راه پر پیچ و خم تورم برای تک نرخی شدن/بررسی فراز و فرود تورم ایران در 34 سال +نمودار

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه، نرخ تورم در ایران همواره با نوسانات فراوانی همراه بوده است و این موضوع همواره اقتصاد ایران و وضعیت معیشتی مردم را تحت تاثیر قرار داده است.

یکی از اهداف کلان اقتصاد ایران تک رقمی شدن نرخ تورم بوده است که علی رغم تلاش دولت های مختلف در ایران در 34سال پس از انقلاب تنها در سال‌های1364 و 1369نرخ تورم ایران یک رقمی شده است.

درسند برنامه پنجم توسعه نرخ تورم تک رقمی به عنوان یکی از اهداف اقتصاد کلان پیش بینی شده است و در شرایطی که چهار سال به پایان برنامه باقی مانده است آثاری از تحقق این هدف بزرگ در اقتصاد ایران دیده نمی شود.

بسیاری از کارشناسان اقتصادی با در نظر گرفتن شرایط فعلی اقتصاد ایران و نوسانات بازار ارز و تاثیر آن بر سایر بازارها پیش‌بینی می‌کنند که بعید نیست نرخ تورم از 30درصد بیشتر شود؛ پیش‌بینی‌ای که درصورت وقوع به‌معنای شکسته شدن رکورد نرخ تورم پس از 17سال است.

آمارهای رسمی بانک مرکزی ایران نشان می‌دهد که نرخ تورم از ابتدای انقلاب اسلامی تا پایان جنگ تحمیلی به‌رغم وجود دشواری‌های ناشی از جنگ از پایداری نسبی برخوردار بوده است؛ به‌نحوی که تورم در پایان سال1357 به 10درصد رسید و یک سال بعد 4/1 درصد رشد کرد.

جنگ طلبی رژیم بعث عراق و آغاز دوران دفاع‌مقدس البته اقتصاد ایران را وارد مرحله تازه‌ای کرد و نتیجه اینکه در دو سال نخست جنگ تحمیلی نرخ تورم به‌ترتیب به 5/22 و 8/22درصد در سال‌های59 و 60 رسید. چهار سال بعد اما نرخ تورم روند کاهنده به‌خود گرفت تا اینکه در سال1364 پایین‌ترین نرخ تورم یعنی 6/9درصد رقم خورد. یک سال بعد اما ورق برگشت و تورم بیش از سه‌برابر شد و نتیجه اینکه در سال‌های1365 تا 1367 مردم تورم بالای 20تا نزدیک به 30درصد را تجربه کردند. پایان یافتن جنگ تحمیلی هم باعث کاهش نرخ تورم شد و دومین تورم یک رقمی به میزان 9درصد در سال69 رقم خورد.

دولت سازندگی اما به واسطه اجرای برنامه‌هایی برای جبران عقب‌ماندگی‌های ناشی از جنگ تحمیلی به‌تدریج در جاده صعودی تورم گام‌نهاد و بالاترین نرخ تورم در 34سال گذشته در سال1374 برابر با4/49درصد به ثبت رسید. انتقادها از سیاست اقتصادی دولت وقت باعث شد تا برنامه‌های اقتصادی تورم‌زا کنار گذاشته شود و دولت سازندگی با نرخ تورم3/17درصدی در سال1376 به‌کار خود پایان داد.

در دولت اصلاحات که اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران را مبنای برنامه اقتصادی خویش قرار داده بود نرخ تورم تنها یک بار و آن هم در سال 78 از مرز 20 درصد عبور کرد.

سیاست‌های اقتصادی دولت نهم، تزریق هرچه بیشتر نقدینگی به بهانه به حرکت درآوردن چرخ‌های اقتصادی کشور بود و این سیاست باعث شد تا رکورد نرخ تورم پس از 17سال در سال1387 با ثبت عدد4/25 درصد شکسته شود. یک سال بعد تورم به یک رقمی شدن نزدیک شد و به 9/10 درصد رسید و حتی در برخی ماه‌های سال1389 تک‌رقمی هم شد ولی پس از چندماه نرخ تورم راه صعود را در پیش گرفت و در سال89 تورم به 9/11و در سال90 به 5/21درصد رسید.

اجرای سیاست هدفمندی یارانه‌ها از اواخر سال89 و نمایان شدن اثرات تورمی آن در سال90 و نوسان شدید نرخ ارز در سال91 زنگ خطری جدی است که تورم به مرز هشدار رسیده است و شاید هم عبور کرده باشد.

هم اکنون قانون برنامه پنجم توسعه به عنوان یک سند بالا دستی از مهم ترین اسناد اقتصادی کشور به شمار می رود و بر همین اساس تحقق برنامه های آن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است اما حقیقتا با در نظر گرفتن شاخص های مختلف اقتصادی باید گفت که دستیابی به نرخ تورم تک رقمی که از مهمترین اهداف برنامه است بسیار سخت به نظر می رسد.

در نمودار زیر نوسان نرخ تورم در ایران از سال 57 تا 91 آمده است: