امضای قرارداد نفتی با چینی ها در دوره احمدی نژاد با سرمایه ایران چه کرد؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز، امضای قرارداد پرحاشیه با شرکت چینی CNPCI در دوره وزیر اسبق نفت برای توسعه میدان آزادگان جنوبی، ضربه جبران ناپذیری را به صنعت نفت ایران وارد و سود سرشاری را عاید شرکت چینی و عراق کرد. به گزارش انتخاب، طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی در اوایل دولت دهم به شرکت چینی CNPCI واگذار شد که در طی این مدت، نه تنها سودی عاید کشور نشد، بلکه میلیاردها دلار از سرمایه کشور را هدر داد و در مقابل سود سرشاری را نصیب عراقیها کرد. با توجه به سوالاتی در خصوص امضای این قرارداد با این شرکت چینی، در این گزارش ابعاد مختلف این قرارداد و عملکرد چینیها مورد بررسی قرار گرفته است. توافق اولیه ایران و ژاپن ایران و ژاپن در جریان سفر سیدمحمد خاتمی رئیسجمهوری دوره اصلاحات به ژاپن به توافقی برای توسعه میدان آزادگان دست یافتند که براساس آن، قرارداد توسعه این میدان با شرکت ژاپنی اینپکس امضا شد. در آن مقطع زمانی، همزمان با بهبود روابط و کاهش تنش میان ایران و آمریکا احتمال همکاری شرکتهای اروپایی و آمریکایی برای توسعه این میدان نیز مطرح شد، اما روند امور، طبق پیش بینیها جلو نرفت. در نهایت، پس از 5سال با فشار آمریکا و تهدید
به تحریم شرکتهای نفتی ژاپن و در نتیجه عدم فعالیت شرکت ژاپنی، دولت ایران مذاکره با روسیه و هند را در دستور کار قرار داد. چینیها پول بیشتری گرفتند بعد از تعلل ژاپنیها برای توسعه میدان در مهر سال 1389 توسعه میدان آزادگان جنوبی به شرکت سی. ان. پی. سی چینی واگذار شد. قرارداد توسعه میدان آزادگان جنوبی در قالب بیع متقابل بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی نفت چین امضا شد و در نهایت با توجه به تغییرهای اعمال شده در طرح جامع توسعه(MDP)، عملیات اجرایی این طرح از شهریورسال ١٣٩١ همزمان با تصویب طرح جامع تجدیدنظر شده توسعه میدان (RMDP) آغاز شد. به گفته برخی منابع قیمت پیشنهاد شده توسط شرکتهای چینی برای اجرای پروژه گرانتر از شرکت ژاپنی بوده است. عملکرد ضعیف و اخراج پیمانکار چینی طبق قرارداد با چینیها باید طی 52 ماه حجم تولید از این میدان به روزانه 320 هزار بشکه برای مدت سه سال افزایش مییافت که بعد از گذشت حدود چهار سال این طرح کمترین پیشرفتی نداشت. پس از حدود چهار سال از حضور شرکت س. ان. پی. سی در میدان آزداگان جنوبی، این شرکت به دلیل تعلل در توسعه این میدان مشترک با عراق در اردیبهشت 1393 خلع ید شد. از مجموع 185
حلقه چاهی که باید براساس برنامه در فاز نخست توسعه این میدان به بهرهبرداری میرسید، تنها هفت حلقه چاه حفاری شد، در حالی که شرکت متن(کارفرمای ایرانی)، پیمانکار چینی طرح(CNPCI) را طبق قرارداد به استقرار 25 دکل حفاری در این میدان در سال 2014 میلادی ملزم کرد، شرکت CNPCI تنها برای افزودن یک دکل حفاری دیگر در این میدان مشترک برنامهریزی کرد. عراق از شهریور ماه سال گذشته تنها از میدان مجنون که میدان مشترک با آزادگان جنوبی است، روزانه 175 هزار بشکه نفت استخراج میکند و امیدوار است این میزان را بزودی به 400 هزار بشکه در روز برساند. در زمان تحویل طرح توسعه میدان آزادگان جنوبی به چینیها، ظرفیت تولید میدان روزانه 50 هزار بشکه بود، اما پس از چهار سال فعالیت، نه تنها ظرفیت تولید را افزایش ندادند، بلکه با کاهش 21 هزار بشکه ظرفیت تولید را به 29 هزار بشکه در روز کاهش دادند. 