کرونا را جدی و بهداشت روانی را جدیتر بگیریم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
در زمان بروز حوادث، بلایای طبیعی و شیوع بیماریهای واگیر شاهد بروز واکنشهای روانی متعدد در افراد هستیم که میتواند کیفیت زندگی، سلامت روان و جسم افراد را تحت تاثیر قرار دهد، به همین دلیل پرداختن به واکنشهای روانی و آموزش راهکارهای لازم برای مدیریت چنین شرایطی به افراد جامعه با هدف عادی سازی واکنشها و جلوگیری از بروز عـوارضی که منجر به افت کیفیت زندگی فردی ، اجتماعی و کاهش کارآیی افراد میشود، از پررنگترین و ضروریترین نیازها محسوب میشود.
احساس ترس شدید، افسردگی، بروز رفتارهای وسواس گونه، کاهش کارآیی فردی و اختلال در انجام امور عادی روزانه، تغییر سبک زندگی و رفتارهای فیزیولوژیکی از جمله میزان خواب، خوراک و ورزش از جمله این رفتارها هستند که هر یک از ما به میزان شدید یا ضعیف یک یا چند مورد از آنها را تجربه کردهایم. گرچه برخی به دلیل دانش و توانمندی، زود خود را پیدا کردند و آگاهانه با موضوع برخورد کردند اما مدیریت افکار و رفتار برخی نیز به دلایل مختلف تا حدودی خارج از اختیار آنان بوده است.
مهارتهای مواجهه و مدیریت افکار، رفتار و کیفیت زندگی و استفاده از راهبردهای مدیریت فردی در چنین شرایطی از اهمیت فوقالعاده برخوردار است.
ترس سالم را تجربه کنیم
دانشیار گروه آموزشی روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: ارزیابی از فضای موجود جامعه در سه گروه شامل مردم، گروه یاری رسان شامل پزشکان و متخصصان در زمینههای مختلف و نیز گروه سیاستگذاری کشور امکان پذیر است.
دکتر زهره سپهری شاملو در ارزیابی فضای عمومی جامعه افزود: به نظر میرسد مردم آگاهانهتر و مسوولانهتر و به تعبیر معقولانه از اوایل ماجرای شیوع بیماری با موضوع برخورد کردند که البته فضای فعلی جامعه به دو دسته کلی قابل تقسیم است.
وی ادامه داد: در حال حاضر افراد جامعه به دو بخش اصلی شامل گروه دارای ترس های سالم و گروه دارنده ترسهای ناسالم قابل تقسیم هستند.
وی با بیان اینکه افرادی که دارای تجربه ترس سالم هستند با درک درست از شرایط پاسخ صحیح و مناسب به متغییر بیرونی یعنی شیوع بیماری واگیردار از خود نشان میدهند، گفت: این بدان معناست که این افراد هم مراقب خود هستند و هم از اطرافیان خود جدیتر مراقبت میکنند.
این استاد دانشگاه افزود: گروه دوم که ترس ناسالم را تجربه میکنند، افرادی هستند که یا نسبت به اهمیت موضوع بیتوجهند و آن را صرفا یک امر سیاسیکاری میدانند و عدهای از آنها که شمار قابل توجهی هم دارند، اوضاع را فاجعه بار میبیینند.
وی ادامه داد: گروه دوم که گروه تخصصی امدادرسان و کمکرسان هستند در کنار گروه سوم که سیاستگذاران مبارزه با کرونا هستند همگی در حال فعالیت مرتبط میباشند و شاهد اطلاع رسانی خوب و موثر از روشهای متعدد مجازی و پیامکی در کنار استفاده از ظرفیت سایر رسانهها در این زمینه هستیم.
فاجعهانگاری ممنوع
دکتر سپهری شاملو با بیان اینکه برای عبور از هر بحران فردی ، خانوادگی و اجتماعی تجربه و تمرین درست بسیار موثر است گفت: یکی از مهمترین مشکلات جامعه، پایین بودن سرانه مطالعه است زیرا در صورت مطالعه به این اطلاعات میرسیدیم که بشر از ابتدا تا کنون در کره خاکی هر روز و هر زمان با بحران روبرو بوده است و همین امر آمادگی زمینهای برای مدیریت وضع موجود را به ما میداد.
وی افزود: اما در شرایط موجود هر یک از ما باید به این اصل توجه داشته باشیم که به هیچ وجه نباید نسبت به شیوع بیماری کرونا، فاجعهانگاری کنیم زیرا این نوع تفکر موجب تضعیف روحیه و هدایت فکری به سوی افکار منفی و پیامدهای ناشی از آن میشود.
وی با اشاره به راهکارهای موجود برای مدیریت افکار در شرایط فعلی اظهار داشت: یکی از مهمترین پیشنهاداتی که میتوان به افراد داد این است که زمان پیگیری اخبار را به یک تا دو بار در روز کاهش دهند و ضمن رعایت گرفتن خبر واقعی از منابع قابل اعتماد از قرار گرفتن بیش از حد در معرض اخبار خودداری کنند.
