کد خبر: 77832
تاریخ انتشار :

دوراهی دستگاه قضا بر سر رهایی یا اعدام مجدد محکوم اعدامی زنده شده/ اظهارات رییس قوه‌قضاییه، وزیر دادگستری، مراجع تقلید، سازمان عفو بین‌المللی و برخی حقوقدانان درباره علیرضا.م +جدول

دوراهی دستگاه قضا بر سر رهایی یا اعدام مجدد محکوم اعدامی زنده شده/ اظهارات رییس قوه‌قضاییه، وزیر دادگستری، مراجع تقلید، سازمان عفو بین‌المللی و برخی حقوقدانان درباره علیرضا.م +جدول
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه ، ماجرای اعدامی زنده شده بعد از 24 ساعت بحث داغ این روزهای حقوقدانان، سیاسیون و مردم شده است، اینکه چه بر سر اعدامی زنده‌شده در بجنورد خواهد آمد؟ آیا براساس آنچه برخی حقوقدانان می‌گویند او دوباره باید بالای چوبه دار برود یا براساس دیگر اظهارنظرها وی باید مورد عفو قرار گیرد؟ چه آنکه ماده‌ها و تبصره‌های قانون هرگز چنین اتفاقی را پیش‌بینی نکرده و هیچ صراحت قانونی در این خصوص وجود ندارد که اگر محکوم به اعدام، بعد از اجرای حکم - به هر دلیل - دوباره زنده شد چه باید کرد؟ در چنین اوضاع و احوالی که سرنوشت مرد اعدامی بحث‌برانگیز شده، خود او همچنان در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان بستری است و هرچند بنا بر برخی خبرهای غیررسمی از نظر جسمانی روند رو به بهبود را طی می‌کند اما از نظر روانی در شرایط مساعدی قرار ندارد. قانون چه می‌گوید؟ این معما متوجه مرور مفاد مندرج در آیین‌نامه نحوه اجرای احکام قصاص، رجم، قتل، صلب، اعدام و شلاق موضوع ماده 293 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 4 آذرماه 1382 است. براساس این آیین‌نامه محکوم در شیوه به دارکشیدن باید یک‌ساعت بالای‌دار بماند و در غیر این صورت به تایید پزشک قانونی حاضر در مراسم اعدام مرگ او محرز و اعلام شود. حال پرسش این است که مراسم و تشریفات این اعدام در بجنورد به درستی به اجرا درآمده است و جای هیچ شک و شبهه‌یی در آن نیست؟ براساس ماده 18 آیین‌نامه نحوه اجرای احکام قصاص، رجم، قتل، صلب، اعدام و شلاق موضوع ماده 293 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری « پس از اجرای حکم چنانچه به تشخیص پزشک قانونی یا پزشک معتمد اطمینان به مرگ محکوم حاصل شود از محل اجرای حکم خارج و جسد تحویل پزشک قانونی می‌شود. چنانچه کسان محکوم جسد را مطالبه نمایند به تشخیص و دستور مقام قضایی مجری حکم تسلیم آنان می‌شود و الا طبق مقررات شرعی و قانونی دفن خواهد شد.» در ادامه به برخی اظهارنظرهای مطرح شده رد این خصوص اشاره شده است؛

اسامی

سمت

اظهارات

آملی لاریجانی، صادق

رییس قوه قضاییه

*به لحاظ عاطفی یکی از راه‌های برخورد با فرد اعدامی که مرگ را به چشم دیده و شدائدی را تحمل کرده است عفو است و چنین فردی که دارای وضعیتی خاص است می‌تواند مورد لطف و عفو نظام اسلامی قرار گیرد و اینجانب بلحاظ عاطفی قطعاً این کار را خواهم کرد.

*متاسفانه در کنار این بحث عاطفی، بحث‌هایی حتی از جانب برخی حقوقدانان مطرح شده است که چندان درست نیست چراکه اعدام در واقع به معنی سلب الحیات است و اگر به مقتضای دقیق تعابیر قانونی بخواهیم عمل کنیم باید از کسی که حیاتش باقی مانده است سلب حیات شود.

پورمحمدی، مصطفی

وزیر دادگستری

*این یک مورد بسیار نادر و کم سابقه است و جز یکی دو مورد، مشابهی نداشته است. تصمیم گیری در این مورد یک بحث فقهی و حقوقی جدی است. بنده معتقدم اجرای دوباره این حکم اتفاق درستی نیست و تلاش می کنیم تا از راهی برای جلوگیری از اعدام مجدد وی پیدا کنیم.

