درنای «امید» با دولت امید بازگشت/ پرنده اصلاحطلب!
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز به نقل از حاشیه ، درنای سیبری پرنده عجیبی است؛ انگار داستان ما ایرانیها را از خود ما بهتر میداند. با آن بدن سفید و کشیدهاش، ساعتها و هفتهها از شمالیترین نقطه جهان پرواز میکند و بهجنوبیترین نقطه مدار زندگیاش میآید تا با فرار از زمستانهای کشنده سیبری، دل به رطوبت و گرمای زمستان تالابهای خزر بدهد و باز در آخرین روزهای زمستان به زادگاهش بازگردد. کوچ زمستانی امسال تنها درنای سیبری جهان اما در دل خود یک حکایت پنهان و اندکی همراه با شوخطبعی سیاسی هم دارد چراکه بازگشتش پس از چهار سال نشان میدهد، میانه این پرنده که نامش را «امید» گذاشتهاند با اصلاحطلبها بهتر است تا با یاران احمدینژاد.
هشتم آبانماه امسال
در دهههای 40 و 50، حداقل 15 قطعه درنای سیبری برای زمستانگذری به ایران میآمدند اما حالا تنها یک قطعه نر از آن جمعیت قابلتوجه باقی مانده و همین موضوع باعث شده که نام این پرنده را «امید» بگذارند. درنای «امید» اما در طول هشت سال گذشته خیلیها را با نیامدنش ناامید کرده بود و ترس بر سر سرگذشت این پرنده، سازمان محیطزیست را به طرح توجیههای گاه عجیبوغریب میکشاند تا جایی که حتی مرگش نیز پیشبینی شده بود. اما امید در اولین پاییزی که دولت اصلاحطلب بر سر کار آمده، دوباره مهاجرتش را به ایران آغاز کرده و در هشتمین روز از آبان امسال، در ساحل فریدونکنار بال گسترده تا محلیهای شمال ایران را خشنود و دست به آسمان کند. درنا که از پرندگان خاص و گونهای خاصتر از جوجهداران بهحساب میآید، نهتنها برای محلیهای ایران بلکه حتی برای بومیان زادگاهش در سیبری نیز نماد باران و فصول حاصلخیز است بنابراین عجیب نیست اگر بازگشتش پس از چهار سال غیبت، شالیکاران شمالی را تا این اندازه خوشحال کرده باشد. اما از شالیکاران شمالی خوشحالتر، قطعا مسوولان جدید سازمان محیطزیست هستند بیآنکه برنامه خاصی برای این درنا داشته باشند، ساده و
بیدردسر، نان این بازگشت را در سفره خود میبینند.
یک پرنده دردسرساز
شاید خندهدار بهنظر برسد اما درنای سیبری و حمایت از آن یکی از دغدغههای بسیاری از کنوانسیونهای محیطزیستی در جهان بوده؛ صدها پرنده نگر و هزاران مدافع محیطزیست، مهاجرت هزاران کیلومتری این پرنده را هر سال رصد میکنند تا علاوه بر کشف رازهای این مهاجرت عجیبوغریب، اینگونه از حیاتوحش را از خطراتی که همیشه در طول سفر و محیط زندگی ییلاقی و قشلاقیاش تهدیدش میکند، محافظت کنند. همین موضوع بهنوعی بهانهای شده برای ارزیابی فعالیتهای زیستمحیطی دولتها و حتی کار تا به آنجا بالا گرفته و جدی است که در روزگار احمدینژاد، مهاجرت نکردن «امید» به ایران، بهانهای شده بود برای تاختوتاز محیطزیستیها به فعالیتهای آلودهکننده دولت در تالابهای شمالی ایران. مسوولان سازمان محیطزیست آن زمان سعی کردند با جایگزینکردن گونههای دیگر جانوری که برای کوچ، ایران را مقصد خود انتخاب میکنند، این غیبت بیخبر را توجیه و لاپوشانی کنند اما نهنگها در ساحل چابهار میمردند، گوزنهای زرد در بستر ارومیه خشک شده و اگر پرندگانی نیز از هند و پاکستان برای کوچ به هامون میآمدند، خشکی دریاچه، مهاجرتشان را ملغی کرده بود.
