بانک مرکزی: دلار فقط به متقاضیان قانونی تعلق میگیرد/ مردم در مقابل صرافیها تجمع نکنند/ابهام در بخشنامه بانک مرکزی: سپردهگذاران ارزی پولشان را به کدام «اسکناس» پس بگیرند؟/ گزارش میدانی از بازار ارز: از اتوبوس های جمع آوری دلالان تا عدم فروش ارز توسط صرا
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز بعد از اجرای یکسان سازی نرخ ارز توسط بانک مرکزی و اعلام نرخ ۴۲۰۰ تومانی برای هر دلار آمریکا، بازار ارز شاهد تشکیل صف شهروندان در مقابل صرافیها برای دریافت ارز با نرخ اعلامی بانک مرکزی است. این در حالی است که یک مقام آگاه در بانک مرکزی با بیان اینکه ارز ۴۲۰۰ تومانی صرفا برای متقاضیان واقعی از جمله واردکنندگان و صادرکنندگان کالا از طریق سامانه نیما و صرافی های مجاز تعلق می گیرد گفت: بر اساس اطلاعیه بانک مرکزی، هر گونه خرید و فروش ارز خارج از سیستم بانکی و صرافی های مجاز قاچاق محسوب شده و نهادهای ذیصلاح با این اشخاص بر اساس قوانین و مقررات جاری از جمله قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز برخورد میکنند.
وی از تصمیمگیری بانک مرکزی در روزهای آینده برای نحوه و میزان تخصیص ارز مسافری، دانشجویی و درمانی خبر داد و تاکید کرد: با توجه به تصمیمات اخیر بانک مرکزی و در راستای یکسان سازی نرخ ارز، خرید و فروش ارز با هدف مبادله در بازار آزاد و خارج از سیستم بانکی جرم محسوب میشود؛ لذا به شهروندان توصیه می شود از تجمع در مقابل صرافی ها خودداری کنند.
پس از اعلام تک نرخی شدن دلار در شب گذشته و تعیین رقم ۴۲۰۰ تومانی برای آن، امروز بسیاری از مردم در مقابل صرافیها برای دریافت دلار صف کشیدند. این در حالی است که طبق بیانیه امروز بانک مرکزی تکلیف پرداخت دلار به فعالان بازرگانی و اقتصادی مشخص شده و سامانه "نیما" برای این منظور مشخص شده است. تامین ارز برای مسافران به خارج از کشور، دانشجویان، درمانی و سایر موارد هم قرار است در مبادی خروجی (فرودگاهها) برآورده شود که طبق اعلام بانک مرکزی همزمان با فراهم شدن تمهیدات آن اطلاع رسانی خواهد شد.
با این اوصاف به نظر میرسد که دیگر بانک مرکزی به صرافیها دلار نخواهد داد و با این کار به دنبال حذف واسطهگری و خرید و فروش ارز در بازار غیر رسمی است و با همین استدلال میتوان گفت که تجمع مردم در مقابل صرافیها برای دریافت دلار بیفایده است چون قرار نیست بانک مرکزی ارزی در اختیار آنان بگذارد.
ابهام در بخشنامه بانک مرکزی/ سپردهگذاران ارزی پولشان را به کدام «اسکناس» پس بگیرند؟
بانک مرکزی امروز در حالی برای دارندگان ارزهای خارجی مهلت یازده روزه فروش یا سپردهگذاری در بانکها را تعیین کردکه قید «نحوه تسویه با سپردهگذاران» را مبهم گذاشته است.
بانک مرکزی امروز در اطلاعیهای که تحت عنوان اطلاعیه یکسان سازی نرخ ارز منتشر کرد اعلام کرد کسانی که معادل 10 هزار یورو از هر ارزی را در اختیار دارند باید نسبت به فروش ارز خود به بانکها و یا سپرده گذاری آن در بانک اقدام کنند.
اگرچه در سالهای اخیر خرید ارز از صرافیها با ارائه کارت ملی صورت گرفته و مشخصات خریداران در سامانه صرافیها ثبت و در اختیار بانک مرکزی قرار دارد، مشخص نیست بانک مرکزی چگونه و بر اساس کدام قید قانون می خواهد با کسانی که اقدام به دپوی ارز کردهاند برخورد کند و اساساً ضمانت اجرای ضربالاجل داده شده چیست؟
از سوی دیگر بانک مرکزی در بخشنامه خود از دادن تضمین قوی به دارندگان ارز برای باز پرداخت سپردههایشان به همان ارز طفره رفته و اعلام کرده است سپردههای آنان به «اسکناس» که البته نوع آن را نیز مشخص نکرده است پرداخت خواهد شد.
