کد خبر: 4603
تاریخ انتشار :

دکتر کهرم، استاد محیط زیست دانشگاه تهران:

جانمایی موزه در جنگل ناهارخوران گرگان اشتباه است

جانمایی موزه در جنگل ناهارخوران گرگان اشتباه است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گفته دکتر اسماعیل کهرم استاد دانشگاه، جنگل ناهارخوران بخشی از جنگل باستانی هیرکانی است که با ساخت این موزه صدمه خواهد دید چرا که قطع درخت، تنها پیامد ساخت این موزه نیست، بلکه احتمال گسترش ساخت و سازهای اطراف این موزه هم نگرانی هایی ایجاد کرده است. او همچنین در گفت و گو با نامه، از سازمان محیط زیست به خاطر کنار آمدن با چنین اتفاقاتی در محیط زیست ایران انتقاد کرده و گفته است که ساخت این موزه، روند تخریب جنگل ها در ایران را سرعت می بخشد.

خبرها حاکی از ادامه ساخت موزه در جنگل ناهارخوران دارد. چرا ساخت موزه در این جنگل با مخالفت کارشناسان و شورای شهر گرگان روبه‌رو شده است؟ وقتی این اخبار را در مورد ناهارخوران می شنوم یاد گفته دکتر یخکشی که از جنگل شناسان و گیاه شناسان خبر هستند می افتم که می گفتند، وقتی اروپائیان می خواهند اجداد جنگل های خود را مورد مطالعه قرار دهند ناچارند به جنگل های هیرکانی بیایند. ناهارخوران دقیقا بخش مهمی از جنگل های هیرکانی است که حداقل سه میلیون سال از عمر آن می گذرد و از نظر تنوع در جهان بی نظیر هستند. انواع و اقسام گیاهان و درختان در این جنگل قرار دارد که به خاطر همین تنوع در تمام جهان شناخته شده است. اما نکته مهم اینجاست که کسی این درختان را نکاشته. در آلمان بخش اعظمی از جنگل ها از درختان سوزنی برگی تشکیل شده که جاذبه خاصی ندارد و توسط انسان کاشته شده اما جنگل ناهارخوران زاده دست طبیعت است و هر گونه قلع و قمع در آن ها به نوعی رو در رو قرار گرفتن با طبیعت محسوب می شود. تنوع گیاهی جنگل ناهارخوران، تنوع حیات وحش و جانداران این جنگل را هم به ارمغان آورده که این هم در نوع خود بی نظیر است. از انواع حشرات گرفته تا پرندگان و پستاندارانی نظیر شوکا، گرازٰ مارال و... . در داخل این جنگل ها تنوع حیوانات به حدی است که مثلا بر اساس آخرین تحقیقات حداقل 160 گونه پرنده در این مناطق پیدا می شود و به همین خاطر است که چنین تنوعی را نمی توان در جنگل های هیچ جای جهان پیدا کرد. یک فرق مهم و عمده دیگر این جنگل ها با جنگل هایی که مثلا در آلمان دیده می شود طبیعی بودن آن است؛ جنگل های طبیعی ناهارخوران خودرو بوده اند این در حالی است که در آلمان، فرآیند جنگل کاری انسان این جنگل ها را به وجود آورده. در این کشور، جنگل ها را به صورت قطعه قطعه می کارند و بعد از گذشت مثلا 20 تا 25 سال درخت های یک قطعه را برداشت می کنند و دوباره نهال می کارند. این در حالی است که جنگل های ما بر اساس چنین مدیریتی به وجود نیامده اند که قطع درختان آن را بشود با درخت های دست کاشت انسان جبران کرد.

