طلاقهای عاطفی هستیم. علت طلاقهای عاطفی هم در این موارد گنجانده میشود؟
تا حدودی بله. اما به صورت کلی در طلاقهای عاطفی، زن و مرد یا انتظارات جنسی همدیگر را برآورده نمیکنند یا هرزهگریهایی میکنند که خارج از فرهنگ انسانی و ایرانی است. در طول روز که مشاوره انجام میدهم با انواع و اقسام مسائل عاطفی، مادی، اخلاقی و حتی عرفانی روبرو میشوم که زمینه طلاق افراد را فراهم میکند.
برخی آمار ارائه شده خبر از افزایش طلاق در میان اقشار مرفه و تحصیلکرده دارد. آیا میتوان به صورت کلی گفت که طلاق در بین کدام قشر جامعه بیشتر است؟
اصولا طلاق بین افراد متوسط کمتر اتفاق میافتد. آدمهای خیلی بالا یا خیلی پایین در این زمینه شکنندگی بیشتر دارند. البته منظور از طبقه بالا و پایین طبقه اجتماعی نیست بلکه شعور و فهم افراد ملاک است. کسانی که تحصیلات و توقع بالایی دارند، مسلما پشتوانهای دارند که اگر به ناراحتی برخوردند سریع خودشان را از مهلکه نجات دهند. آدمهای طبقه پایین هم اگر تحت فشار بیش از حد قرار گیرند ترجیح میدهند به زندگی قبلی خود روی بیاورند چرا که خودشان را پاکباخته میانگارند. در هر صورت باید بگویم مشکل طلاق در ایران اپیدمیک شده است و کسانی هم که با یکدیگر زندگی میکنند، زندگی سازگارانهای ندارند و بیشتر به صورت سازشکارانه با یکدیگر کنار میآیند.
رواج ازدواج با اختلاف سنی برعکس، به گونهای که دخترها از پسرها بزرگتر هستند هم در افزایش آمار طلاق تاثیر دارد؟
این افراد در ابتدا به دلایل مختلفی چه مشکلات مالی پسر یا مشکلات حالی دختر، با یکدیگر ازدواج میکنند ولی باید بپذیرم اینگونه ازدواجها طبیعی نیست. چرا که در شرایط معمولی سن عقلی دخترها 6 سال بیشتر از پسرها است. یعنی دختر 9 ساله معادل پسر 15 ساله است. معمولا پسرهایی که از نظر مالی مشکل دارند سراغ خانمهای مسنی که درآمد بالایی دارند میروند یا برعکس خانمهایی که از نظر حالی مشکل دارند، به پسر کم سن و سالتر از خود رضایت میدهند. اینها در ابتدای کار با یکدیگر مشکلی ندارند اما اواسط کار که پسر از نظر مالی تامین شد یا دختر به یائسگی رسید، مشکل حاد و عمده میشود و به طبع کار طلاق صورت میگیرد.
ازدواجهای دانشجویی چطور؟ متاسفانه با وجود مشکلاتی که این ازدواجها از لحاظ اختلاف طبقه فرهنگی و غیره دارند، شاهدیم که نهاد ازدواج دانشجویی این نوع ازدواجها را همچنان ترویج میکند.
یکی از طراحان ازدواج دانشجویی در دانشگاه شهید بهشتی من بودم. بنای ما این بود که اگر امکانات مالی مانع ازدواج دانشجو است، خوابگاه و امکانات در اختیار افراد قرار گیرد. ولی نه اینکه هر دانشجویی با دانشجوی دیگر ازدواج کند، بلکه با حضور در مرکز مشاوره و با نظر مشاوران ازدواج کنند. دانشجویان باید هم کفو باشند. ولی اینکه به خاطر استفاده از خوابگاه دانشجویی و چند سکه و پتو و غیره با یکدیگر ازدواج کنند حتما به طلاق منجر میشود. فراموش نکنید هر ازدواجی که غیر از مراتب الهی، عشقی و دلی انجام گیرد حتما با شکست همراه است. به نقطه اشباع که برسد، انگیزه از بین میرود. مثلا اگر دلیل ازدواج مال باشد، وقتی فرد به مال مورد نظر برسد، رابطه منتفی میشود. یا اگر به دلیل مقام باشد، پس از پایان مقام حتما طلاق صورت میگیرد. من پهلوانانی را به یاد میآورم که پس از آنکه مدال نگرفتند، همسرانشان از آنها طلاق گرفتند.
پس شرط کلی ازدواج از نظر شما چیست؟
ازدواج باید 4 شرط اصلی داشته باشد بلوغ، عقل، رشد و کفائت. این 4 اصل اگر وجود داشته و طرفین پس از ازدواج مسئولیتپذیری داشته باشند و زن و مرد مایل به مادری و پدری باشند حتما ازدواج موفقی شکل میگیرد. والا مثل الان عمدتا خانههای مجردی شکل میگیرد.
و در نهایت چه توصیه کلی برای ازدواج موفق دارید؟
ازدواج ناموس هستی است و با ازدواج هستی تداوم مییابد؛ چه برای درختها، پرندهها و چه انسان و غیره. اگر کسی واقعا توان این مسئولیت را ندارد بهتر است این مسیر را شروع نکند نه اینکه با امید خدا شروع کند تا بعدا چه پیش آید. قرآن هم میگوید «لایکلف الله نفسا الا وسعها»، هر کسی بر اساس وسعاش تکلیف میشود. به گونهای ازدواج نکنیم که نتیجهاش فرزندانی باشند به عنوان بچههای طلاق که به جامعه تحویل میدهیم و دختر و پسر که خونجگر میشوند. به نظر من راهحل در کوتاه مدت این است. در بلندمدت نیز هم پسر و هم دختر توقعاتشان را پایین بیاورند و توفیقات را افزایش دهند و فکر نکنند با دروغ و دغل کارها حل میشود.
و در این میان نقش دولت چیست؟
دولت و جامعه باید مسئولیت این اتفاق را برعهد بگیرند. وزارت ورزش و جوانان باید کمک کند تا مسکن، اشتغال و غیره برای جوانان فراهم شود تا ازدواج تحمیل و ترحمی نباشد بلکه دو نفری که از نظر مالی و غیره استتائت ازدواج دارند با میل و رغبت ازدواج فهمیدهای انجام دهند. والا مشکلاتی را برای خود، جامعه و فرزندانشان فراهم میکنند که خدا هم از آن راضی نیست.
دیدگاه تان را بنویسید