دلایل حذف آموزش سازهای جهانی از برخی دانشگاهها/ دانشجویان و استادان از پیامدهای این حذف نامحسوس میگویند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، از آنجا که انسان و هنر پیوندی دیرین و گسستناپذیر دارند و شاخههای متنوع هنری حضور موثر و نیرومند خود را در همه عرصههای حیات بهثبوت رساندهاند، لزوم آموزش آکادمیک و پژوهش و تامل در آثار هنری از جنبه های مختلف در مراکز دانشگاهی آشکار شده است. پایش و بررسی این مباحث موجب پویایی و تحول در امر آموزش هنر میشود و بستری مناسب را برای ارتباط گسترده با دنیای واقع و روزمره انسان فراهم میآورد که خود منجر به ارائه خدمات علمی، هنری و مشاوره مبتنی بر شناختی دوجانبه و پرثمر به سازمانها، نهادها و لایه های گوناگون اجتماع میشود. پس بدیهی است، مراکز آموزشی باید نیاز به آموزش آکادمیک را هر روز بیشتر احساس کنند اما مدتی است که موسیقی کلاسیک غرب و سازهای جهانی از دانشگاههای ما رخت بربسته؛ این اتفاقی است که دهه ها پیش از این هم رخ داده بود. در این گزارش، علاوه بر نگاهی به تاریخ حضور موسیقی غرب و تبارشناسی آموزش آکادمیک این موسیقی در ایران، گمانهزنیهای مختلف را درباره چرایی رخدادن این اتفاق بررسی کردهایم. رهبری ارکستر بدون نوازنده چندی است موضوع حذف رشته نوازندگی سازهای جهانی از مراکز آکادمیک
در محافل دانشگاهی بر سر زبانها افتاده و استادان و دانشجویان بسیاری را نگران کرده است. داستان از اینجا شروع شد که بر مبنای دستوری رسیده به دانشگاه جامع علمی - کاربردی و طبق اعلام چند نفر از استادان، این دانشگاه از سال 92 در رشته نوازندگی ساز جهانی هیچ پذیرشی نباید داشته باشد و به جای آن، رشتههای رهبری ارکستر و آهنگسازی ایرانی باید راهاندازی شود. پرسشی که ایجاد شده بود، این بود که آیا «دستور» ممنوعیت آموزش سازهای جهانی در دانشگاه، چرا در قالب «یک مصوبه» یا یک «بخشنامه اداری» یا «بخشی از یک آییننامه» ابلاغ نشده است؟ در این صورت این دستور چه وجاهت قانونیای میتواند داشته باشد؟ البته پاسخ به این پرسشها همچنان در هاله ای از ابهام است و این در حالی است که انتشار این خبر بهرغم این ابهامات، واکنشهای شدیدی را از سوی جامعه موسیقی دانشگاهی در پی داشته است. اولین واکنش به رئیس گروه سازهای جهانی و رهبر ارکستر مرکز آموزش علمی کاربردی مربوط میشد. او درباره زیانهای اتخاذ این تصمیم به «ایسنا» گفته: «بزرگترین ضربه ای که این اقدام به موسیقی کشور خواهد زد، این است که طی 10 سال آینده ارکستری در ایران وجود نخواهد
داشت. لوریس هوویان همچنین تاسیس دو رشته تازه به جای آموزش سازهای جهانی را محل پرسش قرار میدهد: «آهنگسازی که در این رشته فارغ التحصیل میشود برای کدام نوانده قطعه بنویسد؟ یا کسی که در رشته رهبری ارکستر فارغ التحصیل میشود، کدام نوازنده را رهبری کند؟» سرود ملی مگر غربی نیست؟ همه اعتراضها البته از سوی آهنگسازان و فعالان موسیقی غرب مطرح نمیشود و جالب است که مدرسان موسیقی ایرانی هم صدایشان درآمده؛ یک آهنگساز و از مدرسان سازهای ایرانی در دانشگاهها دراینباره به «حاشیه» میگوید: «نوعی از موسیقی در ایران داریم که فقط با ارکستر سمفونیک قابلیت اجرا دارد و نماد آن در سرود ملی ایران است که هویت کشور و پرچم ماست. همینطور موزیک تشریفاتی و دسته موزیک نظامی (موزیک ارتش و نیروهای مسلح) که این نوع از موسیقی برای اجرای سرود ملی ایران در مراسمها کاربرد دارد و از سازهای غربی تشکیل شده است.» محمد امینی با تاکید بر اینکه «مهمترین مراکز معتبر موسیقی جهان، مراکز دانشگاهی و آکادمیک هستند نه مراکز آموزشگاهی آزاد» میگوید: «با نبود پذیرش دانشجو در دانشگاها و بهدنبال آن حذف رشته سازهای جهانی عملا این اعتبار را از دست
