روایت عضو هیات نمایندگان اتاق ایران از ساده شدن تجارت :کالاهایی که در گمرک می مانند سرمایه ملی هستند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز به نقل از خبرآنلاین، ساده سازی فرآیند تجارت موضوعی است که همواره فعالان اقتصادی در نشست های خود به آن تاکید دارند و اعتقاد دارند تسهیل تجارت و روان سازی آن بی تردید نقش آفرینی موثری در اقتصاد از خود برجای خواهد گذاشت. در همین رابطه به سراغ مسعود دانشمند، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی رفتیم تا او در این رابطه توضیح دهد. دانشمند اعتقاد دارد که اگر گمرک بتواند سریعتر کار خودش را انجام دهد طبیعی است که میتواند به افزایش سرعت گردش سرمایه کمک کند و سرعت گردش سرمایه نرخ سود ناخالص را پایین میآورد و ما میتوانیم به سمت رقابت پذیرتر شدن کالاها پیش برویم. آنچه در ادامه می خوانید متن کامل گفت و گو با مسعود دانشمند، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران است: شما به روان سازی فرآیند تجارت و ساده سازی آن تاکید دارید. مهم ترین اتفاق روزهای اخیر حوزه تجارت در این رابطه به طرح اظهار از راه دور باز می گردد. اینکه فعالان اقتصادی برای پروسه کاری خود نیازی به حضور فیزیکی ندارند. ارزیابی شما در این رابطه چیست؟ یکی از مشکلات عمده در اقتصاد ما پایین بودن بهرهوری است و به این دلیل قیمت تمام شده کالاها معمولا بالا است. وقتی به عوامل پایین بودن بهرهوری نگاه میکنیم، یکی از دلایل آن گردش سرمایه است. یعنی اینکه باید ببینیم سرعت گردش سرمایه در فعالیتهای اقتصادی ما چقدر است؟ طبق برآوردهایی که از طریق بانک مرکزی انجام شده است، سرعت بهرهوری سرمایه در بانکهای ایران سه بار در سال است، در حالی که در کشورهایی که اقتصاد فعال دارند گردش سرمایه 6 تا 7 بار در سال است، فرض کنیم اگر شما سه بار در سال 100 میلیون تومان را بچرخانید، عملا میشود 300 میلیون تومان و اگر بخواهید روی هر چرخش 10درصد سود بگیرید روی 300 میلیون تومان شما 30 میلیون تومان سود عایدتان میشود، اما وقتی این 30 میلیون تومان نمیتواند هزینههای جاری شما را پوشش دهد، به ناچار نرخ سود خود را بالا میبرید و آن را به 25 درصد میرساند تا بتوانید هزینههای جاری را تامین بکند. اما اگر سرعت گردش سرمایه 6 بار در طول سال باشد این 100 میلیون سرمایه اولیه شما به 600 میلیون تومان میرسد و اگر از آن 10 درصد سود را در نظر بگیریم، میشود 60 میلیون تومان و هزینههای شما را پوشش میدهد بدون اینکه قیمت تمام شده کالا را متأثر سازد. بنابراین یکی از ترمزهایی که باعث میشود که ما نتوانیم سرعت گردش سرمایه را بالا ببریم سرعت فرآیند امور در گمرک است. یعنی فرآیند تسریع در گردش سرمایه به نوعی ایجاد شود؟ به هر حال اگر گمرک بتواند سریعتر کار خودش را انجام دهد طبیعی است که میتواند به افزایش سرعت گردش سرمایه کمک کند و سرعت گردش سرمایه نرخ سود ناخالص را پایین میآورد و ما میتوانیم به سمت رقابت پذیرتر شدن کالاها پیش برویم. چرا تشبیه شما مانند یک ترمز عمل بود؟ برای اینکه بیش از 22 سازمان در ترخیص یک کالا دخیل هستند. این سازمانها اگر بتوانند در گمرک نقش خودشان بهتر و سریعتر بازی کند، ما میتوانیم سریعتر کالاها را از گمرک ترخیص کنیم. اینکه بعضا گفته می شود در عرصه تجارت ما متوسط زمان ترخیص کالا نزدیک به یک ماه است را چگونه تحلیل می کنید؟ برای اینکه تمامی سازمانها گناه ضعف عملکرد خود را گردن گمرک میاندازند و میگویند که گمرک معطل میکند در حالی سازمانهای دیگری عامل این معطلی هستند. حالا گمرک برای آنکه نشان دهد ساختارش مشکلی ندارد و ساختار سایر سازمانها است که مشکلآفرین است و آنها باید در جهت تغییر ساختار سازمان خود قدم بردارند اقدام با درایتی انجام داده و آن سامانه اظهار از راه دور است. یعنی اینکه ما تمامی مراحل گمرکی از اظهار تا تحول کالا را الکترونیکی میکنیم و زمان این فعالیتها را به حداقل میرسانیم. آیا این همه کار است؟ به فرض اگر من برگه استاندارد را نداشته باشم، اظهار از راه دور میتواند کار من را تسریع کند؟ طبیعی است که خیر. گمرک کار خودش را کرده است. گمرک با اجرای این طرح نشان داده است که چه سازمانها و نهادهایی به عنوان مانع در تسریع ترخیص کالا وجود دارند. یعنی اینکه من تا الان به عنوان صاحب کالا میگفتم گمرک جلوی کار مرا گرفته است، اما درحالحاضر گمرک کار خود را خلاصه کرده است و با اجرای سیستم جامع گمرکی و اظهار الکترونیکی خود میگوید که کارهای مربوط به گمرک را میتوانید از طریق اینترنت و در حداقل زمان انجام دهید و اگر بهعنوان مثال موسسه استاندارد به صاحب کالا جواب ندهد باید به مسئولان این سازمان مراجعه کنید. با اجرای این طرح گمرک میتواند گزارش بدهد که کالای یک تاجر یا تولیدکنندگان در کدام سازمان و چه مدت زمان متوقف شده است.به عبارت دیگر گمرک میتواند با این اقدام، عملکرد خودش را نشان دهد و بگوید چقدر سرعت عمل داشته و چقدر سایر سازمانها و دستگاهها باعث شدهاند که کالا دیر ترخیص شود. از نگاه من همه کالاهایی که در گمرکات مانده، سرمایه ملی است. کالایی که در گمرک بندرعباس مانده است باید به یک کارخانه منتقل شود تا تبدیل به یک کالای نهایی دیگر شود، وقتی ترخیص نمیشود، کارخانه نمیتواند محصول نهایی خود را تولید کند، بازار به موقع تغذیه نمیشود و سرمایه هم به موقع به آن واحد تولیدی بر نمیگردد. این تأخیر در برگشت سرمایه یعنی عدم بهرهوری مناسب سرمایه که به تبع آن ماشینآلات، نیروی کار، تأسیسات زیربنایی و... دچار آسیب میشود. بنابراین من شخصا میخواهم بگویم که عملکرد گمرک در راهاندازی سامانه اظهار از راه دور قابل تقدیر است. حتی وقتی گمرک در بحث پنجره واحد گمرکی پیش قدم شد و آن را بهدرستی مطرح کرد، عوامل سازمانهای مرتبط با طرح حضور نداشتند تا بتوانند کارها سریع و بهموقع را انجام دهند. الان هم گمرک نمیتواند مانند گمرک فرانسه بیاید و به صاحب کالا بگوید که کالا را به انبار خود ببرد و آنجا مصرف نکن تا من به تو بگویم. اگرچه در این زمینه به تولیدکنندگان مساعدت میکند، اما این کار را هم نمیشود در مورد همه کالاها انجام داد برای اینکه سازمانهای مختلف باید این اختیار را بدهند نه گمرک. یعنی سازمان استاندارد باید بگوید که این کالا را از گمرک ترخیص کنید و به انبار خودتان ببرید و تا زمانی که نتیجه آزمایش آن معلوم نشده است از آن کالا استفادهای نکنید. به طور مثال از یک کارخانه خارجی مواد اولیه برای یک کارخانه در ایران فرستاده میشود هر ماه هم یک محموله میآید، اگر یک محموله را آزمایش کردید حالا که خریدار و فروشنده همان است و همان کالا هر ماه میآید چه لزومی دارد که هر سری آزمایشات خود را تکرار کنید؟ اگر یک نفر از پیش نمونه کالا خود را در اختیار سازمان استاندارد قرار داده است، آن را بپذیرید و صاحب کالا را ملزم به انجام آزمایش مجدد نکنید. در مورد سایر دستگاههای مرتبط با گمرک هم این موضوع صادق است، یک سری از مسائل هستند که در گمرکات تمام دنیا مشترکند و نمیتوان به آنها ایرادی وارد کرد، مانند قرنطینههای دامی و قرنطینههای محیط زیستی که باید همه آن را آزمایش کنند، ولی تمام موارد اینها نیستند. به هر حال گمرک با اجرای طرح اظهار از راه دور توانسته است قدم بلندی بردارد و نشان دهد که گمرک تا چه میزان سازمان پوبا و بههنگام است و سازمانهای دیگر چقدر با آن فاصله دارند. با توجه به اینکه هدف این سامانه کاهش زمان ترخیص کالا و به تبع آن کاهش هزینه صاحبان کالا است، اتاق بازرگانی در مورد ترغیب و تشویق تجار و بازرگانان به استفاده هر چه بیشتر از این سامانه چه اقداماتی میتوان انجام دهد؟ اتاق بازرگانی چند سال پیش و زمانی که من در هیأت رئیسه اتاق بودم شروع به صدور کارت بازرگانی الکترونیکی کرد. کسی که کارت بازرگانی الکترونیکی داشته باشد خیلی از مسائل بازرگانی خود را میتواند حل کند، یعنی وقتی که ثبت سفارش میکند، مشخصات ثبت سفارش روی کارتش ذخیره میشود. وقتی هم میخواهد کالایی را به گمرک اظهار کند تمام اطلاعاتش را از روی این کارت و روی سامانه گمرک میگذارد. بدین ترتیب اظهار الکترونیکی کامل میشود، اگر هم کسی جایی تخلفی انجام دهد چنانچه گمرک اعلام کند، اتاق باید کارت او را باطل کند. از این منظر همکاری اتاق بازرگانی با گمرک به عنوان قدم اول میتواند باعث تقویت این سامانه شود و استفاده از این سامانه را توسعه دهد، وزارت صنعت، معدن و تجارت هم باید به این مجموعه بپیوندد و نظام بانکی هم به آن وصل شود.
دیدگاه تان را بنویسید