انواع اتصالات جوشی و کاربرد آنها
اتصالات جوشی به نوعی از اتصالات گفته میشود که برای برقراری ارتباط بین دو لوله در سیستم پایپینگ به عملیات جوشکاری نیاز دارند. در واقع عملیات جوشکاری باعث ایجاد این اتصال میشود. انواع مختلفی از اتصالات جوشی در بازار وجود دارد که هر کدام کاربرد مشخصی دارند.
طبق یک تعریف کلی هر زمان که برای اتصالات لولهها به جوشکاری نیاز باشد؛ باید از انواع اتصالات جوشی مانند زانویی جوشی استفاده شود.
طراحی این محصولات به صورتی است که فقط با جوشکاری میتوان آن را به لولهها متصل کرد. با استفاده از این محصولات هر نوع تغییر سایز در لولهها، تغییر جهت حرکت لوله، انشعابگیری و مسدود کردن مسیر عبور سیالات در صنعت پایپینگ امکانپذیر است.
از آنجایی که برای اتصال این قطعات به لوله اصلی خط باید از جوش استفاده کرد؛ ایمنترین ابزار ایجاد این تغییرات در صنایع مختلف از جمله صنعت نفت و گاز، صنایع تولید محصولات شیمیایی و صنایع که از بخار در آنها استفاده میشود به حساب میآیند. از این اتصالات چه در مسیرهای کوتاه و چه در مسیرهای طولانی میتوان به این منظور استفاده کرد.
استفاده از اتصالات جوشی چه مزایایی دارد؟
قبل از شروع بحث اصلی این مقاله که مربوط به معرفی انواع اتصالات جوشی است؛ باید بدانیم که استفاده از این محصولات چه مزایایی دارد و انتخاب آنها برای سیستم لولهکشی چه فوایدی را به دنبال خواهد داشت.
- همانطور که تلویحا در سطور بالا نیز به آن اشاره شد؛ اتصالات جوشی در مقایسه با دیگر انواع اتصالات مانند اتصالات رزوهای ارتباط قویتر و مستحکمتری را بین دو لوله در مسیر عبور سیالات برقرار میکند.
- اگر از اتصالات جوشی به روشی صحیح و طبق اصول استاندارد استفاده شود؛ به ندرت بعد از نصب دچار نشتی خواهد شد. طبق دادههای شهودی، احتمال نشتی در اتصالات جوشی چیزی نزدیک به صفر است.
- میزان اغتشاش جریان و افت فشار در سیستمهایی که از این نوع اتصالات در آنها استفاده شده است بسیار کم است؛ چرا که در صورت انجام درست مراحل جوشکاری، سطح اتصال بین لوله و اتصالات جوشی معمولا یکنواخت است.
- با نصب اتصالات جوشی به جای اتصالات دندهای، نیاز به سرویس دورهای خط لولهکشی نیست.
- برای تولید انواع اتصالات جوشی، در مقایسه با اتصالات فلنجدار از مواد اولیه کمتری استفاده میشود. به همین دلیل معمولا این نوع اتصالات به نسبت ارزانتر هستند.

آشنایی با انواع اتصالات جوشی
همانطور که قبلا نیز به آن اشاره شد؛ اتصالات جوشی علاوه بر مزایای متعدد، کاربردهای متفاوتی نیز دارند. به طور کلی انواع این محصولات عبارتند از:
- جوش نقره
- جوش پلی اتیلن
- جوش پلی پروپیلن
البته به غیر از این محصولات، اتصالات جوشی دیگری نیز در بازار وجود دارد. اما این سه دسته، از پرکاربردترین اتصالات جوشی در صنایع مختلف هستند که در ادامه بیشتر توضیحشان خواهیم داد.
جوش اتصالات پلی پروپیلن
در این روش جوشکاری برای برقراری ارتباط بین دو لوله یا یک اتصالات و یک لوله از المنت داغکننده استفاده میشود. اتصالات جوشی که به این شیوه نصب میشوند دارای دو سر نر و ماده هستند که از قسمت داخل و خارج گرم شده و با تماس نزدیک، به یک قطعه یکپارچه با لوله تبدیل میشوند.
در این فرآیند علاوه بر تناسب زمان جوش و میزان گرما، آنالیز و کیفیت مواد اولیه مورد استفاده در تولید اتصالات نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است و روی کیفیت این ارتباط اثرگذار میباشد.
جوش پلی اتیلن
در این روش نیز مانند روش جوشکاری پلی پروپیلن، از یک صفحه داغ برای ایجاد این ارتباط استفاده میشود. این صفحه داغ همان المنت است که بین دو سطح قرار گرفته و بعد از ذوب کرن لبهها، از محل اتصال دور میشود.
