کارشناسان اقتصادی چه راهکاری برای حذف یارانهها دارند؟/ از حذف افراد با حقوق بالای یک میلیون تومان تا تثبیت یارانه 45 هزار تومانی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
اما از زمان آغاز فعالیت دولت یازدهم موضوع اصلاح قانون هدفمندی یارانه ها به صورت جدی تری از سوی مسئولان دولتی مطرح شد و نمایندگان مجلس نیز اوایل پاییز سال جاری در جریان بررسی لایحه اصلاحیه بودجه سال 92 کل کشور قصد اصلاح این قانون را داشتند که سرانجام آن را به زمان بررسی لایحه بودجه سال 93 کل کشور موکول کردند.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که دولت در لایحه بودجه سال 93 کل کشور اشاره ای به اصلاح قانون هدفمندی یارانه ها نداشت و مسئولان دولتی از ارائه لایحه جداگانه در رابطه با قانون هدفمندی یارانه ها به مجلس خبر می دادند.
با انتقاد نمایندگان از این اقدام دولت و برگزاری نشست های مشترک سرانجام دولت تبصره ای را با عنوان اصلاحیه قانون هدفمندی یارانه ها به لایحه بودجه سال 93 کل کشور افزودند اما اینبار نمایندگان مجلس بودند که در صحن علنی زمان ورود به فاز دوم را به خرداد سال آینده و پس از بررسی آسیب های فاز دوم موکول کردند.
اما بر اساس نظر شورای نگهبان این تصمیم نمایندگان مجلس مغایر با قانون اساسی شناخته شد و سرانجام نمایندگان مجلس مجوز ورود به فاز دوم قانون هدفمندی از ابتدای سال آینده را برای دولت صادر کردند و مسئولان دولتی نیز اعلام کردند که در کوتاه ترین زمان فاز دوم این قانون اجرایی خواهد شد.
محمدباقر نوبخت معاون برنامه ریزی و نظارت راهبری ریاست جمهوری در شرایطی از اجرای فاز دوم هدفمندی در کوتاه ترین مدت سخن گفته است که این روزها سوال های متعددی درباره آینده این قانون در اذهان عمومی مطرح می شود و شاید اصلی ترین این سوال ها آینده پرداخت یارانه نقدی باشد که مسئولان دولتی بارها بر اصلاح آن تاکید کرده اند.
موضوع اصلاح نحوه پرداخت یارانه نقدی تا اندازه ای در جامعه مهم شده است که کمتر کسی دیگر این روزها به فکر اصلاح قیمت حامل های انرژی و افزایش قیمت بنزین در سال آینده فکر می کند و همگان در انتظار تصمیم های مهم و یارانه ای دولت هستند.
این اتفاق ها در شرایطی رخ می دهد که حجت الاسلام حسن روحانی در آخرین اظهارنظر خود درباره پرداخت یارانه نقدی در فاز دوم هدفمندی یارانه ها اعلام کرده است دولت نیز با اجرای مرحله دوم هدفمندی کاملاً موافق است و این مرحله در سال آینده آغاز میشود و از اینجا به مردم میگویم که نباید دغدغهای در این مورد داشته باشند، چراکه یارانه نقدی در کنار سبد کالا برای نیازمندان کماکان ارائه خواهد شد.
رئیس جمهور همچنین تاکید کرده است اقشار کم درآمد نباید دغدغه ای داشته باشند زیرا آنچه در قانون پیش بینی شده شرایط بهتری را برای آنها در نظر دارد. یارانه در مرحله جدید کم نمی شود و یارانه کالایی و یارانه سلامت به مردم کمک می شود.
اما سوال مهمی که این روزها در جامعه و در میان کارشناسان مطرح می شود این است که دولت از چه طریقی قصد شناسایی افراد پردرآمد را دارد و سرانجام یارانه نقدی چه افرادی قطع خواهد شد که البته پاسخ های مختلفی نیز به این سوال داده شده و این درشرایطی است که مسئولان دولتی از هرگونه اظهارنظر درباره چگونگی قطع یارانه نقدی پردرآمدها خودداری کرده اند.
اما در این میان بسیاری از کارشناسان ایده های مختلفی را درباره آینده پرداخت یارانه نقدی مطرح کرده اند و تعدد پیشنهادها نشان می دهد که دولت راه سختی را برای اصلاح پرداخت یارانه نقدی پیش روی خود دارد.
