شروط ایران برای آمریکا؛ پایان جنگ نزدیک است؟

گروه سیاست نامه‌نیوز: ایران شروطی را برای آمریکا تعیین کرده و مهلتی هفت‌روزه داده است تا این کشور رویکرد خود را مشخص کند؛ اینکه می‌خواهد در ازای محقق شدن شروط ایران، تنگه هرمز باز شود یا همچنان در مسیر مناقشه ادامه دهد. شروط ایران تقریباً همان شروطی است که در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد آمده بود. نیویورک‌تایمز به نقل از عراقچی گزارش داده است که برخی از شروط ایران عبارت‌اند از: توقف مخاصمات در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، رفع محاصره دریایی از سوی آمریکا، وضع معافیت تحریمی برای صادرات نفت و فراهم شدن امکان دسترسی ایران به دست‌کم ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده‌اش. حالا پرسش آن است که اولا چه‌قدر احتمال دارد آمریکا این شروط را بپذیرد و ثانیا چه‌قدر محتمل است که در صورت پذیرش احتمالی این شروط، جنگ تمام شود؟

سید جلال ساداتیان، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «اینکه امیدوار باشیم جنگ پایان می‌یابد، خیر، فعلا چنین نمی‌شود زیرا خواسته‌های طرف مقابل با خواسته‌های ما هم‌خوان نیست. از طرفی، اسرائیل پشت قضیه حضور دارد و همواره آمریکا را تحریک می‌کند. باتلاق اخیر آمریکا نیز محصول تحریک‌های اسرائیل است. ترامپ تصور کرد همان‌طور که با همه دنیا حرف می‌زند و می‌گوید گرینلند و کانادا برای آمریکاست، می‌تواند با ایران نیز همین‌طور سخن بگوید اما در عمل، طی این هفت، هشت ماه به این نتیجه رسید که ماجرای ایران با هر جای دیگری فرق دارد و عمق مسائل این منطقه نیز بیشتر است. آنچه اینجا رخ می‌دهد، چندلایه و دارای ابعاد مختلف است. کشورهای منطقه یک طرف ماجرا هستند و اسرائیل و لابی‌های این رژیم طرف دیگر ماجرا قرار دارند».

او ادامه داد: «انتقادهایی که به ترامپ از سوی فعالان سیاسی و رسانه‌ای در آمریکا می‌شود نیز مسئله دیگری است. انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره نیز یکی از ابعاد این ملاحظات است. علاوه بر اینها، گزارشی است که پنتاگون به ترامپ داده و بر اساس آن، در حوزه نظامی دستمان پر نیست. ویرانی‌هایی نیز در این منطقه رخ داده و پایگاه‌های زیادی از آمریکا آسیب‌های جدی دیده‌اند؛ به‌گونه‌ای که به این راحتی نمی‌توانند کشتی‌ها و ناوهای هواپیمابر آمریکا را بار دیگر به منطقه اعزام کنند و تأمین سوخت و امکانات آنها برای آمریکا بسیار دشوار شده است. وضعیت برای خدمه و نیروهای این کشتی‌ها به‌قدری سخت شده است که هشت نفر از آنها خودکشی کردند. فشاری که کشورهای عربی موافق صلح و رفع تشنج و تنش، مانند قطر و عمان، وارد می‌کنند را نیز باید بر این عوامل افزود. اینها عوامل بازدارنده جنگ و تشویق‌کننده به سمت گفت‌وگو هستند».

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «نقطه مقابل این عوامل، اسرائیل است. این رژیم به دنبال اسرائیل بزرگ است و وقتی سدی مانند ایران مقابلش باشد، به‌شدت می‌کوشد ایران را تضعیف کند تا پس از این، هیچ کشوری جرئت ایستادگی در مقابلش را نداشته باشد. در این چارچوب، لابی اسرائیل در آمریکا نیز فعال است و علاوه بر خود نتانیاهوی جنایتکار، لابی‌های قبیله‌ای اسرائیل در کنگره و بخش‌های اقتصادی و رسانه‌ای آمریکا حضور دارد و تلاش می‌کند ترامپ را متقاعد به ادامه جنگ کند. آنها ترامپ را تحریک می‌کنند که تو باید به یک پیروزی برسی. اینها موانعی هستند که ترامپ نمی‌تواند به‌راحتی از کنار آنها بگذرد. ایران روزگاری حاضر بود درباره مسائل هسته‌ای با آمریکا گفت‌وگو کند، اما امروز مسئله اصلی تنگه هرمز شده است و ترامپ فعلا به دنبال باز کردن تنگه هرمز است».

او در پاسخ به این پرسش که اکنون کفه مذاکره و ادامه مسیر دیپلماسی سنگین‌تر است یا مذاکره، مطرح کرد: «من تصور می‌کنم اکنون وزنه مذاکرات قوی‌تر است زیرا برخی جناح‌های داخلی آمریکا، مانند ونس، موافق دیپلماسی و گفت‌وگو هستند. در شرایط موجود، به نظر می‌رسد در این طناب‌کشی، قدری سمت مذاکره قوی‌تر است. البته آمریکایی‌ها نیروهایشان را آماده کرده‌اند و گرچه برخی از پایگاه‌هایشان آسیب‌های جدی دیده است، اما نیروهایشان همچنان در منطقه حضور دارند. بنابراین، سناریوی جنگ هنوز منتفی نیست».

ساداتیان در پایان درباره شروط اخیر ایران گفت: «بعد از سخنان شجاعانه و مقتدرانه آقای پزشکیان در سازمان ملل و البته تأکید او بر اینکه ایران هنوز مایل به مذاکره برای پایان جنگ است، اکنون می‌توانیم امیدوار باشیم که ایران و آمریکا با یکدیگر مذاکره کنند؛ شروطی که ایران ارائه داده است نیز می‌تواند در این راستا تلقی شود و امیدوارم آمریکا این شروط را بپذیرد و بر تنش‌ها نیفزاید. اگر اصل شروط ایران نیز از سوی ترامپ رد شده باشد، ممکن است او امتیازاتی بخواهد که در این شرایط نیز می‌توان با گفت‌وگو وضعیت را در مسیر ادامه مسیر دیپلماسی قرار داد».