خواهیم داد. مشکل در اینجاست که این موضوع به سلیقه فرد یا افرادی بازمیگردد تا به تفکری از یک جمعیت متخصص. ما مشابه این موضوع را حدود 80 سال پیش در زمان رضاشاه دیدهایم؛ هنگامی که غلامحسین مینباشیان پیشنهاد داد موسیقی ایرانی را از برنامه آموزش حذف کنند اما کلنل وزیری با تاسیس مدرسه موسیقی از آن جلوگیری کرد و بعد از آن استاد خالقی با تاسیس مدرسه ملی راهگشا شد. امروز با حذف آموزش سازهای غربی از برنامه آموزشی دانشگاه دقیقا برگشتهایم به 80 سال پیش. چه در آن زمان، چه امروز فکر منطقی و درستی پشت این تصمیمها نبوده است.» کمپانیهای خودروسازی هم تعطیل شوند! امینی معتقد است اگر بناست که به ارکستر ملی بهعنوان پدیدهای شوم و موضوعی غربی نگاه شود باید کمپانیهای خودروسازی در ایران خم تعطیل شوند! یکی از مدرسان آموزش سازهای ایرانی هم در اینباره به «حاشیه» میگوید: «تقسیم موسیقی به غربی و غیرغربی و دسته بندی موسیقی به قابل آموزش و غیرقابل آموزش کار صحیحی نیست. این حذف با روح موسیقی در تضاد است و صدمات جبرانناپذیری را به بدنه موسیقی کشور وارد خواهد کرد. البته پیش از این هم شاهد حرکتهایی مشابه بودهایم؛
بهعنوان نمونه میتوان به ارکستر سمفونیک تهران اشاره کرد که همواره باعث افتخار ایران بوده و در دورههایی با وجود هنرمندان بسیار برجسته، جزو برترین اکسترهای موجود در خاورمیانه محسوب میشده است اما اکنون با وجود هنرمندان شایسته، تعطیل شده است. صارمی معتقد است، حذف آموزش سازهای جهانی باعث خواهد شد تا شاهد ارکسترهایی مانند این نباشیم: «با تسلط این روند، اسم ارکستر سمفونیک تهران را تنها باید در تاریخ موسیقی ایران همانند ساز افسانهای «چنگ رودکی» جستوجو کرد.» این در حالی است که معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص ممنوعیت تدریس سازهای جهانی گفته: «نبود ارائه درس در یک ترم به معنای حذف آن رشته درسی نیست. حمید شاهآبادی افزوده: «سازوکار دانشگاه جامع علمی - کاربردی بهعنوان یکی از دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شفاف و روشن است. نسبت وزارت ارشاد با این دانشگاه و موضوعات مربوط به مراکز علمی حوزه فرهنگ و هنر نیز کاملا روشن و شفاف است بنابراین اگر رشتهای حذف یا اضافه شود، این دو موضوع کاملا از هم جداست. دانشگاه علمی - کاربردی مثل وزارت علوم یک شورای گسترش دارد که عناوین درسی را تصویب
میکند. رشته سازهای جهانی مثل سازهای ایرانی و بخشهای دیگر در شورای گسترش به تصویب میرسد و جزو دروس ارائهشده این حوزه است بنابراین هیچ بحثی دال بر حذف این رشته بهعنوان یکی از رشتههای مصوب دانشگاه علمی -کاربردی مطرح نیست.» شاهآبادی میگوید که دیدگاههایی مطرح شده اما مرجع تصمیمگیری در این حوزه شورای گسترش دانشگاه علمی - کاربردی است و معتقد است: «هیچوقت بحثی درباره حذف یا رد رشته صورت نگرفته بنابراین نبود ارائه درس یا دوره مباحثی غیر از حذف رشته است.» حذف رقیب و احساس پیروزی این اظهارنظرها در حالی است که آشکارا این دانشگاه از پذیرش دانشجو در رشته آموزش سازهای جهانی سر باز میزند و مدتی است که در دفترچههای انتخاب رشته از وجود رشته آموزش سازهای جهانی خبری نیست. گمانه زنیهای مختلفی را میتوان در رابطه با انگیزه ها و دلایل این حذف مطرح کرد. بازگشت به ریشه ها، ترویج و گسترش موسیقی کلاسیک ایرانی با حذف آن دیگری و ... اما نکته ای که بدیهی است، این است که این اقدام راهحلی منطقی برای ترغیب دانشجویان به یادگیری موسیقی ایرانی نیست و صرفا پاک کردن صورت مساله است.
دیدگاه تان را بنویسید