در بخشنامه امروز بانک مرکزی آمده است: تمام اشخاصی که سابقاً اقدام به خرید ارز به صورت اسکناس کردهاند و در تاریخ صدور این اطلاعیه بیش از 10 هزار یورو یا معادل آن ارز در اختیار دارند، حداکثر تا پایان ماه جاری نسبت به سپردهگذاری ارز در بانک های مزبور یا فروش آن به بانکها اقدام کنند. براساس بخشنامه مورخ 1396.12.26 بانک مرکزی، در صورت سپردهگذاری ارزی در بانکها، سود ارزی بر اساس مقررات بانک مرکزی به سپردههای مزبور پرداخت خواهد شد. بازپرداخت «اسکناس» به سپرده گذاران ارزی در صورت مطالبه آنها تضمین میشود.
تلاش کرد علت این ابهام را از بانک مرکزی جویا شود و در پاسخ به پیگیری وی عنوان شد: «منظور همان اسکناسی است که سپرده گذاری شده است، یعنی اگر یورو سپردهگذاری شده یورو اگر لیر سپردهگذاری شده لیردریافت خواهد شد».
این توضیح مسئولان مرکزی در حالی است که متن بخشنامه چنین تعهدی را به سپردهگذاران ارزی نمی دهد و بدون تردید با این نحوه نگارش بخشنامه آنان برای سپردهگذاری ارزهای دپو شده در بانکها ترغیب نشده و اطمینان نخواهند کرد.
اگر چه مسئولان بانک مرکزی عنوان می کنند منظور از قید اسکناس همان ارزی است که به بانک سپرده شده اما نحوه نگارش بخشنامه عمدا و یا سهواً این اختیار را به بانک ها خواهد داد که در هنگام تسویه، «اسکناس» مورد نظر را البته به دیگر ارزها و از جمله ریال تحویل سپردهگذاران دهند و به لحاظ حقوقی نیز تعهد و مسئولیتی متوجه آن نخواهد بود.
بنابراین به نظر میرسد بخشنامه بانک مرکزی در راستای اعتماد سازی و ترغیب مردم به همراهی با سیاستهای ابلاغی نیازمند اصلاح و بازنگری است. در غیر اینصورت بعید است سرمایه های تلنبار شده درخانهها روانه حسابهای بانکی شده و در تنگنای ارزی کشور دستگیر مسئولان برای اداره بهتر اقتصاد و کشور باشد.
متاسفانه تجربه از دست رفتن ارزش داراییها در جهش نرخ ارز و در سالهایی نه چندان دور مردم را به این نتیجه رسانده است که برای پس انداز کردن از ریال و پول رایج کشور خارج شده و داراییهای خود را به هر چیزی غیر از پول رایج تبدیل کنند، این وظیفه مسئولان است که بار دیگر اعتبار را به پول رایج کشور برگردانند. در این صورت نه با ضربالاجل و بخشنامه که به خودی خود بار دیگر داراییها مسیر حرکت به سمت تبدیل شدن به ریال و سپردهگذاری در بانکها را طی کرده و به مثابه خون در رگهای اقتصاد به جریان خواهد افتاد.
در غیر این صورت بخشنامه و ضربالاجلهای اعلامی گاه و بی گاه تا کنون راه به جایی نبرده و و از این به بعد هم نخواهد برد.
گزارش میدانی از فضای بازار تهران
در همین حال سایت اقتصاد نیوز نیز گزارشی میدانی از وضعیت بازار ارز داشته است.
بازار تهران پس از فرمان دولت برای تثبیت ۴هزاردویست تومانی وضعیتی متفاوت از هفته پیش داشت.