در جدول زیر به برخی از پیشنهادات کارشناسان درباره آینده قانون هدفمندی اشاره شده است:
|
سمت |
اظهارنظر |
|
حجت الاسلام غلامرضا مصباحی مقدم رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس |
سال آینده با توجه به کاهش تعداد یارانه بگیران این احتمال داده می شود که دولت به خانواده های تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی کمک کند؛ همچنین با مبالغ باقی مانده می توانند در بخش بهداشت و درمان و تولید کمک کنند. برای تعیین سقف برای دریافت یارانه اگر مبنا را ماهی یک میلیون تومان بگذاریم طبعاً تعداد بیشتری از دریافت یارانه حذف می شوند و در مقابل اگر مبنا را 2.5 میلیون تومان قرار دهند تعدادی بیشتری یارانه دریافت خواهند کرد و با این روش فقط یک دهک از دریافت یارانه حذف می شوند. |
|
پیشنهاد دولت به نقل از مصباحی مقدم |
درباره تعیین سقف برای دریافت یارانه نقدی یک پیشنهاد از ناحیه خود دولت مطرح شده است که مبنای درآمدی را سالانه 21 میلیون تومان قرار دهیم یعنی در این حالت درآمد خانوار باید ماهی یک میلیون و 800 هزار تومان باشد. |
|
اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور |
اکنون که در آستانه اجرای مرحله دوم طرح هدفمندی هستیم طبق قانون، دولت مکلف است که یارانه را به متقاضیان نیازمند اختصاص دهد و برای شناسایی آنها سقف درآمدی بگذارد. برخی کارشناسان، درآمد معاف از پرداخت مالیات، یعنی ماهی یک میلیون تومان (سالی ۱۲ میلیون تومان) را به عنوان سقف درآمد برای هر خانوار جهت دریافت یارانه پیشنهاد میکنند و برخی دیگر نیز با توجه به جمیع جهات، درآمد ماهیانه دومیلیون و پانصد هزار تومان (سالانه سی میلیون تومان) و برخی دیگر رقمهایی بین این دو را در نظر دارند. طبعاً هر قدر تعداد یارانهبگیران بیشتر شود برای تامین منابع آن باید یا قیمت حاملهای انرژی مثل بنزین و گاز و برق و... افزایش یابد یا مقدار یارانه کمتری به افراد اختصاص داده شود. |
|
حسین راغفر استاد دانشگاه |
اگر خط فقر برای بر مبنای شهرهای بزرگ در نظر گرفته شود، به عده زیادی در شهرهای کوچک و روستاها یارانههایی پرداخت میشود که بیش از نیاز آنهاست و اگر خط فقر برای شهرهای کوچک مبنا قرار داده شود، پاسخگوی نیازهای مردم شهرهای بزرگ نیست. باید برای هر منطقه و شهر، خط فقر مناسبی در نظر گرفته شود و بر مبنای آن یارانه به مردم پرداخت شود. حذف یارانه نقدی اقدام بسیار خوبی است و به شرایط اقتصادی کشور کمک میکند، یارانه نقدی را میتوان حذف کرد و به جای آن یارانه غیر نقدی را مثلا در سیستم سلامت کشور برای عموم مردم هزینه کرد. |
|
سعید لیلاز کارشناس اقتصادی |
من معتقدم پرداخت 45هزار تومانی ادامه پیدا کند، نه یک ریال افزایش پیدا کند و نه یک ریالش غیرنقدی شود، چرا که برای اقتصاد سم مهلک است. دولت مازاد درآمد را صرف بهبود نیازهای اساسی مردم فقیر کشور کند. اگر 10 تا 15 هزار میلیارد تومان به شبکه بهداشت دولتی کمک شود انگار به فرودست ترین مردم کشور کمک کردید چون کسی تا ناچار نشود سراغ بیمارستان دولتی نمی رود. بنابراین 10 تا 15 هزار میلیارد باید در بخش درمان کشور هزینه شود چرا که نظام بهداشتی از آستانه فروپاشی عبور کرده است. چهار تا پنج میلیارد ریال هم برای احیای حمل و نقل عمومی زمینی کشور باید صرف شود و اگر بخش هوایی هم به آن اضافه شود این رقم به 35 هزار میلیارد می رسد. اگر 10 هزار میلیارد هم به آن سه دهکی که کسری بودجه داریم هزینه کنیم و 15 هزار میلیارد نیز برای باید بودجه عمرانی کشور هزینه کنیم در مجموع به 50 هزار میلیارد نیاز داریم. بنابراین به حد کافی محل مصرف واقعی و رونق آفرین و اشتغاف آفرین وجود دارد که آن به کود حیوانی تبدیل نکنیم. |
|
محمدرضا پورابراهیمی نایب رئیس کمیسیون اقتصادی |
دولت نمی تواند براساس مدل درآمدی اقشار جامعه را برای پرداخت یارانه نقدی تقسیم بندی کند، در فاز دوم هدفمندی یارانه ها تعیین سطح زندگی مردم براساس مدل در آمدی خانوارها امکان پذیر نیست. باید بر اساس روش هزینه ای سطح خانوار را تعیین کرد طبق این روش باید متوسط هزینه خانوار تعیین شود این اطلاعات در مرکز آمار وجود دارد. دولت با این مدل متوسط در آمد هر خانوار را تعیین کرده و خانوار ها را برای دریافت یا عدم دریافت یارانه تقسیم کند. این مدل باید در ماه های اول اجرا شده و پس از آن دولت کم کم به تفکیک متوسطه هزینه خانوار ها در مناطق بر خوردار و غیر برخوردار را تعیین کند تا بتواند عدالت مورد نظر در پرداخت یارانه ها را اجرا کند. |
|
ایرج ندیمی عضو کمیسیون اقتصادی |
مجلس اختیاری به دولت داده و طبق آن اختیار از دولت خواسته است مبنایی برای خط فقر و رفاه تعریف و بر اساس آن اختیار هر رقمی که دولت معین کند مبنای دریافت یا عدم دریافت یارانه قرار میگیرد. بنابراین پس از تعیین مبنا برای دریافت یا عدم دریافت یارانه به مردم گفته میشود که افرادی که خودشان را مستحق دریافت یارانه میدانند ثبت نام کنند و برای ثبتنامکنندگان مانعی ایجاد نمیشود. در مورد یارانهها باید بگویم که اولا، همه نباید شامل یارانه شوند،دوما،بدوا هیچ کس خارج نمیشود،سوما، دریافت و یا عدم دریافت دست خود افراد است و چهارم تا وقتی دولت مبنا و مجموع درآمد را اعلام نکرده انصراف معنا ندارد. پس از اعلام مجموع درآمد هر فردی که شامل نیست باید از مجموع دریافت کنندگان یارانه خارج شود و اگر خارج نشود باید هزینه اقتصادی و اجتماعی آن را پرداخت کند. |
دیدگاه تان را بنویسید