به این ترتیب دو لوله یا یک طرف یک لوله به اتصال مورد نظر متصل شده و بعد از سرد شدن جوش میخورند. برای نصب اتصالات پلی اتیلن نیازی به کاتالیروز واسطه وجود ندارد و کلیه مراحل نصب توسط عملیات ذوب شدن لبه کار و فشرده شدن دو طرف محل اتصال به یکدیگر انجام میشود. وقتی مواد ذوب شده با یکدیگر تماس پیدا میکنند حالت یکپارچه به خود میگیرند.
یک نکته مهم در مورد محصولات این گروه وجود دارد و آن هم این است که در زمان نصب باید میزان حرارت و زمان جوشکاری به دقت مورد ارزیابی قرار بگیرد. زیرا اگر لبههای لوله یا اتصال مورد نظر بیش از حد یا کمتر از آنچه که نیاز است داغ شود؛ این اتصال به درستی انجام نمیشود.
یکی از اصلیترین نکاتی که کیفیت ارتباط را در این نوع اتصالات تعیین میکند؛ کیفیت موادی است که در تولید لوله و اتصالات پلی اتیلن مورد استفاده قرار گرفته است.
جوش نقره
اتصالات جوش نقره آخرین گروه از اتصالات است که در صنعت پایپینگ از آنها به وفور استفاده میشود. در این شیوه اتصال، از فلز نقره به عنوان کاتالیزور واسطه استفاده میشود. در واقع این فلز بعد از ذوب شدن، ارتباط بین لولهها با یکدیگر یا یک لوله با اتصال مورد نظر مانند زانویی استیل جوشی را برقرار میکند.
به فرآیند جوشکاری نقره گاهی جوشکاری اکسی استیلن نیز گفته میشود. برای اینکه بتوانید اتصالات را به این شیوه نصب کنید باید دمای محل مورد نظر را حدودا به 750 تا 800 درجه سانتیگراد برسانید. بعد از این مرحله باید کاتالیزور نقره را در محل اندود کرده و به نوعی به عنوان چسب از آن برای جوش دادن دو قطعه به یکدیگر استفاده کنید. از آنجایی که نقره بعد از ذوب شدن قدرت روندگی بالایی دارد؛ در این روش به راحتی به تمام شیارها و روزنهها نفوذ کرده و اتصال را به بهترین شکل ممکن برقرار میکند.

انواع دیگر اتصالات جوشی
اتصالات سربی و چدنی، اتصالات جوشی گاز، اتصالات جوشی درزدار و انواع اتصالات جوشی مانیسمان مانند زانویی فولادی بدون درز از جمله دیگر انواع اتصالاتی هستند که برای نصب آنها باید از عملیات جوشکاری به روشهایی که در بالا توضیح داده شد استفاده شود.
چه تفاوتی بین اتصالات جوشی و فلنج جوشی وجود دارد؟
تفاوت اصلی بین دو نوع اتصالات، شیوه نصبشان است. برای نصب اتصالات جوشی باید از عملیات جوشکاری استفاده شود. اما فلنجهای جوشی نوعی از اتصالات هستند که به کمک پیچ و مهره این ارتباط را برقرار میکنند.
تفاوت دومی که بین دو محصول وجود دارد؛ آزادی عملی است که در زمان نصب اتصالات جوشی دارید. ضمن اینکه این نوع اتصالات نسبت به فلنج ها استحکام بیشتری نیز دارند.
مهمترین کاربردهای اتصالات جوشی
از اتصالات جوشی معمولا در موارد زیر استفاده میشود:
- نصب و راهاندازی سیستمهای آتشنشانی صنعتی
- اجرای سیستمهای آتشنشانی در ساختمانها
- قابلیت استفاده در سیستم لولهکشی ساختمانی به خصوص در موتورخانه
- مناسب برای برقراری انواع ارتباطات در سیستمهای لولهکشی صنایع بزرگ مانند نفت و گاز
- راهاندازی سیستم انتقال سیالات در صنعت غذایی و دارویی
قیمت اتصالات جوشی
همانطور که در بالا نیز توضیح دادیم؛ برای تولید یک اتصال جوشی مانند زانویی جوشی به مواد اولیه کمتری نسبت به اتصالات رزوهای و یا انواع فلنجها نیاز میباشند.
بنابراین این نوع اتصالات در مقایسه با همتایان خود معمولا ارزانتر هستند. اما از آنجایی که مانند تمام محصولات مشابه، نوسانات قیمتی را تجربه میکنند؛ نمیتوان نرخ ثابتی برای آنها در نظر گرفت. بنابراین مشتریان باید قبل از خرید این محصولات اقدام به استعلام قیمت از یک منبع معتبر کنند.
دیدگاه تان را بنویسید