نگاه تحلیلگر/ گفتوگوی «نامهنیوز» با حشمتالله فلاحتپیشه
برنامه دولت در اختیار تندروهاست/ یاد رفتار احمدینژاد با متکی افتادم!
رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم گفت: من اگر جای آقای پزشکیان بودم و امکان بازگشت به چارچوب اسلامآباد وجود داشت حتما برای بازگشت به آن از هر ابزاری استفاده میکردم و اگر کسانی در داخل مانع میشدند، درخواست رفراندوم میکردم.
گروه سیاست نامهنیوز: شرایط مذاکره میان ایران و آمریکا مبهم است و بر اساس گزارش تازه آکسیوس مذاکرات با شکست مواجه شده است. در این میان اما برخی نیروهای داخلی میکوشند تا اندک روزنه موجود برای ادامه مذاکره را نیز با چالش مواجه کنند و به مسئولانی مانند عراقچی، قالیباف و پزشکیان تندترین حملات را انجام میدهند شاید با هدف عقبنشینی آنها از مسیر مذاکرات. در این میان پرسش آن است که برای برقراری تعادلی در داخل و خارج و برای جلوگیری از وقوع جنگی دوباره چه باید کرد؟
حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم و تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره این موضوع به «نامهنیوز» گفت: «من باور دارم که میل عمومی حاکم بر مجمع عمومی سازمان ملل، بهویژه از سوی کشورهای درگیر در جنگ ایران و آمریکا، نشاندهنده وجود یک فضای عمومی برای رسیدن به تفاهم بود. با این حال، دو طرف اصلی، یعنی ایران و آمریکا، همچنان در مواضع خود از یکدیگر فاصله دارند. اگر بتوانند این فاصله را کاهش دهند، امکان بازگشت به مسیر تفاهم وجود خواهد داشت. بهطور مشخص، تا جایی که به ایران مربوط میشود، اگر هیئت ایرانی بتواند در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد، چارچوب مشخصی را شکل دهد، میتواند در قبال مخالفان داخلی نیز استدلال لازم را داشته باشد و مذاکره را پیش ببرد. در غیر این صورت، ادامه مذاکره دشوار خواهد بود. چین، ترکیه و پاکستان نیز امیدوارند روزنههای دیپلماسی باز بماند. عملا آمریکاییهایی که پیش از این از موضع بینیازی به مذاکره سخن میگفتند نیز باید فرصت دوبارهای به دیپلماسی بدهند».
او ادامه داد: «البته چند مانع در این مسیر وجود دارد. یکی آنکه آقای پزشکیان و دولت او نتوانستهاند خود را بهعنوان دولتی صاحباختیار در دنیای امروز تعریف کنند. اگر یک مقام سیاسی از قدرت کافی برخوردار باشد، میتواند جایگاه سیاسی خود را در داخل و خارج تثبیت کند. ما میدانیم که آقای پزشکیان یکی از ضعیفترین کارنامهها را در سیاست خارجی داشته است. اگر شعارهای تنشزدایی نبود، در انتخابات رأی نمیآورد، اما بعد از آن، قدرشناس رأی مردم نبود و اجازه داد برنامهاش در اختیار طیف تندرو قرار بگیرد. در نتیجه، کسی که با شعار تنشزدایی آمده بود، گرفتار تنش شد. مشخصا دیدیم که جریانهای افراطی همزمان که آقای عراقچی در نیویورک به سر میبرد، طرح استیضاح او را مطرح کردند که یادآور برخوردی بود که در دوران آقای احمدینژاد با آقای متکی شد؛ تندروها با فشار بر دولت سعی میکنند، نفرات دولت را مسلوبالاختیار کنند و همین است که طرف آمریکایی هم میگوید هیئت ایرانی اختیار لازم را ندارد».
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «من اگر جای آقای پزشکیان بودم و امکان بازگشت به چارچوب اسلامآباد وجود داشت حتما برای بازگشت به آن از هر ابزاری استفاده میکردم و اگر کسانی در داخل مانع میشدند، درخواست رفراندوم میکردم. من باور دارم اگر ارادهای برای رفع تنش وجود داشته باشد، امکاناتی برای بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد فراهم میشود؛ حتی اگر این امکانات در شرایط کنونی دشوارتر از گذشته باشد. ترامپ در شرایطی کنار میآید که موضوع هستهای را بهعنوان یک بند جدید مطرح کند و به نوعی، یکسری دستاوردهای ملموس، مانند تعیین تکلیف ذخایر هستهای و سرنوشت موضوع هستهای، در تفاهم گنجانده شود. ایران نیز زمانی میتواند اعلام پیروزی کند که جنگ پایان یابد. در چنین شرایطی تفاهمنامه اسلامآباد میتواند احیا شود. در این جنگ، چون هیچیک از دو طرف به معنای دقیق سیاسی و بینالمللی شکست نخوردند، باید تفاهمی شکل بگیرد که برای هیچیک از دو طرف به معنای اعلام شکست نباشد».
فلاحتپیشه در پایان گفت: «قدرت تندروها ناشی از ضعف صاحبمنصبان در ایران است. آقای پزشکیان نیز در ایجاد و گسترش قدرت تندروها بینقش نیست. او بهعنوان مسئول اجرای قانون اساسی، نفر دوم کشور و رئیس شورای عالی امنیت ملی، اگر حد متوسطی از قدرت سیاسی را در وجود خود ببیند، اجازه نمیدهد تندروها اینگونه سرنوشت کشور را به ته چاه ببرند. آقای پزشکیان نمیتواند از مسئولیت خود شانه خالی کند. من یک سال در کمیسیون امنیت ملی بودم و در ارتباط با FATF با تهدیدها و تطمیعهای زیادی روبهرو شدم، اما میدانستم آنچه در تاریخ باقی میماند این است که ما بیمسئولیت نیستیم. اکنون نیز با سری بلند در میان نمایندگان ادوار حضور داریم. اما آقای پزشکیان هم باید توجه کند که تاریخ چه قضاوتی از او خواهد داشت؟»
دیدگاه تان را بنویسید