سکته مغزی کشورهای عربی مقابل ایران
میلیاردها دلار سرمایهگذاری و میزبانی از پایگاههای آمریکا هم نتوانست امنیت کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را تأمین کند. حالا این کشورها امیدوارند بتوانند با «گفتوگوی مستقیم» با ایران، بازدارندگی خود را بالاتر برده و از ادامه تنشها جلوگیری کنند.
رسانههای غربی اذعان کردهاند که دیگر پایگاههای آمریکا نمیتوانند برای کشورهای عربی حوزه خلیج فارس «بازدارندگی» ایجاد کنند و همین موضوع، این کشورها را به فکر یافتن راههای تازهای برای بالا بردن امنیتشان، انداخته است.
نیویورک تایمز در این زمینه نوشته که پس از جنگ آمریکا و ایران، اکنون کشورهای عربی خلیج فارس به فکر «گفتوگوی مستقیم با تهران» افتادهاند، زیرا دیگر از محافظت پایگاههای آمریکا از خود ناامید شدهاند.
این روزنامه نوشته که پس از شش ماه جنگ و حملات مکرر توسط موشکها و پهپادهای ایرانی، «محدودیتهای امنیتی آمریکا» کاملاً آشکار شده است. نیویورک تایمز افزوده که ایران و متحدانش در طول این درگیریها تقریباً برخی از پایگاههای آمریکا را نابود کردهاند و علاوه بر این، برخی زیرساختهای انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس هم آسیب دیدهاند.
تحکیم روابط با ایران؛ راه حلی برای کشورهای خلیج فارس
تحلیلگران معتقدند که رهبران منطقهای اکنون پس از آشکار شدن آسیبپذیری کشورهای عربی خلیج فارس در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، چارهای ندارند جز این که گزینههای امنیتی متفاوتی را بررسی کنند.
این کارشناسان تأکید کردهاند که گفتوگو با ایران یکی از اصلیترین این راهحلهاست، اما در عین حال چالشهایی نیز دارد. لغو نشست روز دوشنبه ایران، عمان و کشورهای منطقه را شاید بتوان مهمترین نمونه این فرصتسوزی کشورهای حوزه خلیج فارس دانست. لغو این نشست در شرایطی صورت گرفت که حتی کارشناسان عرب هم معتقدند دیگر باید از «محافظ خارجی» فاصله بگیرند.
بدر الصایف، استادیار تاریخ در دانشگاه کویت، در این زمینه گفته که «ما در این وضعیت گیر افتادهایم که تلاش میکنیم چیزی جدید بسازیم و در همان حال بخشی از قدیم را حفظ کنیم. باید از این سندروم محافظ خارجی بیرون بیاییم.»
پایگاه بحرین؛ مقصد موشکهای ایرانی
بحرین، نمونه بارزی از کشورهای عربی است که به حمایتهای آمریکا چشم دوختند، اما امنیتشان به خاطر واشنگتن به خطر افتاد. ایالات متحده نه تنها برای آنها آرامش و ثبات به همراه نداشت، بلکه امنیت منطقه را نیز بر باد داد.
کشور جزیرهای بحرین به امید محافظت از خود، دهها سال میزبان یک پایگاه بزرگ نیروی دریایی آمریکا بوده است، اما مانند سایر کشورهای میزبان این پایگاهها، هدف حملات موشکی ایران قرار گرفت.
به اذعان نیویورک تایمز و به نقل از یک مقام نظامی آمریکایی، این پایگاه در فوریه، در نخستین روز حملات تلافیجویانه ایران علیه تهاجم آمریکا و اسرائیل، تقریباً نابود شد. بیشتر ملوانان مستقر در آنجا به فلوریدا تخلیه شدند و تنها یک خدمه باقی ماند.
دریاسالار داریل کادل، فرمانده عملیات نیروی دریایی، در یک نشست عمومی اخیراً گفت برخی ملوانان در بحرین آنقدر سریع تخلیه شدند که نیروی دریایی آمریکا هنوز در تلاش است آنها را به وسایلشان برساند. او گفت مشخص نیست چه زمانی بازخواهند گشت.
برای آمریکا و متحدانش در غرب آسیا، این جنگ هزینههای سنگینی داشته است. بسته شدن مؤثر تنگه هرمز توسط ایران، «یک شکست استراتژیک بزرگ و یک عقبگرد اقتصادی برای صادرکنندگان انرژی خلیج فارس است». ناتوانی نیروهای آمریکایی در دفع حملات ایران، شکست استراتژیک دیگری است که میتواند پیامدهای قابل توجهی برای آن کشورها و برای نمایش قدرت آمریکا داشته باشد.
مشارکتهای دفاعی؛ راه حل دیگر برای تأمین امنیت
بسیاری از مقامات خلیج فارس خواستار خودکفایی منطقهای بیشتر در دفاع هستند. اما تلاشها برای تقویت امنیت منطقهای — مانند یک پیمان دفاعی جدید بین عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه — هنوز به نتیجه چندانی نرسیده است.
به اعتقاد کارشناسان، واقعبینانهترین گزینه برای کشورهای خلیج فارس، ایجاد ساختاری برای مشارکتهای دفاعی است تا به این وسیله بتوانند بازدارندگی خود را افزایش دهند.
حملات ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه، تصویر این کشورها به عنوان «پناهگاههایی امن» را خدشهدار کرد و اقتصاد آنها را با تلاطم مواجه کرد. به علاوه، نشان داد که سیستمهای دفاعی آمریکا برای این کشورها به اندازه کافی بازدارندگی ندارد.
کریستیان الکساندر، عضو ارشد مؤسسه امنیت و دفاع ربدان که یک نهاد پژوهشی وابسته به دولت در امارات متحده عربی است، در این زمینه گفته که «جنگ ثابت کرد که سامانههای دفاعی پیشرفته خلیج فارس «ضد نفوذ» نیستند و ایران میتواند با استفاده از تعداد زیادی پهپاد نسبتاً ارزان، «هزینههای سنگینی» بر کشورها تحمیل کند.»
اکنون بهترین راه برای کشورهای حوزه خلیج فارس، بازگشت به گفتوگو و تعامل با ایران و تمرکز بر ایجاد یک چتر امنیتی منطقهای بدون حضور آمریکا است.
ایران بارها بر تمایلش بر تحکیم روابط با همسایگان تأکید و خاطرنشان کرده که عامل اصلی بیثباتی در منطقه، آمریکا است. این کشور تاکید کرده که امنیت غرب آسیا تنها در صورتی تأمین میشود که آمریکاییها این منطقه را ترک کنند و اجازه دهند کشورهای حوزه خلیج فارس خودشان با همکاری یکدیگر، امنیت و آرامش را بر منطقه خود حاکم کنند.
دیدگاه تان را بنویسید