بیماران SMA برای تزریق داروباید به ترکیه بروند

به گزارش نامه نیوز از این دست اخبار کم نیستند اما کمبود دارو برای درمان برخی بیماری‌ها یا هزینه‌های سرسام آور تامین داروها، موضوعی است که در کشور ما مورد بحث قرار گرفته است.

رنج‌های تحمیل شده

کیانا، محمدپرهام و چندین بیمار دیگر کودکانی هستند که محکوم به تحمل درد و رنجی ناخواسته‌ هستند. آنها با یک بیماری مادرزادی دست و پنجه نرم می‌کنند. بیماری sma رفته رفته باعث تحلیل و ناتوانی جسمی آنها می‌شود. بیماری "SMA" و یا "Spinal Muscular Atrophy" نوعی از بیماری دستگاه عصبی عضلانی است که در آن ماهیچه‌های بیمار به تدریج تحلیل می‌روند. علت این بیماری که در نوزادان به عنوان شایع‌ترین عامل مرگ و میر ژنتیکی به حساب می‌آید، نقص و یا حذف یک ژن مسئول تولید پروتئین موردنیاز برای بقای نرون‌های حرکتی است. این بیماری دارای چهار تیپ یک (از هفت یا هشت هفتگی)، دو (بالای دو سال)، سه (دوران بلوغ و نوجوانی) و چهار (بزرگسالان بالای 35 سال سن) است. بیماران مبتلا به sma برای درمان نیاز به دارویی به نام «اسپینرازا» دارند. اسپینرازا ساخت شرکت بایوژن آمریکا است و از سال ۲۰۱۶ تایید شده است اما قیمت بالای آن (750 هزار دلار) و نبود آن در فهرست دارویی ایران، بیماران را برای تهیه آن با مشکل مواجه کرده است. باید دید با وجود اینکه اسپینرازا داروی تحریمی نیست، چرا در ایران موجود نیست؟ همچنین سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت برای حل این مسئله بزرگ چه اقداماتی انجام داده‌اند؟

اقدامی انجام نشده

کیانوش جهانپور، روابط عمومی سازمان غذا و دارودر خصوص داروی موردنیاز بیماران sma گفت: «داروی اسپینرازا حدود یک سال قبل توسط یک شرکت آمریکایی تولید و سپس توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا مورد تایید قرار گرفته است.» او با اشاره به ناموجود بودن این دارو در کشور افزود: «هنوز هیچ درخواستی مبنی بر قرارگیری اسپینرازا در فهرست دارویی کشور نیامده است. لذا مطالعه هزینه اثربخشی درمورد آن برای نظام سلامت ما هم انجام نشده است. البته با توجه به هزینه‌ای که این دارو دارد و اینکه فعلا توسط شرکت ارائه دهنده به بازار دارویی دنیا عرضه می‌شود،

همچنین با توجه به خروجی و اثر بخشی آن در مقالات علمی خصوصا در مقالاتی که مورد ادعای این شرکت سازنده وجود دارد، به نظر می‌آید که فعلا اگر مطالعه هزینه اثربخشی هم درمورد آن انجام شود به احتمال بسیار زیاد در بحث هزینه فعلی برای نظام سلامت کشور هزینه اثربخشی خوبی نخواهد داشت.» جهانپور با اعلام هزینه این دارو در صورت ورود به ایران گفت: «هزینه اسپینرازا برآورد شده است. در سال اول برای هر بیمار بیش از سه میلیارد تومان و بعد از آن هم تا زمان حیات هر بیمار بالغ بر یک و نیم میلیارد تومان هزینه تهیه آن دارو خواهد بود. مضافا بر آنکه بر اساس ادعای شرکت سازنده، ده درصد از افراد استفاده کننده احتمالا تا بزرگسالی عمر خواهند کرد.لذا اثربخشی داروی اسپینرازا در محافل علمی مورد بحث و گفتگو است.»