آخرین کوچ
آخرینباری که درنای سیبری در ایران مشاهده شده بود، اواسط پاییز سال 88 بود، «امید» دو ماه دیرتر از همیشه به شهرستان «سرخرود» آمده بود و چندهفتهای بعد در سکوت و بیخبر دوباره به روسیه، زادگاه آباواجدادیاش بازگشت. پرندهنگرها، کارشناسان حقوقبگیر سازمان و دیگر مسوولان محیطزیست، خوشحال از این مهاجرت، وضعیت تالابهای آن نواحی را رو به بهبود توصیف کردند چراکه وقتی یک تالاب یا یک منطقه خاص توسط درنای سیبری برای زمستانگذرانی انتخاب میشود به این معنی است که آن منطقه از امنیت نسبی در استانداردهای محیطزیستی برخوردار است. اما این پایان ماجرا بود. درنا از مرزهای شمالی ایران رفت و چهار سال همه را بیخبر گذاشت. در طول این سالها بیخبری، دولت روسیه سعی کرد این پرنده نر یکدنده را برای جوجهکشی و تولیدمثل در اسارت، متقاعد کند. هیچ گزارشی درباره نتیجه این کار منتشر نشد اما چهار سال، «امید» به ایران بازنگشت تا کاسهوکوزههای این اتفاق بر سر یاران احمدینژاد شکسته شود.
خاطرات بد و خاطرات خیلی بد
دولت احمدینژاد خاطرههای محیطزیستی خوبی برای ایرانها نگذاشته بود، خصوصا از ابتدای دولت دهم که کشتار درختان در جنگلهای شمال، قطع درختان زاگرس، اکتشاف معدن در زیستگاه یوزپلنگها، گسترش سطح جادههای جنگلی، آلودگی آب خزر و خلیجفارس و قاچاق مرجانها و آلودگی هوای شهرها بارهاوبارها، مردم را روبهروی دولت قرار داده بود. پس از آن که درنای سیبری از سال 88 به بعد دیگر پایش را به ایران نگذاشت، پیشبینی مرگ آن استعارهای بود از همه آن خسارتها که دولت روی دست محیطزیست ایران گذاشته بود. کارشناسان محیطزیست این مرگ یا قهر را بهانهای قابلقبول برای خرده گرفتن به دولت میدانستند تا به احمدینژاد و روسای سازمان محیطزیست یادآوری کنند دستاندازی به هر گوشه از اکوسیستم کشور میتواند به مرگ آخرین دردانههای حیاتوحش جهان بینجامد. حالا اما «امید» بازگشته است، آن هم همراه با دولتی که شعار اساسی و استخوان کارش همان شعار امید است و این عجیبترین همراهی طبیعت است با روزگاری که چشم همه امیدها به مرد کلیددار بسته شده.
آیا این آخرین مهاجرت است؟
بازگشت امید به ایران، بیش از هر چیز از روی غریزه است؛ همان حس گرماخواهی در زمهریر سیبری که آباواجداد این پرنده را خطی ایران- سیبری کرده بود. اما این بازگشت شگونآمیز را نباید به معنای حل تمام مشکلات دانست. امید امسال آمده و ممکن است سال دیگر و سالهای دیگر گذرش هم به ایران نیفتد چراکه وضع محیطزیست ایران هیچ خوب نیست و دولت یازدهم هم با وجود آن همه شعار و مدیری چون ابتکار، هنوز که هنوز است در این حوزه دست بهعصا رفتار میکند. «امید» به ایران بازگشته اما این پایان راه نیست، فعلا گوشه چشمی است از این پرنده اصلاحطلب به یاران اصلاحات در سازمان محیطزیست و اگر قرار باشد وضع به همین منوال پیش رود، گسترش ویلاسازی و خشکشدن تالابها قطعا سال بعد دیگر استقبال خوبی از «امید» نخواهد بود و اگر «امید» بازنگردد... وای که اگر «امید» بازنگردد.
دیدگاه تان را بنویسید