مشاهدات میدانی از بازار ارز تهران به این شرح است:
ساعت 15
افت ارزهای متفرقه و سکه در بازار
با امنیتی شدن فضای بازار قیمت ارزهای متفرقه چون یورو و پوند در مسیر کاهشی قرار گرفته است و فروشنده ها در بازار بیشتر شده اند. قیمت پوند به زیر 8 هزار تومان بازگشته است. یورو هم از مرز 7 هزار تومانی عقب نشینی کرده است. البته بیشتر صرافی ها برای یورو قیمتی اعلام نمی کنند. مهم تر از همه افت نرخ حواله درهم است که به محدوده هزار و 400 تومان عقب نشینی کرده است و حتی به گفته برخی فعالان با نرخ های پایین تری نیز معامله شده است. همچنان در بازار رسمی هیچ قیمتی برای دلار عنوان نمی شود، هر چند در حاشیه بازار قیمت ها تا 5 هزار و 400 تومان پایین آمده اند.
ساعت 14
اتوبوس های جمع آوری دلالان ارزی
بازار ارز از ساعت یک بعدازظهر امینتی تر شده است؛ به گفته فعالان، اتوبوس ها و ون های انتظامی در بازار مستقر شده اند؛ یکی از بازیگران ارزی عنوان کرد که دلالان قصد دارند دلار خود را با قیمت های آزاد عرضه کنند، ولی نیروهای انتظامی و ماموران لباس شخصی هر فردی را در حال معامله آزاد ببینند، دستگیر می کنند. بر اساس بخش نامه جدید بانک مرکزی خرید و فروش ارز به صورت آزاد ممنوع است. هم چنین تنها خرید ارز برای متقاضیان واقعی مجاز است.
ساعت 13
تلاش دلالان برای ایجاد بازار سیاه
بیشتر دلالان از روبه روی بانک ملت پایین میدان فردوسی تغییر مکان می دهند و 500 متر پایین تر در کوچه ای جمع می شوند. قیمت های دلار و سایر ارزها درگوشی اعلام می شود و برخی سعی می کنند معاملات خود را آغاز کنند. با این حال، خیلی زود با حضور نیروهای امنتیتی دلالان متفرق می شوند.
ساعت 12
صرافی ها: دلار نداریم
بیشتر مردم از ایستادن در صف خسته شدند. هم زمان برخی از صرافی ها به مردم می گویند در صف نیاستند، چرا که امروز فروش دلار نخواهند داشت. نیروهای انتظامی از مردم می خواهند که مسیرهای عبور و مرور را مختل نکنند و در گوشه های پیاده روها بیاستند. نبود عرضه ارز موجب می شود که کاسبین آزاد دلار فعالتر شوند. خرید و فروش بیشتر ارزها به غیر از دلار آمریکا و یورو آغاز شده است؛ البته تقریبا قیمت تمامی ارزهای متفرقه نسبت به دلار 4 هزار و 200 تومان حباب دارند و با قیمت بالاتری عرضه می شوند.
ساعت 11 صبح
ازدحام بیشتر در بازار
صرافی ها لحظه به لحظه با صف های بیشتری مواجه شده اند و هم چنان خبری از عرضه ارز نیست. بیشتر نمایندگان صرافی ها نیز اعلام می کنند که خبر ندارند چگونه اقدام به عرضه ارز کنند. می گویند هنوز به بخشنامه ای به آن ها ابلاغ نشده است و همان فیلم اظهارات جهانگیری را دیده اند که سایرین نیز مشاهده کرده اند. با این حال، اکثر آنها مانند روزهای گذشته به متقاضیان اعلام می کنند که تنها به مسافران ارز خواهند فروخت. دلالان در بازار حضور دارند، ولی هیچ معامله ای با صدای بلند انجام نمی شود و قیمتی در بازار درنیامده است. تنها در شهرهای مرزی مانند هرات افغانستان قیمت دلار در کانال 5 هزار و 100 تومان ذکر شده است.
ساعت 10 صبح
انتظار در صف ها
بسیاری از مردم در صف های ارزی ایستاده اند؛ عده ای نام های خود را در کاغذهایی به ترتیب شماره یادداشت کرده اند تا آن را در اختیار نمایندگان صرافی ها قرار دهند و بر اساس آن اقدام به عرضه کنند. قیمتی برای دلار بر تابلوی صرافی ثبت نشده است و برخی نیز قیمت 4 هزار و 200 تومانی را بر تابلوی خود ثبت کرده اند؛ البته هیچ گونه ای عرضه ای در بازار وجود ندارد. دلالان در حاشیه بازار پیشنهادهای خرید و فروش خود را مطرح می کنند؛ ولی بیشتر تمایل به فروش دارند، چرا که احساس می کنند با آغاز عرضه بازارساز قیمت ها نزولی خواهند شد.
دیدگاه تان را بنویسید