کوپن؛ عضو جدایی ناپذیر اقتصاد ایران/زمزمههای بازگشت کوپن به گوش میرسد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، گرچه سیستم کوپنی روشی برای توزیع یکسان و مناسب و نیز استفاده بهینه از زمان در توزیع کالاست، اما انتقادهایی نیز نسبت به آن وارد است.
به عنوان مثال سالها پیش که بسیاری از کالاها با کوپن توزیع میشد، عدهای سودجو تلاش میکردند با انتشار کالاهای تقلبی یا خریدن کوپنها از مردم، کالاهای دولتی را از زنجیره توزیع خارج کرده و آن را به بازار آزاد وارد کنند. این اقدامات هزینههای زیادی را به دولت تحمیل و مشکلاتی نیز برای مصرفکنندگان ایجاد میکرد. با این وجود توزیع کوپنی برخی کالاهای اساسی میتواند این اطمینان را ایجاد کند که در صورت رعایت موارد ایمنی، کالاها مستقیما به دست مصرفکنندگان نیازمند برسد.
درحالی که چندی قبل زمزمه بازگشت سیستم توزیع کالاهای کوپنی به کشور مطرح شد، که مسوولان آنرا به شدت تکذیب کردند که اکنون با افزایش سرسام آور قیمت کالاهای اساسی و عجز دولت در تنظیم بازار باعث شده که مجددا این بحث مطرح شود که دولت قصد دارد دوباره عرضه سهمیه بندی کالا را احیا کند.
سابقه کوپن در ایران سابقه ورود کوپن به اقتصاد ایران به ابتدای دهه 1360 برمیگردد که ستاد بسیج اقتصادی با توجه به شرایط خاص کشور تشکیل شد. کوپنهای مرحله اول تا هشتم زیرنظر ستاد بسیج اقتصادی کشور مستقر در نخست وزیری چاپ و با همکاری بانک صادرات توزیع میشد.
کوپنهای ارزاق عمومی 10 نوع بود و از آن زمان توزیع شد تا در صورت لزوم کالاهایی که ممکن بود به علل مختلف کم یا گران عرضه شود، سهمیهبندی شود. با پایان یافتن جنگ و عادی شدن شرایط اقتصادی کشور، لزوم ادامه فعالیت ستاد بسیج اقتصادی به صورت گسترده منتفی شد و بر همین اساس، وظایف اجرایی این ستاد به وزارت بازرگانی انتقال یافت.
دی ماه پارسال بود که ماموریت ستاد بسیج اقتصادی، نهاد توزیعکننده کوپن در کشور، به دلیل آغاز قانون نقدی کردن یارانهها و همچنین پایان بودجه ستاد پایان یافت. در آن زمان تصور میشد که کالابرگ با بازار ایران خداحافظی کرده است؛ اما باقی ماندن شاکله ستاد بسیج اقتصادی با وجود پایان یافتن مسوولیت آن راه را برای زنده کردن نظام توزیع کوپنی کالاها بازگذاشت.
احمد توکلی رئیس سابق مرکز پژوهش های مجلس و نماینده مردم تهران با برشمردن ریشه های بروز بحران ارزی از جمله افزایش شدید نقدینگی همزمان با رکود اقتصادی، راهکارهای خروج از این بحران را طرح هایی همچون احیای نظام کوپنی و سهمیه بندی برخی کالاهای موردنیاز مردم برشمرده است.
همچنین حجتالاسلام سیدناصر موسویلارگانی نماینده مردم فلاورجان در مجلس با اشاره به برخی اظهارت مطرحشده مبنی بر احیای سیستم کوپنی و ذخیرهسازی برخی کالاهای مورد نیاز مردم گفته است این اقدام به معنی عقبگرد از هدفمندی یارانهها بوده و به این معنی است که دولت و مجلس در رابطه با این قانون کار بیهودهای انجام دادهاند و تمامی بحثها و گفتگوها پیرامون قانون هدفمند کردن یارانهها ابتر خواهد ماند.
وی می افزاید این اقدام با توجه به وضعیت کنونی اقتصاد کشور نه تنها راهکاری برای برونرفت از فشارهای اقتصادی نیست بلکه قطعا واکنش مناسبی از سوی مردم و مسئولین در پی خواهد داشت. پیش از این نیز ارسلان فتحی پور، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس گفته بود در شرایط فعلی جامعه، در راستای اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی باید کالابرگ به اقتصاد بازگردد.
به گفته فتحی پور درعین حال که باید نظام توزیع ارز دولتی به نفع کالاهای اساسی ساماندهی شود توزیع کارت الکترونیک و اختصاص سهمیهای مشخص به خانوارها برای دریافت کالاهای اساسی از ملزومات اقتصاد مقاومتی است.
دیدگاه تان را بنویسید