یک ادعای جنجالی ؛ مسیر جدید در تنگه هرمز ؟

کریدور جنوبی هرمز را می‌توان نمونه‌ای از انتقال قدرت از «کنترل سرزمین» به «کنترل جریان» دانست. در نظریه قدرت دریایی، گلوگاه‌های دریایی صرفاً به دلیل موقعیت جغرافیایی خود اهمیت ندارند. اهمیت آنها در این است که یک بازیگر می‌تواند از طریق آنها جریان کالا، انرژی و ارتباطات را تحت تأثیر قرار دهد.

آمریکا دقیقاً در حال استفاده از همین منطق است. واشنگتن تلاش نکرده است ادعا کند که مالک تنگه هرمز است یا حاکمیت ایران و عمان بر آب‌های سرزمینی را از میان برده است. در عوض، تلاش کرده است بخشی از فضای دریایی را به محیطی تبدیل کند که در آن کشتی‌های تجاری بتوانند با اتکای بیشتر به قدرت نظامی آمریکا حرکت کنند.

ین تمایز از منظر حقوق بین‌الملل اهمیت زیادی دارد. تنگه هرمز یک آبراه بین‌المللی است و رژیم حقوقی عبور از آن تابع قواعد حقوق دریاهاست. بنابراین، ایجاد یک کریدور نظامی توسط آمریکا به خودی خود به معنای ایجاد حق حاکمیت برای واشنگتن نیست. اما حقوق بین‌الملل و واقعیت قدرت همیشه دقیقاً بر یکدیگر منطبق نیستند. ممکن است یک دولت از نظر حقوقی حاکم بر منطقه نباشد، اما از نظر عملی بتواند بر نحوه استفاده از آن تأثیر تعیین‌کننده بگذارد.