آیا ساخت این موزه در روند تخریب جنگل های شمال کشور تاثیر خواهد داشت؟ در شمال بسیاری از این بافت بی نظیری جنگلی توسط بخش های مختلف برداشت شده و مورد هجمه قرار گرفته و به جای آن درخت های اوکالیپتوس کاشته اند و همین موضوع جوامع جهانی را نسبت به نابودی این درختان نگران کرده است. سازمان فضایی ناسا اگرچه تا پیش از این برنامه سفر به فضا را داشت اما اکنون هدف اصلی اش از رفتن به ماه، پالایش زمین است. در این برنامه پالایش جنگل ها، تالاب ها و زمین ها و... در دستور کار قرار دارد و همین مرکز هشدار داده است که در ایران هر سال 1 و نیم درصد از جنگل ها در حال نابودی است، یعنی داریم با دست خودمان جنگل هایمان را به مرور از دست می دهیم و با این حساب و در چنین معرکه ای شنیدن خبر اختصاص 10 کیلومتر مربع از جنگل های ناهارخوران به ساخت موزه دفاع مقدس انسان را ناراحت می کند.

حرف اصلی مخالفان ساخت باغ موزه دفاع مقدس در جنگل ناهارخوران چیست؟ در همه جای جهان کشورها برای پاسداشت جنگ هایشان موزه هایی ساخته اند؛ در ژاپن، آلمان و دیگر کشورها ساخت این موزه ها علاوه بر ایجاد جاذبه گردشگری، زمینه را برای یادآوری خاطره های روزگار جنگ مناسب می کند. در ایران هم کسی با ساخت موزه ای برای دفاع مقدس مخالف نیست، هیچ کدام از فعالان محیط زیستی هم که نسبت به ساخت این موزه در ناهارخوران اعتراض نکرده اند، به اصل نیاز به موزه هایی برای پاسداشت دفاع مقدس اعتراضی ندارند. اعتراض اصلی درباره جانمایی این باغ موزه است؛ جای موزه در جنگل نهارخوران نیست.

آیا ساخت این باغ موزه عواقب دیگری هم خواهد داشت ؟ اساسا جنگل های هیرکانی یک تکه از بهشت هستند. شما نگاه کنید که حتی بخشی از این نوار جنگلی نام مینودشت را به خود گرفته، یعنی باغ بهشت! چطور باید پذیرفت که درخت های این بهشت بی نظیر را برای ساخت یک موزه قطع کنیم؟ چرا چنین موزه هایی در مناطقی که خود یادآور هشت سال دفاع مقدس غیورمردان ایرانی هست، ساخته نمی شود؟ دو کوهه، شلمچه، دزفول که پارک مشهورش در روزگار جنگ به طور کامل مسموم شد، همه این مناطق می توانند موزه هایی بزرگ و قابل اعتنا در خود داشته باشند که یادآور روزهای جنگ باشد. اما وقتی که خبر می رسد به جای این مناطق که جنگ نیز در آن ها روی داده، ساخت یک موزه در ناهارخوران پیشنهاد می شود، به نظر می رسد که خیال های دیگری هم در میان باشد. همه فعالان محیط زیستی از این موضوع نگران هستند که پس از تصرف و قطع درختان 10 کیلومتر مربع از جنگل های ناهارخوران برای ساخت این موزه، موج شهرک سازی، ساخت اقامتگاه های ویلایی، ویلاسازی و... در این بخش از کشور آغاز شود که البته حتمی است! همین که این بخش از جنگل ناهارخوران به ساخت یک موزه اختصاص پیدا کند، دیگر ارگان ها هم برای سهم‌خواهی به سازمان محیط زیست فشار می آورند تا در این مکان برای خود شهرک یا ویلا و یا اقامتگاه بسازند و در نهایت چیزی از بکرترین جنگل ایران باقی نمی ماند.

