عبدالصمد خرمشاهی: اوج امیدواریام در پرونده «کبری رحمانپور» پاسخ آیتالله شاهرودی به نامهام بود
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، 13 سال کار مداوم روی پرونده عروس جوانی که مادر شوهرش را به قتل رسانده بود، یکشنبهیی که گذشت برای او به بار نشست. کبری رحمانپور آزاد شد و خبر آزادیاش صدر اخبار رسانهها و مطبوعات را به خود اختصاص داد. اما این مرد هنوز از عشق و علاقهیی سخن میگوید که برای استیفای حقوق موکلانش دارد. عبدالصمد خرمشاهی که در کنار پرونده کبری طی این سالها وکالت پروندههای متهمان زن دیگری را هم بر عهده داشته است؛ فاطمه مطیع، افسانه نوروزی شهلا جاهد. حالا اما اندیشههای دگر در سر دارد. شاید روزی کتاب زندگی موکلانش را بنویسد. اما مهمترین دغدغهیی که هنوز ذهنش را مشغول کرده است دفاع از حقوقی است که به گفته خودش قانونگذار برای متهم قائل است. انتظار آزادی کبری را داشت و میخواهد دفاع از متهم را تبدیل به دغدغه وکلای جوان کند. گفتوگوی «اعتماد» را در ادامه بخوانید:
پرونده کبری 13 سال از دوران فعالیت حرفهیی شما را به خودش اختصاص داده است. سیزده سال کار مداوم روی یک پرونده چه حسی به انسان میدهد؟
قبل از پرونده کبری پرونده دیگری را در دست داشتم که شاید بازتاب آن از این پرونده هم بیشتر بود. آن پرونده مربوط به ماجرای افسانه نوروزی بود که آن پرونده هم حدودا 7 الی 8 سال مرا درگیر خود کرد. در کنار این دو پرونده، پروندههای دیگری هم بودند و هستند که مشابه همین موضوعات بودند و بیشتر به بحث مربوط به حقوق متهمان بهویژه متهمان زن مربوط میشوند. شرایطی که از دید عامه مخفی بود اما ما سعی کردیم حقوق قانونی متهمان را استیفا کنیم و به نوعی زبان قانون آنها باشیم. به هر حال در رابطه با هر قتلی باید شرایط و موقعیت خانوادگی، اجتماعی و روانی متهم تحلیل و تبیین شود.
به نظر میرسد شرایط متهمان زنی که شما وکالتشان را بر عهده داشتهاید بازتابهای گستردهیی در جامعه داشته. نمونههایش هم شهلا، افسانه، فاطمه مطیع و کبری هستند. چه شد که این پروندهها هر کدام یک جریان در جامعه ساخته اند؟
هر کدام از پروندههایی که من در این سالها داشتم در رابطه با مشکلات جامعه زنان حرفی برای گفتن داشت. مثلا در پرونده افسانه نوروزی بحث دفاع مشروع مطرح بود که دغدغه مهمی برای زنان محسوب میشود و ذهن آنها را در آن دوره به خود مشغول کرده بود. در پرونده شهلا هم بحث زنان سایه مطرح بود و پرونده کبری هم مربوط به زنانی بود که قربانی فقر و تفاوتهای فرهنگی با خانواده همسر خود میشوند. وقتی به این موضوعات دقیقتر نگاه کنیم بحث عوامل بیرونی یعنی محیطی و اجتماعی و فرهنگی بر ارتکاب جرم از سوی این دسته از مجرمان پررنگتر خواهد شد و آن طور که لازم است به آن توجه خواهد شد. فارغ از این مسائل یک وکیل باید موضوعات پروندههای خود را زنده نگه دارد و پیگیر آنها باشد که ما در این پروندهها موفق شدیم به این هدف برسیم. الان هم این عشق و علاقه را دارم که وقتی میخواهم از حقوق متهمی دفاع کنم به نحو احسن این کار را انجام دهم و آنچه که قانونگذار جزء حقوق متهم دانسته برای او استیفا کنم.