او در ادامه گفت: «با این همه هنوز درخواستی از سوی انجمن‌های علمی یا شرکت‌های دارویی مبنی بر بررسی آن برای افزودن به فهرست دارویی کشور ارائه نشده است. اگر در خواست زیاد بود قاعدتا باید مطالعه هزینه اثربخشی آن انجام و سپس ارائه شود. اگر هزینه اثربخشی مطلوبی برای نظام سلامت ما داشته باشد کارهای مربوطه انجام می‌شود تا شرکت‌ها بتوانند نسبت به واردات آن اقدام کنند. اما در حال حاضر هیچ کدام از این اقدامات انجام نشده است.»

تکلیف بیماران sma چیست؟

این مقام مسئول در سازمان غذا و دارو با توجه به شرایط کنونی، درمان این بیماران در ایران را عملی ندانست و تاکید کرد: «فعلا با توجه به اینکه اسپینرازا در دارونامه رسمی کشور نیست، مطابق بند ب ماده 72 قانون برنامه ششم توسعه تجویز هر نوع دارو خارج از فهرست دارویی کشور به نوعی تخلف قلمداد می‌شود.» او افزود: «در حال حاضر اگر کسی لزوما داوطلب مصرف چنین دارویی باشد باید به کشورهایی که این دارو در آنها مجوز مصرف دارند و همچنین کشورهایی که مطالعات دارویی آنها در آن کماکان در حال انجام است، مراجعه کنند. البته اگر خیرین، گروه‌های خیر و انجمن‌ها هم مایل باشند، می‌توانند با کمک در این زمینه، این بیماران را به چنین کشورهایی اعزام کنند.»

بیمارانی که حامی ندارند

او ضمن اشاره به اینکه تاکنون هیچ ارگانی از بیماران sma حمایت نکرده و اینها تحت حمایت هیچ نهادی نیستند، اظهار کرد: «در حال حاضر این بیماران تحت پوشش بیمه قرار نگرفته‌اند. با توجه به اینکه اسپینرازا در فهرست دارویی کشور نبوده و واردات آن هم ممنوع است، اگر روزی وارد فهرست دارویی کشور شده و مطالعه هزینه اثربخشی آن در بحث هزینه‌ای که داشت برای نظام سلامت ایران مطلوب قلمداد شد، این بیماران تحت پوشش بیمه‌ها قرار می‌گیرند.»

انتقال بیماران به خارج برای تزریق اسپینرازا

مادر کیانا، دختربچه یزدی که مبتلا به بیماری sma تیپ دو است از عدم امکان تزریق این دارو در ایران و سختی‌هایی که این بیماران باید تحمل کنند، گفت. او اظهار کرد: «این دارو نمی‌تواند وارد ایران شود و در بازار سیاه هم وجود ندارد. باید ابتدا مبلغ مورد نیاز برای تهیه این دارو تامین شود تا بعد از آن کمیسیون پزشکی برای تزریق اسپینرازا به کشورهای دیگر بیماران را بفرستد.» او افزود: «مبلغ مورد نیاز برای محمدپرهام کودک دیگری که به این بیماری مبتلا است، تهیه شده و در حال گرفتن کمیسیون پزشکی برای اعزام او هستند.» مادر کیانا می‌گوید: «کشورهایی مانند بلژیک، آلمان و ترکیه مراحل درمان این بیماران را انجام می‌دهند. همچنین در حال حاضر بهداشت کشور بلژیک هزینه تامین دارو برای بیماران sma کشورش را تامین کرده است.»

در حال حاضر این دارو در ایران موجود نیست. عده‌ای با گلایه از وزارت بهداشت اقدامات آنها را برای تهیه اسپینرازا ناکافی دانسته و می‌گویند با اینکه بایوژن، شرکت تولیدکننده این دارو در آمریکا اعلام کرده است که منتظر مارکتینگ از طرف ایران هستیم و قانع شده است به ایران دارو بدهد اما عملکرد وزارت بهداشت و دستگاه‌های مربوطه برای تهیه و ورود این دارو بسیار کند است. از سوی دیگر اگرچه مردم و خیرین در تلاش برای تامین مبالغ مورد نیاز برای تهیه این دارو هستند اما در نهایت باید دید وزارت بهداشت چه گامی در جهت حمایت بیمه‌ای و ورود این دارو برای بیماران کشورش برمی‌دارد.

منبع: آفتاب یزد