این استاد دانشگاه گفت: توجه به اصولی از جمله مراقبت از خود بنا به ضرورت و نیز هم صحبت شدن با گروههای حامی از جمله دوستان، نزدیکان و آشنایان از طریق به اشتراک گذاشتن احساسات و بیان ترسها برای تخلیه روانی میتواند در آرامش فکری بسیار موثر باشد.
وی افزود: به این ترتیب مشاهده خواهیم کرد دیگران نیز همانند ما ترس، نگرانی و دلهره را دارند بنابراین حس عجیب و غیر طبیعی نیست و صرفا رعایت نکات بهداشتی است که حرف اول را در تامین سلامت میزند.
وی ادامه داد: علاوه بر این باید بدانیم که در بروز چین شرایطی افراد در روند برنامه روزانه خود در زمینه خوردن ، خوابیدن و مراقبت از خود دچار تغییرات اساسی میشوند به طوری که خوب نمیخورند، خوب نمیخوابند، حواسشان به خود و اطرافیان نیست و ادامه این روند جسم را از نیازهای اساسی دور کرده و موجب ضعف و ناتوانی جسم در کنار ضعف فکری و روانی میشود.
این استاد دانشگاه گفت: باید برای مقابله با چنین وضعیتی در کنار همه امور روزانه به ورزش و اشتغال به کارهای امید بخش بیشتر توجه کنیم.
گروه آسیب پذیر کودکان، نوجوانان و جوانان
دانشیار گروه آموزشی روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه با بیان اینکه افراد در مراحل مختلف زندگی به گونهای خاص به مسائل، بحرانها و بلایای طبیعی نگاه میکنند افزود: نوع نگاه ما به این مسائل و بحرانها با کودکان، نوجوانان و حتی جوانان بسیار متفاوت است و والدین باید به این مهم توجه داشته باشند.
وی گروههای شکننده از آسیبهای روانی ناشی از شیوع بیماری کرونا را به ترتیب کودکان، نوجوانان و جوانان دانست و اظهار داشت: جوانان به امید نیاز دارند و دو گروه کودکان و نوجوانان نیز به شدت به مراقبت و حمایت احتیاج دارند تا حال روانی خوبی داشته باشند بنابراین هر گونه نگرانی بی مورد و بیدلیل والدین یا نگاه وسواس گونه برای آنان آثار جبران ناپذیر به همراه دارد.
رفتار سالم داشته باشیم
دکتر سپهری شاملو گفت: در شرایط کنونی شاهد انجام رفتارهای وسواس گونه بهداشتی، حساسیتهای بی دلیل، افکار منفی در خصوص احتمال ابتلای نزدیکان و عزیزان به بیماری هستیم که این روند موجب تغییر نوع و کیفیت خوابهای شبانه و تجربه کابوس نیز میشود که البته این وضعیت طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
وی افزود: سیستم روانی انسان برای محفاظت کردن از خود و اطرافیان به بروز چنین رفتارهایی سوق مییابد و همه اینها صرفا باید موجب جدیتر گرفتن موضوع شود و نه ترس بی دلیل و بی اساس.
وی با بیان اینکه اگر در چنین شرایطی کارها و برنامههای عادی زندگی تحت تاثیر قرار گیرد و فرد قادر به انجام فعالیتهای روزانه و تمرکز بر انجام کارهایش نباشد، حال خوبی ندارد اظهار داشت: اگر در کنار حذف برخی برنامههای غیرضرور که به عنوان راه جلوگیری از ابتلا به بیماری باید مورد توجه قرار گیرد، کیفیت انجام امور روزانه همراه با افت و عدم تمرکز فکری همراه باشد میتوان گفت که فرد در حالت سلامت نیست.
دکتر سپهری شاملو گفت: درچنین شرایطی انجام کارهای روزانه و وظایف فردی در قبال خانواده و جامعه در عین رعایت بهداشت فردی و رعایت اصول مورد تاکید متخصصان، نشان از زندگی سالم فرد توام با رعایت اصل احتیاط دارد.
وی افزود: باید بدانیم رفتار سالم، رفتاری است که به موقع و به اندازه انجام شود و اگر این دو اصل مورد اختلال قرار گیرد، دیگر رفتار سرزده از ما رفتار سالم نام نمیگیرد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: صحبت با دیگران و نقشآفرینی افراد بزرگتر و خردمند خانواده در چنین شرایطی میتواند به شدت راهگشا باشد و با تلنگری اندک میتوان افراد را به خود آورد.
وی گفت: بروز رفتار ناسالم در چنین شرایطی تحت عنوان اختلال واکنشی شناخته میشود و افرادی که دچار این اختلال شدهاند به راحتی میتوانند با چند جلسه مشاوره و توانمند کردن خود این اختلال را برطرف کنند.
وی افزود: البته باید به این نکته توجه داشت که آستانه تحمل و میزان فشار روانی قابل تحمل در افراد متفاوت است.
دیدگاه تان را بنویسید