طرح تفکیک جنسیتی دانشگاههاو پشت صحنه یک جدایی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
حکایت از جدایی اواخر دهه ۴۰ دغدغه اسلامیکردن دانشگاهها نخستین بار توسط بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران مطرح شد. در سالهای پس از انقلاب و وقوع انقلاب فرهنگی، این دغدغه شکل جدیتری به خود گرفت. تا جایی که «شورای عالی انقلاب فرهنگی» در شهریور سال ۶۶ با ابلاغ مصوبه «آییننامه حفظ و حدود آداب اسلامی» حدود اخلاق اسلامی در دانشگاهها را مشخص کرد. در تبصره نخستین بند این آییننامه پس از الزام به جدا نشستن دانشجویان زن و مرد در یک کلاس، آمده است که «هرگاه در دانشگاهی جدا کردن کلاسهای مخصوص زنان و مردان میسر باشد و مشکلی از لحاظ بودجه و کیفیت تحصیل به وجود نیاورد، کلاسها باید جدا باشد.» اما طرح تفکیک جنسیتی دانشگاهها زمانی چهره عملی به خود گرفت که طرح سهمیهبندی جنسیتی و بومیگزینی دانشگاهها اجرا شد. اجرای این طرح موجب شد تا به طرح کلانی تحت عنوان «اسلامیکردن دانشگاهها» توجه شود که «تفکیک جنسیتی» از زیرمجموعههای آن محسوب میشود. با این حال، بیاعتنایی نسبت به مخالفتها لزوم پاسخدهی به برخی سوالات در جهت اجرای روانتر طرح را ایجاد کرده بود. مخالفان این طرح ازجمله «مجلس شورای اسلامی» بر این امر تاکید داشتند که وزارت علوم، خارج از مصوبات مجلس اجازه اجرای چنین طرحی را ندارد و درواقع اجرای این طرح، منوط به تصویب مجلس شورای اسلامی است. در همین زمان، وزیر علوم با استناد به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان میکند: «مصوبه ۱۲۱ جلسه مورخ ۶۶/۵/۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی که برای زمان این دولت هم نیست، درباره حدود اخلاق اسلامی در برخوردها و معاشرتها در دانشگاه تاکید کرده. بنابراین در این زمینه قانون داریم. شورای عالی انقلاب فرهنگی در امور دانشگاهها و آموزش عالی اگر مصوبهای داشت، عین قانون است و باید رعایت شود.» اما چندصدایی وزارت علوم در اجراکردن این طرح، خبر از شفاف نبودن آن برای وزارتخانه دارد. غلامرضا خواجهسروی، معاون فرهنگی وزارت علوم عنوان کرد که «اصلا چیزی بهعنوان طرح تفکیک جنسیتی در وزارت علوم نداریم»، در مقابل جلیل دارا، مدیرکل امور فرهنگی وزارت علوم بیان میکند که تفکیک جنسیتی، سیاست وزارت علوم نیست و مدیریت دانشگاهها، راسا در این باره اقدام میکند.
شکایت از جدایی اما مخالفهای این طرح نیز دلایلشان را دارند. ازجمله دلایل آنها این است که« این کار راه و رسم امامخمینی(ره)» نیست چراکه اگر بود در همان سالهای انقلاب فرهنگی و بستهشدن دانشگاهها انجام میشد. بسیاری از آنها ازجمله «حمیدرضا کاتوزیان» از نمایندگان مجلس، دانشگاه را از سالمترین محیطهای جامعه میداند. گروهی از منتقدان نیز این طرح را کلا خلاف روح قانون اساسی میدانند؛ چراکه قانون اساسی بر باز بودن و بسط و گسترش تحصیلات از ابتدایی تا تحصیلات عالیه تاکید دارد و در هیچ جای این قانون چنین محدودیتی برای زن و مرد قایل دیده نمیشود. روایت از جدایی علی رغم اینکه اجرا شدن طرح تفکیک جنسیتی دانشگاهها منوط به ایجاد شدن شرایط لازم آن عنوان شده، اما بسیاری از دانشگاهها اقدام به کارهایی چون جدا کردن فهرست حضور و غیاب، جدا کردن واحدهای عمومی و تشکیل جداگانه این کلاسها، جدا کردن در ورودی دانشگاه برای دانشجویان دختر و پسر و... کردهاند. در این میان، دانشگاه علامه طباطبایی تنها دانشگاهی است که به صورت پیگیر در حال اجرای این طرح است. این دانشگاه که به عنوان تنها دانشگاه علوم انسانی کشور شناخته شده با در اختیار داشتن بیش از ۱۷۰۰ دانشجو در مقاطع تحصیلی، اولین دانشگاهی در کشور است که به شکل رسمی تفکیک جنسیتی کلاسهای درسی را اجرا کرده است. دیگر دانشگاهها نیز مثل دانشگاه شریف. دانشگاه مشهد، مازندران و خواجه نصیر نیز قدمهایی در راه اجرای طرح تفکیک جنسیتی بر داشتهاند که طبیعتا باز خوردهای مختلفی از سوی دانشجویان به همراه داشته است.
و نهایت یک جدایی داستان «طرح تفکیک جنسیتی » تا به الان سر انجامی نداشته است. اقدامات اجرای این طرح و مخالفت با اجرایی شدن آن تا آنجا پیش رفت که تیرماه ۱۳۹۰، محمود احمدینژاد در نامهای خطاب به وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری اطلاعات دستور توقف چنین طرحی را بهمنظور «جلوگیری از اقدامات سطحی و غیرعالمانه در برخی دانشگاهها مبنی بر اعمال رشتهها و کلاسهای تکجنسیتی» صادر کرد. اما زمانی که وزیر علوم در آخرین اظهار نظرش عنوان میکند که «درباره بحث تفکیک جنسیتی در دانشگاهها نظرات عنوان میشوند، ما نیز میشنویم و آن را در معرض کار کارشناسی قرار میدهیم. آنچه که با جهان بینی اسلامی بخواند و خواست و مطالبه مردم هم باشد انجام میدهیم. در حال حاضر، تفکیک جنسیتی در بحث کارشناسیاش مطرح نشده و بهتر است درصدد ایجاد موج هم نباشند.» نشانگر آن است که هر قدر هم با این طرح مخالفت شود هیچگونه عقبنشینی در قبال آن صورت نخواهد گرفت.
شیدا ملکی
دیدگاه تان را بنویسید