۲ عاملی که می‌تواند محاسبه ترامپ درباره هرمز را به هم بزند

در روزهای اخیر، دونالد ترامپ درباره وضعیت تنگه هرمز مدعی شده است که این آبراه عملاً برای ایران بسته است، اما مسیر عبور کشتی‌های سایر کشورها باز مانده و آمریکا نیز به تردد کشتی‌ها کمک می‌کند. با این حال، گزارش‌های کشتیرانی نشان می‌دهد میزان عبور شناورها از تنگه به‌شدت کاهش یافته است؛ به‌طوری که در ۲۱ سپتامبر تنها دو شناور تجاری از آن عبور کردند، در حالی که پیش از آغاز درگیری‌ها این رقم حدود ۱۲۵ شناور در روز بود. همزمان، تهران اعلام کرده در صورت فراهم شدن شرایط سیاسی و رفع فشار نظامی آمریکا، امکان بازگشایی تنگه وجود دارد.

سیدحمید حسینی در گفتگو با نامه نیوز درباره ادعای ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز و بسته بودن آن بر روی ایران گفت: آمارها نشان می‌دهد صادرات نفت در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ افزایش یافت، اما در شرایط کنونی حدود ۳.۵ میلیون بشکه از صادرات نفت کاسته شده است. البته همین مقدار تولید هم به معنی عبور از تنگه هرمز نیست چون احتمال دارد بخشی از آن در مخازن ذخیره شود.

وی افزود: بر اساس آمارهای موجود، حدود ۶.۵ میلیون بشکه در روز، عبور نفت و فرآورده‌هایی مانند گازوئیل از تنگه هرمز کاسته شده است. در مجموع، بخشی از نفت از مسیر ایران، بخشی از مسیرهای غیرقانونی و بخشی نیز از طریق باب‌المندب و مسیر امارات منتقل می‌شود. به این ترتیب، فشاری که بر بازار نفت وارد شده بود تا حدی خنثی شده است.

این کارشناس حوزه نفت و انرژی با اشاره به ارزیابی‌های مؤسسه مکنزی گفت: این مؤسسه اعلام کرده است که با وجود بحران انرژی و مشکلات ناشی از وضعیت تنگه هرمز، اقتصاد جهانی به 4 دلیل دچار فروپاشی نشده است. یکی از عواملی که به مدیریت این شرایط کمک کرده، افزایش تولید نفت توسط تولیدکنندگان خارج از منطقه خاورمیانه بوده است.

وی ادامه داد: کشورهای اروپایی، چین و ژاپن از ذخایر نفتی خود استفاده کرده‌اند و خطوط لوله خارج از خلیج فارس، از جمله خطوط لوله عربستان و امارات، نیز برای انتقال نفت مورد استفاده قرار گرفته‌اند. از سوی دیگر، مصرف نفت در جهان نیز کاهش یافته و امسال نسبت به سال گذشته حدود ۴.۵ میلیون بشکه کاهش مصرف داشته‌ایم که این موضوع نیز موجب شده است شرایط اقتصاد جهانی تا حدی قابل مدیریت باشد.

حسینی با اشاره به عوامل مؤثر بر شرایط صادرات نفت ایران اظهار کرد: در حال حاضر دو عامل می‌تواند به ایران کمک کند؛ یکی وضعیت باب‌المندب که مانند گذشته تحت کنترل نیروهای وابسته به عربستان نیست و می‌تواند بر صادرات نفت عربستان تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، ذخایر استراتژیک نفتی کشورها به سطحی رسیده است که امکان استفاده گسترده و طولانی‌مدت از آنها وجود ندارد.

وی ادامه داد: حتی اگر تولید نفت افزایش پیدا کند، با توجه به محدودیت ظرفیت پالایشگاهی در جهان، قیمت فرآورده‌های نفتی مانند بنزین و گازوئیل همچنان افزایش خواهد یافت. ایران وارد مذاکره شد تا از طریق دستیابی به توافق، محاصره دریایی برداشته شده و مسیر تردد از تنگه هرمز باز شود، اما این اقدام با واکنش منفی آمریکا مواجه شد.

این فعال حوزه نفت و انرژی افزود: ترامپ تصور می‌کند دیگر نیازی به توافق با ایران ندارد، زیرا در حال حاضر نفتکش‌ها همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کنند. با این حال، در دو روز گذشته ایران اقدامات خود برای جلوگیری از عبور نفت از تنگه هرمز را افزایش داده است و تلاش می‌کند مانع انتقال نفت از این مسیر شود. در صورت تداوم این وضعیت، می‌توان شاهد افزایش قیمت نفت بود و در چنین شرایطی ممکن است آمریکایی‌ها بار دیگر ناچار شوند پای میز مذاکره با ایران بازگردند.