*به دلایل مختلفی از جمله مسائل داخلی، فرهنگی و به ویژه بین الملل مخالف اجرای دوباره حکم اعدام برای علیرضا .م هستم. مجازات وی حداقل به صورتی ظاهری اجرا شده و اجرای دوباره به مصلحت نیست.

* بنده تاکنون تلاش خود را با رایزنی‌های مختلف برای عفو یا تنزیل و تخفیف در مجازات وی انجام داده ام و سعی می‌کنم جلوی اجرای دوباره این حکم را بگیرم. در این باره با دستگاه قضائی مذاکراتی انجام داده ام و امیدوارم به نتیجه مطلوب برسم.

آیت‌الله صافی‌گلپایگانی

از مراجع عظام تقلید

*متن کامل سوال و پاسخ این مرجع تقلید به شرح زیر است:«اگر شخصی به واسطه قاچاق مواد مخدر محکوم به اعدام شده و بعد از اجرای حکم، حیات خود را باز یافته باشد، آیا چنین شخصی را می‌توان اعدام نمود؟ خواهشمند است حکم شرعی آن را بیان فرمایید.

پاسخ:« در فرض سؤال، اعدام چنین شخصی جایز نمی‌باشد؛ والله العالم.»

آیت‌الله بیات زنجانی

از مراجع عظام تقلید

* {در پاسخ به استفتائی}: اجرای حکم جدید برای محکوم بجنوردی وجه شرعی ندارد. مطابق نص قرآن کریم، قتل یک انسان بی گناه برابر قتل نوع انسان است و نیز حیات یک انسان، مانند حیات نوع بشریت است؛ از طرفی در اسلام موارد قتل انسان مانند قصاص به صورت نادر تشریع شده است در صورتی که در همانجا هم تاکید شده است که عفو بر قتل ترجیح دارد، حتی در مواردی که برای آنها حد شرعی معین شده، حد آنها به صرف احتمال شبهه ساقط می‌شود و این قاعده را درء نامیده اند.

*اما در باب مفسد فی الارض هم از حیث صغری که مربوط به تحقق اسباب فساد است بحث فراوان است و هم در کبری محل بحث است که آیا حکم فردی که مفسد فی الارض شناخته شد اعدام است؟ که در میان مشهور و بلکه اشهر، حکم، عدم جواز اعدام است؛ در باب رجم نیز همانگونه است که در سوال مورد اشاره قرار گرفته است.با توجه به موارد فوق، فقیه آشنا به زمان و زبان قضا دینی، اطمینان پیدا می‌کند که نمی‌توان به سادگی حکم اعدام را در مواردی که در قرآن و سنت به طور نص تصریح نشده است، صادر کرد و نیز از توضیحات داده شده به دست می‌آید کسی که حکم در مورد او اجرا شده ولی زنده مانده است، به دلیل اینکه حکم قبلی در مورد او ساقط شده، اجرای حکم جدید برای او وجه شرعی ندارد.

سازمان عفو بین الملل

-----

*سازمان عفو بین الملل از مقامات ایرانی خواست این زندانی که برای یک بار اعدام شده و پزشکی قانونی نیز مرگ او را تایید کرده است؛ دوباره اعدام نشود.

ملکشاهی، اللهیار

رییس کمیسیون قضایی حقوقی مجلس

*درباره‌ اجرای حکم محکوم به اعدامی که پس از اجرای حکم زنده شده است، در این گونه شرایط و در مورد این گونه احکام باید حکم صادره مجددا اجرا شود. مگر در شرایطی که رئیس قوه قضائیه و یا مسئولان مربوطه ورود کرده و یا درخواست عفو داده و یا حکم دیگری صادر کنند.

هاشمی، محمد

حقوقدان

*حکم اعدام در خصوص محکوم به اعدام در بجنورد اجرا شده و بر اساس گزارش پزشکی قانونی متهم پس از اجرای حکم به سردخانه منتقل و بعد از آن زنده شده است؛ بنابراین آنچه اتفاق افتاده یک امر کاملا تصادفی بوده است و نیازی به اجرای مجدد حکم اعدام نیست.

