«فهم حداکثری» پارهای از مدیران خودروساز
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
احمد فرهادی: چند روز پیش متنی ابتدا بر تارک چند تارنما قرار گرفت و بعد راهی به سوی چند روزنامه گشود؛ عنوانش چنین بود: «صنعت خودرو لوکوموتیو صنایع یا گرانیگاه توسعه کشور؟» و توسط یکی از مدیران صنعت خودروسازی تهیه و تنظیم شده بود. اگر از همزمانی انتشار این متن در تارنماها و روزنامههای مختلف بهمثابه علامتی ناخوشایند از زورمندی شرکتهای خودروساز درگذریم، میتوانیم با مرور مختصر آن به ذهنیتی دست یابیم که امروزه بر بخش عظیمی از اذهان مدیران خودروساز حکومت میکند؛ ذهنیتی به نام «فهم حداکثری». آنچه که در نگاه اول به ذهن میرسد این است که پارهای مفاهیم که از کردار صنعت خودرو جهانی کسب شده متاسفانه بهصورت کاملا کلیشهای در این سرزمین بهکار برده شده، چنین فهمی از صنعت خودرو نهتنها پیشبرنده نیست که مانع فعالیت و تشخیص و تمییز صحیح امور است و تا زمانی که خودروسازان گرفتار چنین برداشتی هستند، نباید کوچکترین انتظاری از این صنعت داشت. اگر بهعبارات بهکار گرفته شده در این متن نگاهی بیندازیم و گزینشی داشته باشیم از جملات به کار رفته در آن، بهتر به عمق این ماجرا پیخواهیم برد. بهعنوان نمونه به چند جمله زیر
توجه بفرمایید: - همین که موتور این صنعت روشن شود به طرفهالعینی چرخهای سایر صنایع نیز به راه میافتند. - صنعت خودرو میتواند بیش از لوکوموتیو صنایع و حتی موتور توسعه در کشور قلمداد شود. - این صنعت دردانه صنایع کشور است! - صنعتی که در روزگار حرمان و رکود، بیش از 25هزارمیلیاردتومان گردش مالی در داخل خود دارد! - باید گفت که هیچ صنعتی به اندازه صنعت خودرو نیست. - حالوروز صنعت فولاد نیز در کشور بدون صنعت خودرو قابل ارزیابی نیست. - برای صنایع و سایر بخشهای زیربنایی در کشور نمیتوان بدون برنامهریزی برای صنعت خودرو، تصمیمگیری کرد. - و... تمام جملات پرطمطراق فوق علایمی است از ذهنیت خودروسازان که بخشی از آن در همین متن نمایان شده است. ما این ذهنیت را «فهم حداکثری» نام مینهیم، فهمی که به صورت پیشفرض بسیار قدرتمند عمل کرده و اعمال تغییر را بسیار دشوار میکند. زمانی که چارچوب ذهنی صاحبان این صنعت، پدیدهها و عوامل محیطی را بهصورت حداکثری بکاود و ببیند، دلایل عدم ناکارآمدی را در جایی دیگر جستوجو خواهد کرد و راهحل را نیز بهگونهای دیگر خواهد یافت. در تمام موارد فوق یک نکته مشترک نهفته است و آن اینکه تمام
گیروگرفتاریهای صنعت خودرو، در محیطی بیرون از این صنعت قرار دارد. وقتی که ما این صنعت را لوکوموتیو بدانیم، وقتی که برداشت ما از این صنعت دردانه صنعت است، وقتی باورمان چنین است که برای سایر بخشهای زیربنایی، بدون توجه به صنعت خودرو نمیتوان برنامهریزی کرد آنگاه باید برای حل مشکلات این صنعت نگاه را از داخل این صنعت برداشت و به بیرون آن افکند. حال آیا چنین برداشتی پیشبرنده است؟ ما میتوانیم در برابر تمام جملات فوق علامت سوال قرار دهیم و چنین بپرسیم که: -چگونه است که این لوکوموتیو صنایع کشور با تلاطمات نرخ ارز، زنجیره تامین قطعاتش از هم پاشیده؟ - چگونه است این صنعت که دردانه صنایع است و در همین روزگار حرمان 25هزارمیلیاردتومان گردش مالی دارد دست نیاز به سمت کمکهای دولتی دراز کرده است؟ - باید پرسید که بیان این عبارت «حالوروز صنعت فولاد نیز در کشور بدون صنعت خودرو قابل ارزیابی نیست» تا چه حدی درست و واقعی است؟ اگر صنعت فولاد توان انطباق با صنعت خودرو نداشت، معلوم نیست که امروز خودروسازان ما چه حالوروزی داشتند. -باید پرسید این ادعا که «صنعت خودرو گرانیگاه توسعه کشور است» تا چه حد درست است؟ یعنی کشورهایی که
صنعت خودرو نداشتهاند هیچگاه به توسعه نرسیدهاند؟ بهنظر میرسد استفاده از چنین تعابیری جفای نابخشودنی است بر پیکره صنعت خودور کشور. فرآیند رشد و توسعه صنعت خودرو ایرانی اصلا شباهتی به فرآیند رشد و توسعه صنعت خودرو غرب نداشته و دقیقا به همین دلیل ما نباید بیمحابا از مفاهیمی همچون لوکوموتیو صنعتی و گرانیگاه توسعه کشور برای این صنعت استفاده کنیم. جا دارد برای وقوف بیشتر بر فرم شکلگیری صنعت خودروسازی ایران چند سوال از این صنعت پرسیده شود، سوالاتی چون: - کدام خودروسازی در دنیا وجود دارد که بعد از نیمقرن هنوز هم از ادبیات سیکیدی استفاده کند؟ - وقتی شرکتهای خودروساز بیشترین افتخارشان در مدلهایی است که وارد کردهاند چگونه میتوانند بهعنوان لوکوموتیو صنعتی مطرح شوند؟ - کدامیک از مدیران صنعتخودرو امروزه باور دارند که خودروساز هستند؟ و قادرند با ابعادی همسطح بقیه شرکتهای مطرح دنیا فعالیت کنند؟ در بخش دیگری از همین مقاله به ششمحور اشاره شده است و نویسنده چنین گمان برده که این شاخصها همگی به صنعت خودرو وابستهاند. مواردی چون: - افزایش تولید خودرو و توسعه شهری - توسعه راهها و ترابری - توسعه پتروشیمی،
بنزین و مشتقات نفتی - پیشرفت فناوریهای نوین - احیای محیطزیست و توسعه صنعت - اشتغالزایی بهعنوان یک راهبرد البته با بینشی که نویسنده به موضوعات داشته! من نمیدانم چگونه بخشهای دیگری نظیر: پزشکی، هوا و فضا، کشاورزی، ورزش و... از نگاه تیزبین ایشان مغفول مانده است! شاید خودروسازان با صرف هزینههای گزاف بتوانند چنین مقالاتی را منتشر کنند اما لازم است آنها بدانند که خروجی این صنعت، صنعتی که به تعبیر آنها گرانیگاه توسعه تلقی میشود! چیست؟ و نکته انتهایی آنکه در هر حرکت رو به جلویی باید ابتدا ضعفها را دید و کاهلیها و سستیها را یافت اگر خودروسازان باور نداشته باشند که در مسیر خود و در محاسبات خود اشتباهاتی داشتهاند پس چگونه میتوانند خود را تصحیح کنند. البته و صدالبته همانگونه که در تیتر این یادداشت آمد این نگاه حداکثری تنها نگاه پارهای از مدیران صنعت خودرو است، به گمانم باید به پارهای که نگاه نقادانه دارند دل بست و راه برونرفت را در آن نگاهها دید. منبع: شرق
دیدگاه تان را بنویسید