38 میلیارد دلار عدم النفع ایران از قرارداد با چینیها به ادعای نورالدین موسی، کارشناس مدیریت فنی مناطق نفت خیز جنوب که چندی پیش با یک روزنامه داخلی گفت و گو کرده بود، عدم النفع ایران از این قرارداد ضعیف با چینیها حدود 38 میلیارد دلار برآورد میشود. با
احتساب چهار سال عدم النفع ناشی از کاهش تولید توسط چینیها از 50 هزار بشکه به 29 هزار بشکه در این میدان و در نظر گرفتن نفت 100 دلاری طی مدت مذکور تنها از این محل، کشور با عدم النفع بالغ بر 4/1میلیارد دلار مواجه میشود. وی افزود: این در حالی است که عراقیها طی این مدت روزانه 290 هزار بشکه از این میدان مشترک برداشت کرده اند و اگر بخواهیم عدم النفع ناشی از عدم برداشت طرف ایرانی را در نظر بگیریم این رقم به حدود 38 میلیارد دلار افزایش مییابد. این کارشناس مدیریت فنی مناطق نفت خیز جنوب میگوید: انعقاد این قرارداد و لغو نشدن آن طی سالهای گذشته با وجود تعلل واضح شرکت چینی میتواند نشان از دستهای پنهانی باشد که در نهایت منجر به عقب افتادگی ایران از عراق در برداشت از این میدان مشترک شد. وی ادامه میدهد: دستهای پنهانی هستند که طی سالهای گذشته به راحتی در نفت کارشکنی کرده اند و عدم النفعهای مختلفی را به نام ایران و ایرانی به ثبت رسانده اند. این کارشناس مدیریت فنی مناطق نفت خیز جنوب خاطرنشان میکند: براساس طرح جدیدی که توسط کارشناسان داخلی برای توسعه میدان آزادگان جنوبی آماده میشود، توسعه گام به گام میدان با صرف
هزینهای به مراتب کمتر از شرکت چینی صورت خواهد گرفت. وی یادآور میشود: این همان طرحی است که از حدود چهار سال پیش، مناطق نفت خیز جنوب خواستار اجرای آن توسط خود شده بود که در صورت اجرا، امروز از میدان آزادگان روزانه بین 100 تا 170 هزار بشکه نفت تولید میشد، در حالی که پس از چند سال اتلاف وقت توسط شرکت چینی ظرفیت تولید این میدان که در زمان تحویل به این شرکت 50 هزار بشکه در روز بوده، کاهش 21 هزار بشکهای نیز داشته است. وی اظهار داشته است: طرف چینی که ملزم به رعایت 51 درصد سهم مشارکت شرکتهای ایرانی بوده با تخفیف 21 درصد، به مشارکت 30 درصدی شرکتهای داخلی مکلف میشود که این در حالی است که این دست و دلبازی مدیران وقت وزارت نفت با قانون مشارکت 51 درصدی شرکتهای ایرانی در پروژهها مغایرت دارد. به گفته این کارشناس نفتی، یکی دیگر از ایرادات مهم این قرارداد این بود که محل احداث لوکیشن برای حفر چاهها در پروژه چینیها در عمق خاک ایران در نظر گرفته شده است، در حالی که حتی همین شرکت چینی در طرف عراقی محل لوکیشنهای خود را در نزدیک مرز قرار داده است. این شرایط میتواند نفت میدان را به سمت عراق سوق دهد و از این رو با شیوه
نادرست و نیز تعلل چینیها میلیاردها دلار به جیب کشور مقابل ریخته شده است. شایعه فروش اطلاعات میدان آزادگان به عراق خلع ید چینیها از آزادگان جنوبی آغازگر شایعاتی مبنیبر فروش اطلاعات نفتی ایران در این میدان توسط چینیها به طرف عراقی بود، هر چند به طور رسمی هیچگاه این ادعا تایید نشد. علی ماجدی معاون امور بین الملل وزارت نفت نیز اتهام فروش این اطلاعات توسط چین به عراق را تایید نکرده است، اما در عین حال خبرهای منتشره در این خصوص را تکذیب نکرد و اظهار داشت: در هر حال شرکتی که با ما کار میکرده حق نداشته، اطلاعات ما را به طرف مقابل بدهد. هر طوری هم حساب کنید جای گله دارد و تردید نکنید حتی جای شکایت هم دارد. در این میان؛ مجری طرح آزادگان شمالی هرچند این خبر را تایید نکرده، اما در عین حال متذکر شده که در قرارداد، بندی داریم مبنی بر اینکه هر دو طرف قرارداد باید حفاظت اطلاعات را رعایت کنند. افشای اطلاعات خطای بزرگی در این نوع قراردادهاست، البته باید این نگرانی وجود داشته باشد، اما اینکه چینیها به طرف عراقی اطلاعات را فروخته اند هم باید اثبات شود که تاکنون چنین چیزی نبوده است. چینیها ممکن است طلبکار شوند عبدالرضا
حاجی حسین نژاد مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت(متن) با بیان اینکه در قرارداد میدان آزادگان جنوبی با چینیها، جریمهای بابت تاخیر پیمانکار قید نشده بود، نحوه برخورد شرکت سی. ان. پی. سی چین را در ملاقات با آنها قابل تامل میداند. وی میگوید: آدمهایی که ما به عنوان مجری پروژه در شرکت چینی دیدیم قطعا توانایی انجام این کار را نداشتند و بودجه در اختیارشان قرار نمیگرفت. آنها اختیار آنچنانی نداشتند و باید از دفتر مرکزی شان اجازه میگرفتند. حاجی حسین نژاد ادامه داد: در ملاقاتی هم که با آنها داشتم نمیخواستند که در کسوت پیمانکار خود را ببینند و به حرف کارفرما گوش بدهند. این در حالی است که آنها تحت شرایطی خاص به این مملکت آمده بودند و توجه نمیکردند که در هر شرایطی که آمده اند باید کارشان را انجام دهند و پولشان را بگیرند. آنها کمی سرسنگین بودند. مدیرعامل شرکت متن در مورد اینکه آیا چینیها بابت تاخیر در توسعه میدان آزادگان جنوبی نباید جریمهای بپردازند؟ گفت: جریمهای در قرارداد پیش بینی نشده بود؛ در مورد هیچ قراردادی پیش بینی نشده بود. الان باید محاسبه شود که آنها طلبکارند یا بدهکار. توسعه آزادگان جنوبی با قیمت
کمتر توسط شرکتهای ایرانی مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت با اشاره به توسعه آزادگان جنوبی توسط شرکتهای توانمند داخلی میگوید: اعتبار مورد نیاز خیلی کمتر از آن چیزی است که چینیها میخواستند برای توسعه این میدان آزادگان جنوبی بگیرند. حاجی حسین نژاد اظهار داشت: در برنامه اولیه چینیها سرمایهای حدود شش میلیارد دلار نیاز بود که با توجه به بسته نشدن بخش هزینهها کپکس، این رقم میتوانست به دو برابر هم برسد و با تاخیرهایی که چینیها در انجام کار داشتند رقم سرسام آوری میشد. مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت ادامه داد: اکنون پیش بینی شده رسیدن به همان 320 هزار بشکهای که قرار بود چینیها تولید کنند با رقمی کمتر از شش میلیارد دلار مورد نیاز آنها و با لحاظ کردن منافع ملی و در حد منابعی که در اختیار ما میگذارند قابل انجام است. به نظر میرسد در شرایط فعلی نهادهای نظارتی باید پا به میدان بگذارند و با بررسی وضعیت قرارداد آزادگان جنوبی با تخلف احتمالی چینیها و دستهای پشت پرده برخورد کنند تا از انعقاد اینگونه قراردادهای پرحاشیه و تداوم این نوع رفتارها در میادین نفتی کشور جلوگیری شود.
دیدگاه تان را بنویسید