اعتراف به تحریمشکنی نفت ایران در دوران پسا ماشه
پس از اجرایی شدن مکانیسم ماشه غربیها تصور میکردند که فروش نفت ایران با چالش جدی مواجه شود اما آمار موسسات بین المللی از رکورد شکنی فروش نفت ایران حکایت دارد و حتی رسانه های معاند فارسی زبان را هم وادار به اعتراف کرده است.
مکانیسم ماشه یا اسنپبک سازوکاری در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بود که به اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد اجازه میداد در صورت نقض تعهدات از سوی ایران، بدون نیاز به رأیگیری، تحریمهای قبلی شورای امنیت را دوباره اعمال کنند.این سازوکار با اقدام تروییکای اروپایی در نهایت در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ فعال شد و قطعنامههای تحریمی علیه ایران را بازگرداند.
غربیها تصورشان این بود که پس از اسنپ بک وضعیت اقتصادی ایران به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و فروش نفت ایران با چالش جدی مواجه می شود.
در همان ایام رضا پدیدار، نایبرئیس فدراسیون صنعت نفت ایران، تأکید کرد که اجرای مکانیزم ماشه هیچ تأثیری بر روند فروش نفت ایران، بهویژه به مقصد چین، نداشته است.
تصور خام غربیها از تحریم ایران
وی با اشاره به اینکه «بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران به چین اختصاص دارد»، گفت: «چین همچنان خریدار اصلی نفت ایران است و حتی پس از فعال شدن مکانیزم ماشه نیز در خرید نفت ازکشورمان هیچ وقفهای ایجاد نشده است.»
به گفته پدیدار، حدود ۱۰ درصد باقیمانده از صادرات نفتی ایران نیز از طریق مسیرها و کریدورهای واسطهای به کشورهایی چون هند، مالزی، سنگاپور، عمان و برخی کشور
های همسایه دیگر منتقل میشود.
وی افزود: «این بخش از مبادلات نیز به دلیل آنکه بهصورت تهاتری یا پایاپای انجام میشود، در روند خود با اختلالی مواجه نشده است. مبادله پولی مستقیمی در این مسیرها صورت نمیگیرد، بنابراین تحولات اخیر تأثیر عملی در آن ندارد.»
در همین راستا یوسف عزیزی، پژوهشگر سیاستگذاری عمومی خارج از کشور میگوید که براساس گزارش موسسه FDD و تانکر ترکرز، تولید و صادرات نفت ایران از دوره بایدن به این سو افزایش بیشتری یافته و رکورد زده است.
این نشان میدهد که آمریکا چنین اهرمی را از دست داده و اهرم فشار دیگری بر ایران ندارد. به همین دلیل، جنگ دوازده روزه را به راه انداختند تا ایران را به میز مذاکره وادار کنند تا به خواستههای آمریکا تن دهد.
تحریم شکنی ایران به روایت موسسات غربی
مؤسسه بینالمللی به نام «تانکر ترکرز» که در حوزه رهگیری نفتکشها فعالیت میکند، روایت متفاوتی از وضعیت فروش نفت ایران ارائه داده است.
این مؤسسه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: صادرات نفت ایران در سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور و مهر ۱۴۰۴) به سطحی رسیده که از میانهسال ۲۰۱۸ (تابستان ۱۳۹۷) تاکنون سابقه نداشته است.
تداوم فروش نفت ایران با وجود تحریمهای خارجی، همچنان ابهاماتی را برای جامعه بینالمللی ایجاد کرده و موجب شده است کارشناسان در تأثیرگذاری واقعی این تحریمها بر اقتصاد ایران تردید کنند.
رسانههای خارجی و حتی رسانههای فارسیزبان در گزارشهای خود بهصراحت تأکید کردهاند که تداوم فروش و صادرات نفت ایران با وجود تحریمهای گسترده، باعث شگفتی و ابهام در میان صاحبنظران این حوزه شده است.
دیدگاه تان را بنویسید