پرداخت بیش از 74 هزار و 600 میلیارد تومان یارانه نقدی

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه، دو سال قبل محمود احمدی نژاد شامگاه 27 آذر ماه اعلام کرد که از روز 28 آذر ماه قانون هدفمندی یارانه ها رسما اجرا می شود و قیمتها اصلاح خواهد شد و قیمتهای حامل های انرژی و آب با نرخ جدید محاسبه شده و حسابهای یارانه مردم باز خواهد شد ولی در عین حال از مردم درخواست کرد با صبر و حوصله و مدیریت تبعات اصلاح یارانه ها برای برداشت از حساب خود عجله نکنند.

پس از اعلام احمدی نژاد قانون هدفمندی یارانه ها سرانجام پس از هیاهوهای فراوان با حمایت گسترده تمام مسئولان کشور اجرایی شد و از آن به عنوان تحولی عظیم در اقتصاد کشور یاد می شد.

قانون هدفمندی یارانه ها از همان ابتدا با حاشیه های فراوانی همراه بود و بلافاصله پس از اجرای آن انتقادهای شدیدی به دولت درباره نحوه اجرای آن وارد می شد و بسیاری از کارشناسان پیش بینی می کردند که پرداخت یکسان یارانه نقدی به تمام افراد جامعه موجب شکست این طرح عظیم اقتصادی خواهد شد.

قانون هدفمندی یارانه ها ابتدا قرار بود طی پنج سال اجرا شده و قیمت ها با شیب ملایم افزایش یافته و نهایتا آزاد شود اما شتاب دولت برای اجرای این قانون و افزایش بیش از حد قیمت ها و همچنین توزیع یارانه یکسان به تمام افراد موجب شد تا رفته رفته انتقاد ها به نحوه اجرای این قانون افزایش یابد و کار به جایی رسید که مجلسی ها اجرای فاز دوم این قانون را با ارائه طرحی تا پایان سال 91 متوقف کردند.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نشست علنی صبح سه‌شنبه ۲۳ آبان طرح الحاق یک تبصره به بندهای ۴۴ و ۴۵ قانون بودجه سال ۱۳۹۱ کل کشور را مورد بحث و بررسی قرار داده و به تصویب رساندند. به موجب مصوبه مجلس، اجرای فاز دوم قانون هدفمند سازی یارانه‌ها در سال ۱۳۹۱ ممنوع شد و دولت حق ندارد در ماه‌های باقیمانده سال جاری، سرانه یارانه نقدی پرداختی به خانوارها را از هر منبعی افزایش دهد.

فرشاد مومنی کارشناس مسائل اقتصادی و استاد دانشگاه در همین زمینه در گفت وگو با نامه اعلام کرده است که قبل از آغاز اجرای سیاست شوک قیمتی به حامل های انرژی، شعار محوری دولتی ها این بود که میزان مصرف مستضعفان و محرومان، به خصوص از بنزین بسیار کمتر از گروه های پردرآمد جامعه است و این ایده را ابتدا براساس شعارعدالت اجتماعی مطرح کردند. بر اساس نظرات کارشناس ها، هم به اعتبار تحلیل فرآیند ماجرا وهم به اعتبارتحلیل غایت ماجرا، اشتباهات فاحشی در آن وجود داشت.

وی معتقد است در قانون هدفمندی پیش بینی شده بود که دولت از طریق درآمدهایی که از محل شوک درمانی به دست می آورد،12 اقدام مشخص باید صورت دهد. دولت در عمل، طی 15 ماهی که این سیاست مخرب را به اجراگذاشت،از آن 12 مسئولیت قانونی، تنها یک مسئولیت را درعمل جدی گرفت و از 11 مسئولیت قانونی دیگر در این زمینه شانه خالی کرد.نکته تلخ و غم انگیز در این ماجرا این بود که در همان یک موردی هم که عبارت از پرداخت یارانه نقدی به مردم بود، علاوه بر اینکه کل منابع حاصل از شوک درمانی را خرج کرد، 15هزارمیلیارد تومان هم کسری آورد و این کسری ها را با توسل غیرقانونی به درآمدهای نفتی و امکانات بانک مرکزی و از این قبیل امکانات، جبران کرد.

وی می گوید دولت همه آنچه را که در یک برنامه 5 ساله باید به قیمت های حامل های انرژی اضافه می کرد، در همان سال نخست، انجام داد و چون در تمام اموری که وعده داده بود یا الزام قانونی برای اجرا داشت، با شکست روبه رو شد، اجرای فاز دوم هدفمندی را مطرح کردند که هیچ پایه و مبنایی ندارد.دراینجا باید به این نکته اذعان داشت که آثار خسارت بار این سیاست به اندازه ای فراتر از انتظار دولتی ها بود که آنها خودشان علی رغم الزامات قانونی درلایحه بودجه که در سال 91 برایشان درنظرگرفته شده بود، خودشان به صورت یکجانبه ازانجام این کار صرف نظر کردند.

مومنی معتقد است 4ماه پس از آغاز هدفمندی، نمایندگان کمیسیون تخصصی موضوع در مجلس به شدت به دولت اعتراض کردند و مضمون اعتراض این بود که چرا شما حتی به ایرانیان مقیم خارج هم یارانه نقدی پرداخت می کنید. یعنی تا این اندازه خطاهای دوگانه در شناسایی افراد اتفاق افتاده بود. نکته بسیار مهم در این میان این بود که آن 2 میلیون نفری که مشمول این حکم نشده بودند، به این دلیل نبود که دولت آنها را شناسایی نکرده و کنار گذاشته باشد.بلکه آنها خودشان نخواستند که یارانه دریافت کنند.بنابراین این هم یک زاویه دیگری بود که نشان می داد چون اینها گروه های هدف را نمی شناسند، بنابراین از این ناحیه هم قطعا با شکست روبه رو خواهند شد.

اما یکی از انتقادات جدی که به دولت در زمینه اجرای قانون هدفمندی یارانه ها به دولت وارد شد این بود که پرداخت یارانه نقدی به شکل موجود نقدینگی جامعه را افزایش می دهد و این موضوع همانند سمی برای اقتصاد کشور است.

هم اکنون 74.5 میلیون ایرانی یارانه نقدی 45 هزار و 500 تومانی را دریافت می‌کنند و این یارانه تا اجرای فاز دوم قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها تغییر نخواهد کرد.

به این ترتیب هر نفر طی این مدت یک میلیون و هزار تومان (1001000) یارانه نقدی دریافت کرده است. البته به این رقم باید 28 هزار تومان یارانه نان را نیز افزود که در برهه‌ای از سوی دولت به افراد مشمول اعطا شد.

به طور متوسط می‌توان گفت که در 22 ماه گذشته که دولت اقدام به پرداخت یارانه نقدی به مردم کرده است در مجموع 74 هزار و 602 میلیارد و 500 میلیون تومان به حساب ایرانیان واریز شده است.

این رقم که معادل حدود 15 درصد بودجه کشور در سال جاری است طی 22 ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز و مصرف شده است.

هم اکنون نمایندگان مجلس پس از دو سال اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، اجرای فاز دوم این قانون در سال جاری را متوقف کرده اند و با توجه به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در خرداد ماه سال آینده باید دید اجرای فاز دوم این قانون دستخوش اتفاقات سیاسی خواهد شد و یا این که به طور کلی فاز دوم این قانون در دولت دهم اجرایی نمی شود.