خرمشاهی، عبدالصمد

حقوقدان

*قانون درباره اینکه اگر شرایط حکم به‌طور کامل اجرا شود و مجرم زنده بماند چه باید کرد، سکوت کرده ‌است . بنابراین باید قانون را به نفع محکوم تفسیر کرد و حکم نباید دوباره اجرا شود .»

*در پرونده مورد بحث مرد محکوم یک‌بار همه شرایط مجازات را تحمل کرده‌، اضطراب شب اعدام، تحمل ساعت‌ها انتظار برای مرگ و نگرانی از سرنوشت دو دخترش که نوجوان هستند. او لحظات دلهره‌آور مرگ و انداخته‌شدن طناب‌دار به گردنش را تحمل کرده و حتی مرگ او مورد تایید پزشکی قانونی قرار گرفته‌ بنابراین مجازات به صورت کامل در مورد او اعمال شده ‌است. فلسفه مجازات در قانون این است که فرد دچار عذاب شود و شرایط بازدارندگی در مورد او اتفاق بیفتد که در مورد این فرد، عذاب حادث شده ‌است بنابراین از هر منظر که ببینیم او نباید دوباره پای چوبه‌دار برود. این ظلم به محکوم و اعمال خشونت در مورد خانواده‌اش است. براساس کدام موازین شرعی و قانونی او دوباره باید پای چوبه‌دار برود و این عذاب را یک‌بار دیگر تحمل کند؟

عبداللهی، اصغر

از قضات کیفری

*از آنجایی که حکم بر مرگ علیرضا صادر شده‌ و وی زنده ‌است بنابراین حکم به هر دلیلی اجرا نشده و می‌توان گفت اکنون قابل اجراست.

سلطان‌همتیار، محمد

قاضی بازنشسته

*قانون درباره اینکه اگر چنین وضعیتی پیش آمد چه باید کرد سکوت کرده‌ است و در هیچ‌جا ذکر نشده که حکم دوباره اجرا نشود. البته ما درخصوص حدود این مساله را داریم و در مورد رجم به صراحت ذکر شده در صورتی که فرد سنگساری توانست از چاله بیرون بیاید دیگر حکم نباید در مورد او اجرا شود اما حدود با حکم صادره درباره یک قاچاقچی متفاوت است و نمی‌توان در این خصوص به قانون حدود استناد کرد

سنایی، التفات

وکیل پایه یک دادگستری

*اجرای حدود در شرع، جایگاه بالایی دارد و شرع در این موارد تخفیف قایل شده و یک‌بار مجازات را کافی دیده است. اگر کسی بتواند از حدود بنا به اصول پیش‌بینی‌شده فرار کند حد دوباره اجرا نمی‌شود وقتی در شرع این اتفاق می‌افتد و قانون نیز برگرفته از شرع است بنابراین نباید درباره این متهم نیز مجازات دوباره اعمال شود زیرا درمورد او تعزیر جاری شده و بر اساس قاعده درء که البته در مورد حدود است این محکوم نباید دوباره مجازات شود. ضمن اینکه اصول علم حقوق تاکید دارد اگر درباره اجرای حکمی تردیدی وجود داشت تفسیر باید به نفع محکوم انجام شود نه علیه او. تقریبا تمام اعدام‌ها در ایران با طناب است و در تمام موارد سلب حیات اتفاق می‌افتد و این مورد نادر بوده و می‌توان گفت اصول اجرای حکم در مورد او انجام و مجازات اعمال شده اما به هر دلیلی این فرد دوباره زنده شده است.»

سنایی تاکید می‌کند: «به‌طور کلی قانون در این‌باره سکوت کرده است و چون قانون باید به نفع متهم تفسیر شود، نمی‌توان حکم را دوباره اجرا کرد.»

شاملو، محمدحسین

حقوقدان

*معتقد هستم این حکم برای‌بار دوم نباید اجرا شود. هرچند قانون صراحتا در مورد این موضوع صحبت نکرده و سکوت کرده ‌است اما براساس قاعده در «هرگونه شبهه‌ای اعم از موضوعیه یا مصداقیه در رابطه با حدود و تعزیرات منجر به برداشته‌ شدن حکم حد یا تعزیر می‌شود و قاضی حق اجرای مجازات را ندارد.» می‌توان گفت که این حکم نباید دوباره اجرا شود.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها

پیشنهاد ما

نیازمندی ها