کلینیکهای ترک اعتیاد با چه دستورالعملی کار میکنند
جان معتادان آزمایشگاه سیار مراکز ترک اعتیاد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش خبرنگار نامه، اخبار زیادی از افتتاح یک مرکز درمان اعتیاد در گوشهای از شهر شنیده میشود، مراکزی که برخی به اعتیاد سنتی و برخی به درمان شیشه یا محرکها میپردازند. افتتاح هر کدام از این مراکز نشان میدهد که جمعیت معتادان با چه سرعتی رو به افزایش است. اما هیچ نهاد نظارتی از روند درمان اعتیاد در اینگونه مراکز مطلع نیست. روند درمانی که شاید در مواردی ناکارآمدی آن موجب بازگشت دوباره فرد به اعتیاد شود.
آمارهای رسمی بازگشت معتادان ترک کرده به اعتیاد را رقمی بین 50 تا 70 درصد نشان میدهد که بدون شک عواملی مانند مشکلات اجتماعی اقتصادی و ... آنرا رقم میزند اما روش ترک نیز میتواند روی آن تاثیرگذار باشد.
آنچه در مراکز ترک اعتیاد میگذرد تقریبا از چشم ناظران پنهان است. تنها داشتن مجوز و حضور پزشک است که به نظر برخی از بازرسان خلاف قانون است، اما مشخص نیست که مراکز ترک اعتیاد ریز و درشتی که در شهر زیر عناوین حرفهای، آسان و تضمینی خود را تبلیغ میکنند، از چه دستورالعملی پیروی میکنند. کارشناسان اعتیاد میگویند پروتکل درمان اعتیاد سنتی مشخص است و در همه مراکز از یک روش استفاده میشود اما محرکها به ویژه شیشه هنوز پروتکل مشخصی برای ترک ندارد. این در حالی است که در حال حاضر اغلب معتادان، به مواد مخدر جدید اعتیاد دارند.
همه یاری کنند تا ... در مراسم افتتاح مرکز تخصصی درمان محرک شیشه ویژه زنان توسط جمعیت تولدی دوباره بود که رئیس سازمان بهزیستی از تدوین سند و پروتکل همکاری دستگاهها در رابطه با مداخله و درمان مصرف محرکها بهویژه ماده مخدر شیشه خبر داد.
دکتر همایون هاشمی در این زمینه معتقد است که مداخله و درمان محرکها بهویژه شیشه با مواد مخدر دیگر تفاوت زیادی دارد به طوریکه در این رابطه نیاز است که دستگاههای مختلف علاوه بر بهزیستی، شهرداری و ستاد مواد مخدر نیز همکاریهای لازم را داشته باشند.
دکتر فرید براتی سده، مدیرکل پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی نیز در همین زمینه معتقد است که «برای ترک مخدرهای سنتی پروتکل درمانی وجوددارد اما تهیه بسته آموزشی ترک شیشه نیاز به کار بیشتری دارد.» شیشه پروتکل درمان ندارد
اما عباس دیلمیزاده، به عنوان موسس یک نهاد غیر دولتی که در حوزه ترک اعتیاد کار میکند، معتقد است در درمان اعتیاد محرکها، استفاده از گایدلاین(راهنما) پذیرفته شدهتر است تا پروتکل درمانی.
این فعال حوزه ترک اعتیاد اضافه میکند که در درمان اعتیاد محرکها به ویژه شیشه بخش کوچکی از آن به مداخلات دارویی مرتبط است و بخش اعظم فرایند درمان به مداخلات و حمایتهای اجتماعی و فردی و روانشناسی مرتبط است.
عباس دیلمیزاده بخش زیادی از انگیزه طرح موضوع تدوین پروتکلها از سوی حاکمیت را به عنوان انگیزه کنترلی تعبیر میکند ولی معتقد است تدوین پروتکل برای درمان اعتیاد محرکها مناسبتی ندارد. او اضافه میکند که استفاده از گاید لاین در حوزه اجتماعی و فعالیتهای اجتماعی در ترک اعتیاد محرکها مناسبت بیشتری دارد. دیلمیزاده از مثال انتخاب یک دست کت و شلوار برای هر فرد استفاده کرد و فریند ترک اعتیاد را نیز به انتخاب یک دست کت و شلوار برای هر فرد مشابه دانست «همانگونه که نمیتوان کتو شلواری با سایز 52 را برای همه افراد انتخاب کرد، برای هر فرد معتاد نیز باید از روش ویژه خود او استفاده کرد.» «پروتکل قایل به این است که فرایند درمان از یک نقطه آغاز میشود و با گذراندن مراحل پیشبینی شدهای به نقطه پایانی میرسد اما با توجه به ویژگی معتادان باید برای هرکدامشان از روشهای متفاوتی استفاده کرد.»
تعلل وزارت بهداشت به خاطر تنوع محرکها
این در حالی است که دفتر سلامت روان و اعتیاد وزارت بهداشت نیز سالهاست که به دنبال تدوین پروتکلی برای ترک اعتاید محرکها است اما این کار هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده و بهانه این دفتر نیز تنوع روانگردانها و محرکها و مشکل بودن تهیه دستورالعمل ترک برای آنهاست. اما عباس دیلمیزاده در مورد بخش دارویی درمان اعتیاد معتقد است: برنامه دارویی شناخته شدهای در ترک شیشه نداریم ولی اختلالاتی که در اثر مصرف شیشه در فرد ایجاد میشود مانند علایم روانپریشی است که فرایند درمانی و دارویی ویژه آن طی میشود.» دیلمیزاده، بهعنوان مدیر عامل جمعیت تولدی دوباره میگوید که ما تلاش میکنیم در این مرکز یک الگوی درمانی ویژه و تخصصی طراحی کنیم. جالب اینجاست که یک NGO نقش اصلی دستیابی به یک الگوی درمانی را برعهده گرفتهة نه نهادهای مسئول حاکمیتی.
بحران کمبود اعتبار
مدیرعامل جمعیت تولدی دوباره وضعیت درمان اعتیاد در کمپها و مراکز درمانی را به دلیل کمبود اعتبار به شدت بحرانی میداند.
مدیرکل پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی نیز معتقد است اعتبار فعلی برای درمان اعتیاد کافی نیست.
به گفته دکتر فرید براتی سده در حال حاضر اعتبار تخصیص یافته برای بخش درمان و پیشگیری از اعتیاد، پاسخگوی اجرای برنامه ها و طرحهای سازمان نیست به همین دلیل انتظار داریم اعتبارات بیشتری به این موضوع اختصاص دهند. «سال گذشته در ازای هر فرد معتاد حداقل 30 و حداکثر 60 هزار تومان به مراکز تحت پوشش ترک اعتیاد پرداخت می شد که به دلیل اینکه در سال جاری میزان دقیق یارانه هنوز مشخص نشده است همان مبلغ پارسال به مراکز پرداخت می شود که به هیچ وجه پاسخگوی نیاز آنان نیست.»
دیدگاه تان را بنویسید