خودتان در این ماجرا چه تجربههایی داشتید؟
پدر من وکیل دادگستری است و در حال حاضر هم بازنشسته شده است. ایشان پیش از این رییس دادگاه جنایی هم بودهاند و سابقه بیشتری از فرزندانم دارند. خود ایشان همیشه بابت این پرونده از من سوال میکردند و پیگیر ماجرا بودند بچههایم هم مثل همه مردم درگیر این پرونده بودند. اما نکتهیی که مطرح است این است که وکیل از قتل نفس یا از نفس قتل دفاع نمیکند چون قتل بزرگترین جرم است بلکه او از حقوق دفاعیه متهم دفاع میکند. حقوقی که خود قانونگذار برای متهم قائل است. در پروندههایی مانند پرونده افسانه نوروزی، شهلا جاهد یا فاطمه مطیع که قدیمیترین متهم زن زندانی است شرایط رسیدگی و محاکمه درست نبوده که باعث این مدت بلاتکلیفی برای آنها شده است. اما وظیفه یک وکیل این است که به این نواقص چه به لحاظ شکلی و چه به لحاظ ماهیتی رسیدگی کند و آنها را گوشزد کند. متهم در مقابل قانون عامی است و این وظیفه وکیلش است که با توجه به تسلطی که به قانون دارد از حقوقش دفاع کند.
فکر میکردید روزی بیاید که از آزادی کبری خبر بدهید؟
راستش را بخواهید من واقعا انتظارش را داشتم. کبری هم همیشه صبوری و مدارا میکرد و من هم کار خودم را دنبال میکردم تا نتیجه دهد. خیلیها از جاهای مختلف میخواستند که به کبری کمک کنند و حتی نمیخواستند کسی نامشان را بداند. نهایت اوج امیدواری من هم روزی بود که آیتالله شاهرودی، قاضیالقضات وقت در پاسخ به نامهیی که به ایشان فرستادم دستور عدم اجرای حکم و ارجاع آن به شورای حل اختلاف را صادر کردند. ایشان این مطلب را درک کردند که جامعه نمیخواهد کبری اعدام شود چرا که او قربانی جامعه بوده است. این پیام را رسانهها به جامعه داده بودند و اقدام قوه قضاییه هم نتیجه مثبت داشت. گذشت زمان موجب شد تا خشم اولیای دم برای اجرای قصاص کبری فروکش کند و به این واقعیت رسیدند که کبری به اندازه کافی با سالهایی که در زندان بوده متنبه شده است و همین باعث شد که آنها از قصاص صرف نظر کنند البته به جز علیرضا که به هر حال امیدواریم بتوانیم رضایت او را هم جلب کنیم.
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که تجربه دفاع از موکلان خود را به صورت کتاب منتشر کنید؟
قطعا هر کدام از این پروندهها نکات آموزنده زیادی هم برای مردم و هم برای وکلای جوان دارد. بحث دفاع مشروع در میان این پروندهها جزو مباحثی بود که در نتیجه بازتاب پیگیریها در رسانهها، نمود پیدا کرد و از مغفول ماندن خارج شد. تا جایی که در قانون جدید مجازات اسلامی در بحث تناسب، قانونگذار تخفیف قائل شده است. تمام این پروندهها میتواند موضوع نوشتن کتابهای مفصلی باشد که هم خواندنی و جذاب باشد هم در عین رعایت وزانت بار حقوقی بالایی داشته و وکلا هم بتوانند از آن استفاده کنند. کار وکالت دشوار است اما سختترین نوع آن وکالت پروندههای کیفری است. در پروندههای قتل است که یک وکیل آبدیده میشود و تجربه حضور در دادگاههای هیجانانگیز و مواجه شدن با خبرنگاران را پیدا میکند. طی این سالها با رها به من توصیه شده که این پروندهها را به شکل کتاب در بیاورم و خودم هم در این فکر بودم اما میخواهم نگارش این کتابها بهگونهیی باشد که هم سطحی و مبتذل نباشد و هم دردی را از جامعه دوا کند.
دیدگاه تان را بنویسید