پیشنهاد شما به عنوان یک کارشناس محیط زیست برای ساخت چنین باغ موزه ای چیست؟ این موزه باید جایی باشد که با حال و هوای روزگار دفاع مقدس ارتباط داشته باشد نه این که برای ساخت آن جنگل را بتراشند. من دوست دارم نظر سازندگان این موزه را به این مسئله جلب کنم که یک نوار جنگلی در کشور هست که از کردکوی به گرگان و مینودشت می رسد این نوار سبز، طعم و حس بهشت را دارد اما اگر روزی یک درخت از آن قطع شود دیگر راه برای قطع درختان بعدی هم باز خواهد شد و شالوده جنگل هیرکانی برای همیشه از هم خواهد پاشید. بیایند از خود سوال کنند که آیا ناهارخوران تداعی کننده روزگار جنگ ما بوده؟ پاسخ روشن است، خیر! در دوره جنگ حتی یک گلوله هم در این بخش شلیک نشده که حالا می خواهند در زمین های سبز آن موزه ای برای جنگ بسازند؛ در حالی که مناطقی چون دو کوهه و سواحل شمالی خلیج فارس که زیر آتش توپخانه دشمن بوده اند بهترین مکان برای ایجاد چنین بنایی به شمار می رود! در چنین مکان هایی است که بازدیدکننده با روزگار دفاع مقدس همزادپنداری می کند نه در ناهارخوران! امیدوارم که طراحان این طرح، دست از سودای خود بردارند و نگرانی اهالی محیط زیست را در این مقوله بسیار مهم و حیاتی درک کنند. من ایمان دارم که ما ایرانی ها خطر را به موقع می فهمیم و در حال حاضر خطر اصلی در این جنگل ها، هجوم ساخت و سازهایی است که هر روز بیشتر از روز قبل، عمر قدیمی ترین جنگل ایران و حتی جهان را کم می کند.

به جز ناهارخوران این روزها مسئله فروش پردیسان هم مطرح شده است. بله این باعث نهایت تاسف است که خیلی از به اصطلاح روشنفکران نیز با فروش چنین زمین های بکر و مهمی موافقت می کنند. آن ها اعلام کرده اند که دولت نباید مالک و سرمایه دار باشد و خوب است که از این طریق و با فروش محیط زیست کشور به بخش های دیگر، سرمایه ها را از دست خود خارج کند، این چه حرفی است آخر؟ دولت از طرف مردم وکیل شده که مثلا 8 و هفت دهم از خاک کشور را به عنوان مناطق حفاظت شده مورد نگهداری و مراقبت قرار دهد. این به معنای مالکیت نیست که حالا بخواهد این طور مورد خرید و فروش قرار بگیرد. البته سازندگان و طراحان این طرح اشاره به تصمیمات دولتی و موافقت سازمان محیط زیست با آن دارند. مصوبه ای هم در این زمینه وجود دارد که شرایط را برای اعتراض به آن سخت تر می کند. گرفتاری ما در حوزه محیط زیست این روزها بیشتر با همین مصوبه هاست. متاسفانه سازمان محیط زیست در این زمینه تنها یک سازمان منفعل است که صد در صد هیچ نقشی در حفاظت از محیط زیست کشور ندارد. سازمان در حال حاضر رویکردش این است که طرح هایی را به تصویب برساند که مورد نظر دولت بوده و به همین شکل است که مناطق چهارگانه کشور به ثمن بخث فروخته می شود. به عنوان مثال چه کسی می داند که برای حفاظت از پارک بمو چند نفر شهید شده اند که سازمان به راحتی آن را واگذار می کند؟ در شرایطی که سازمان مسئول حفاظت از محیط زیست کشور برای محیط زیست کشور کم توجه هستند رسانه ها باید بر انعکاس اتفاق هایی که در این بخش می افتد همت بگمارند اما متاسفانه در اکثر اوقات با عکس العمل های خوبی مواجه نمی شوند. در مورد جنگل ناهارخوران، آیا اعتراض رسانه ها و فعالان محیط زیست، نفعی برای شخص آن ها دارد؟ خیر، همه به دنبال دفاع از غنی ترین سرمایه کشور هستند و نمی خواهند قدیمی ترین جنگل ایران را به راحتی از دست بدهند. این موضوع خصوصا در فعالان محیط زیست محلی بیشتر است چون آن ها زاده همین شهرها هستند و با طبیعت آنجا بزرگ شده اند و نمی خواهند که حتی یک وجب از آن مورد قل و قمع درختان قرار بگیرد.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها