در گفتگوی نامه با مهدی تقوی عنوان شد؛
افزایش یارانه نقدی اقدامی کاملا سیاسی است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، دکتر"مهدی تقوی" استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی و از نخستین اقتصاددانانی است که از ابتدا با اجرای قانون هدفمندی یارانهها به شدت مخالفت بود و همان زمان نیز استدلالهایش حکایت از موفق نبودن اجرای این قانون و فشار تورمی و گرانی حاصل از اجرای آن را داشت. وی در خصوص اثرات اجرای این قانون که چندی قبل از زبان رئیس دولت آمارهایی مبنی بر موفقیت آمیز بودن هدفمندی در زمینه های مختلف عنوان شد، مصداق هایی بیان و تاکید کرد تنها دستاورد این قانون که تا این میزان با اعداد و ارقام آن بازی می شود، رکود تورمی یعنی افزایش نرخ بیکاری و تورم به صورت همزمان بوده است.
تقوی میگوید اجرای این قانون، طبقه متوسط را محو کرد و روز به روز به جمعیت طبقه پایین افزود. وی تاکید دارد نفت برای مردم است و پول فروش آن باید صرف سرمایه گذاری برای مردم شود تا درآمد مردم افزایش یابد. دکتر تقوی معتقد است اصولا واقعی کردن قیمت برای چیزی که خودمان تولید می کنیم مفهوم ندارد. ما خودمان منبع انرژی را تولید می کنیم، آن وقت می گوییم چیزی را که برای خودمان است، باید به قیمت جهانی محاسبه کنیم و این رویه صحیح نیست.
مشروح گفتگوی نامه با این استاد اقتصاد را در ادامه بخوانید؛
افزایش یارانه نقدی اقدامی کاملا سیاسی است
با وجود انتقاداتی که این روزها به احتمال افزایش یارانههای نقدی مطرح میشود اما رییس دولت و تیم اقتصادی او همچنان اصرار بر افزایش یارانهها دارند و مدعی هستند پول پرداخت این میزان یارانه را هم دارند. ارزیابی شما از این رویکرد دولت درخصوص قانون هدفمندی یارانهها چیست؟
این حرف آقای احمدی نژاد کاملا سیاسی است، دولت توانایی انجام چنین اقدامی را ندارد. این صحبت همانند چهار سال پیش برای افرادی بیان می شود که تعداد فرزندان بیشتری دارند و از کشاورزی به اندازه یارانهها درآمد کسب نمیکنند. زمانی که یارانهها افزایش یابد، هر نفر 227 هزار تومان دریافت میکند و به تعداد اعضای خانواده مثلا 8 نفری، درآمد بالایی محسوب میشود. خب، مسلما از این طریق می تواند آرای این طیف ازمردم را برای کاندیدای مورد نظر خود جلب کند.در واقع این روش ناعادلانه ای است که بسیاری از این افراد کار نمی کنند، اما چنین درآمدی نصبشان می شود و بسیاری از افراد دیگری که کار هم می کنند، این پول را دریافت نمی کنند.این نسبت با اشکال شکل گرفته است. در حالی که تولید افزایش نیافته، اما درآمد برخی افراد از این طبقه افزایش یافته است.
با تورم بالای 60 درصد در واقعیت جامعه مواجهیم
براین اساس نقدینگی که افزایش یابد،میزان تورم هم بالا می رود.این مسئله در حالی به وقوع می پیوندد که بانک مرکزی میزان تورم را 23 درصد اعلام می کند وما با تورم بالای 60 الی 70 درصد در واقعیت جامعه مواجهیم.در واقع می توان گفت این اتفاق هیچ حسنی به جز تشدید تورم ندارد. مسئله مهم دیگر این است که دولت نمی تواند از همه مردم مالیات دریافت کند، فروش نفت هم از سوی دنیا با تحریم مواجه شده است، بنابراین پول این یارانه ها را با چاپ اسکناس و دیگر روش هایی که درآمد آنها باید به صندوق توسعه ملی یا خزانه واریز شود، تامین می کند. براین اساس حتی یک دانشجوی دوره لیسانس اقتصادهم می داند که چنین کسب درآمدی از طریق دولت باعث تورم زایی فزاینده می شود. در واقع اجرای این قانون، طبقه متوسط را محو کرد و روز به روز به جمعیت طبقه پایین افزود. وی تاکید دارد نفت برای مردم است و پول فروش آن باید صرف سرمایه گذاری برای مردم شود تا درآمد مردم افزایش یابد
چگونه با آمار میتوان دروغ گفت؟
رییس جمهور می گوید تولید پس از اجرای هدفمندی یارانه ها نهادینه شده و با رشد 2/5 درصدی مواجه بوده است؟این آمار تا چه اندازه با واقعیت موجود منطبق است؟
زمانی کتابی ترجمه کردم با عنوان چگونه با آمار می توان دروغ گفت. در واقع با آمارها به راحتی می توان بازی کرد. چنین سخنی به هیچ عنوان صحیح نیست و شما به عنوان یک شهروند هم احساس رشد تولید ندارید. تعداد زیادی از کارخانه ها پس از شروع هدفمندی یارانه ها تولید خود را کاهش داده یا متوقف کردند و کارکنان خود را بیکار کردند. قرار بود 30 درصد از درآمد هدفمندی یارانهها، به بخش تولید اختصاص داده شود. در حالی که چنین اتفاقی رخ نداد و رکود تورمی ایجاد شد. هزینههای کارخانهها افزایش یافت و بالارفتن منحنی عرضه، باعث افزایش تورم و بیکاری شد. با وجود افزایش بیکاری و این میزان تورم، به نظر شما برچه اساسی می توان گفت تولید نهادینه شده و رشد داشته است.
اجرای فاز نخست هدفمندی یارانهها، چه تاثیری در مصرف انرژی گذاشته است، آیا کنترل و صرفهجویی در این حوزه صورت گرفته است؟
ما حتی پس از سهمیه بندی بنزین و افزایش نرخ بنزین، با مشاهده صفهای طویل پمپ بنزینها و افزایش تولید خودرو،هم با مصرف زیاد بنزین مواجه بودهایم، هم ترافیک بیشتر شد و هم میزان تولید بنزین افزایش یافت. چگونه ما توانستهایم مصرف این انرژی مهم را کنترل کنیم؟
نفت برای مردم است. پول فروش آن باید صرف سرمایه گذاری برای مردم شود تا درآمد مردم افزایش یابد، سپس گاز و نفت را به قیمتی که اکنون در هدفمندی مد نظر قرارگرفته است، تبدیل کنند.در حالی که پول نفت مستقیما وارد بودجه دولت می شود. مسئولان عنوان می کنند که در خارج از کشور این قانون مدتهاست اجرا شده و قیمت حامل های انرژی هم آزاد است، اما حقوق ما یک دهم حقوق دریافتی فردی است که خارج از کشور زندگی می کند. بنابراین تفاوت های زیادی بین کسی که در اینجا ماهیانه 500 هزار تومان حقوق دریافت می کند و خط فقر در جامعه حداقل یک میلیون و سیصد هزار تومان است و با افزایش 100درصدی قیمت کالاهای مختلف وافزایش قیمت حامل های انرژی هم مواجه می شود، با فردی که حداقل ماهیانه 1500 الی 2هزار دلار حقوق دریافت می کند، وجود دارد. اصولا واقعی کردن قیمت برای چیزی که خودمان تولید می کنیم مفهوم ندارد. ما خودمان منبع انرژی را تولید می کنیم، آن وقت می گوییم چیزی را که برای خودمان است، باید به قیمت جهانی محاسبه کنیم و این رویه صحیح نیست.
در دو زمان با سقول اقتصادی مواجه بودیم؛ دوران تعدیل اقتصادی و هدفمندی یارانهها
آقای احمدی نژاد اعلام کردند که چنانچه روند قبل از اجرای این قانون را ادامه میدادیم، اکنون مصرف بنزین به 135 میلیون لیتر در روز میرسید و ما مجبور به واردات 20 میلیارد دلار بنزین میشدیم.
اصلا چنین صحبتی صحیح نیست. چنین عددی بر چه اساسی عنوان می شود؟ ایشان فقط یک سری اعداد و آمار را اعلام می کنند،اما نمی گویند برچه اساسی و طی چه پروسه ای به چنین عددی دست یافته اند. با کدام معیار عنوان میشود که قبل از اجرای این قانون، ما موفق نبوده ایم. بعد از اجرای هدفمندی یارانه ها و همزمان شدن با تحریم ها با مشکلات زیادی برای تولید بنزین مواجه شدیم و بنزین ناسالم و غیراستاندارد هم تولید کرده و در اختیار مردم قرار دادیم. یا در مصداقی دیگر، زمانی که ناوگان حمل و نقل عمومی ما هنوز فرسوده است و نتوانسته ایم با اتوبوس و مترو همه شهرها و یا حتی همه نقاط پایتخت را پوشش دهیم و مردم زیادی ناچارند همچنان از خودروهای شخصی و نهایتا تاکسی استفاده کنند، چگونه مصرف بنزین با کاهش مواجه شده، زمانی که نرخ رشد جمعیت به جای نرخ رشد تولید، بالاست. چرا ایشان نمی گویند که بر پایه کدام دلیل در کنترل مصرف این انرژی موفق بوده ایم؟ در واقع می توان گفت، ما در دو زمان با سقوط اقتصاد مواجه بوده ایم. یک بار در زمان آقای هاشمی رفسنجانی با سیاست تعدیل اقتصادی و دیگری در زمان آقای احمدی نژاد با هدفمندی یارانه ها این سقوط رخ داد.
با وجود انبود ذخایر گازیدر کشور، نباید آن را با قیمت بالا به مردم بفروشیم
در مورد مصرف انرژی های خانگی چطور؟ وضعیت مصرف از شروع اجرای این قانون چگونه بوده، آیا ما با کاهش مصرف مواجه بوده ایم؟
نمی توان گفت با کاهش مصرف انرژی مواجه بوده ایم.چون مردم نمی توانند مصرف گاز خوراک پزی یا گاز وسایل گرمایشی خود را کم کنند. به عنوان مثال خود من ماهی 60هزار تومان را به عنوان مبلغ شارژ پرداخت می کردم، اما اکنون 135هزار تومان می پردازم و این یعنی افزایش 125 درصدی هزینه شارژ.خوب، بر این اساس اگر می توانستم به جای انرژی گاز، انرژی دیگری را جای گزین کنم ، این کار را می کردم و با این میزان افزایش قیمت مواجه نمی شدم. در حالی که هدفمندی آسیب زیادی به اقشار پایین و متوسط جامعه وارد و هزینه های مصرف انرژی خانگی آنها را با افزایش وحشتناکی مواجه کرد. در واقع هدفمندی به هیچ عنوان نمی تواند میزان مصرف را پایین بیاورد. از سویی دیگر، این روند منطقی نیست که با وجود انبوه ذخایر گازی در کشور، با این قیمت بالا آن را به مردم خود بفروشیم و عنوان کنیم که هدفمندی رخ می دهد.
رییس جمهور عنوان کرده اند که در بخش صنعت افزایش بهره وری داشتهایم که البته این نشاندهنده توسعه صنعت و افزایش کارکرد آن است. واقعا ما پس از اجرای هدفمندی، با توسعه صنعت مواجه شده ایم؟
دکتر تقوی در پاسخ به این سوال فقط می خندد و هیچ پاسخی نمی دهد.
یکی دیگر از مسائلی که رییس جمهور عنوان کردند این بود که چرا باید هر تولیدی را به هر قیمتی حفظ کرد؟ وقتی که تولیدی 10 برابر متوسط دنیا انرژی مصرف میکند، آیا باید ادامه پیدا کند یا باید جایگزین کنیم و با تولیدکننده گفتوگو کنیم و مشکل را حل کنیم؟ به عنوان یک کارشناس اقتصادی، آیا واقعا با این توجیه می توان به این صورت حکم به تعطیلی تولیدی را داد و تاکنون پیش آمده ایشان با تولیدکنندگان در مورد مشکلات زیادی که اخیرا با افزایش نرخ دلار و کمبود شدید موارد اولیه در بازار مواجه شده اند، گفتگو کند یا به طریقی در صدد حل مشکلات آنها باشد؟
زمانی که در کشور خودمان انرژی های انبوه یافت می شود، یعنی این مزیت برای تولید کالاهایی که انرژی دارند، وجود دارد. به عنوان مثال کشور انگلستان هم گاز دریای شمال را در اختیار دارد و از آن گاز کالاهای "انرژی بر" را ارزان تر از سایر نقاط اروپا مثلا آلمان تولید می کند. بنابراین مزیتی بر سایر کشورهایی که این انرژی را در اختیار ندارند، داراست. ما هم همین شرایط را داریم و صادرات هم داریم. باید از این انرژی که در اختیارمان است برای تولید استفاده کرده و محصولاتی را تولید کنیم که انرژی بر هستند. زیرا به دلیل زیاد بودن حجم انرژی تحت اختیارمان، مواد اولیه ارزان تمام می شود و نباید با این بهانه تولیدی را تعطیل کرد.
اصلا کدام تولید را می توان تعطیل کرد که آسیبی به اقتصاد جامعه نزند؟ زمانی که عنوان می شود برخی تولیدها انرژی زیادی مصرف می کنند، تولید محصولات کشاورزی که نیست. تولید کالایی هم چون فولاد است که انرژی زیادی مصرف می کند. آیا ما با این وضعیت نسبتا مناسبی که در تولید فولاد و صادرات آن داریم، عاقلانه است بیاییم تولید فولاد را قطع کنیم، با این توجیه که انرژی زیادی مصرف می کند؟ من نمی دانم این حرفها بر چه اساسی عنوان می شود. گویا ایشان این نوع حرفها را برای طیف خاصی که هیچ چیز نمی دانند و نمی بینند و در این جامعه زندگی نمی کنند، عنوان می کند.همین حالا هم تولیدکنندگان با مشکلات زیادی در تولید مواجهند و به جای آنکه در صددد تعطیلی تولیدی های اتلاف انرژی باشیم، بهتر است پولی که قرار است به عنوان یارانه بیشتر به مردم پرداخت شود، به تولیدکنندگان اختصاص داده شود تا از این وضعیت رکود و بیکاری و تعطیلی بیشتردر بیایند.
دیدگاه تان را بنویسید