اختلال در پروازها و فرودگاه های امارات

 تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه، صنعت هوانوردی امارات را که طی سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین و باثبات‌ترین شبکه‌های هوایی منطقه بوده، با موج تازه‌ای از اختلال روبه‌رو کرده است؛ این بار ناامن‌شدن فرودگاه‌ها و حریم هوایی عربستان، بخش مهمی از ارتباط هوایی میان دو کشور را تحت تأثیر قرار داده و هزینه‌های تازه‌ای را به شرکت‌های هواپیمایی اماراتی تحمیل کرده است.اهمیت این ارتباط زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم امارات یکی از مهم‌ترین شرکای هوایی عربستان در میان کشورهای عربی است. در برنامه پروازی فعلی، مسیر دبی–ریاض تا ۲۲ پرواز مستقیم در روز، دبی–جده حدود ۱۵ پرواز و دبی–دمام حدود ۸ پرواز در روز دارد؛ یعنی فقط در همین سه مسیر، ظرفیت پروازی تا حدود ۴۵ پرواز در روز در یک جهت می‌رسد.

اما این شبکه پرتردد با تشدید حملات و ناامنی در عربستان به‌سرعت تحت فشار قرار گرفت. پس از حمله به فرودگاه بین‌المللی ریاض، فرودگاه این شهر تعطیل شد و دامنه اختلال به سایر فرودگاه‌ها و مسیرهای عربستان نیز کشیده شد. بر اساس داده‌های شرکت تحلیل هوانوردی «سیریوم»، در ۱۱ اکتبر یعنی یک روز پس از پاسخ موشکی یمن به فرودگاه ریاض، ۶۲۳ پرواز از مجموع ۱۰۹۶ پرواز خروجی عربستان لغو یا «انجام‌نشده» ثبت شد؛ یعنی بیش از ۵۶ درصد. در ۱۲ اکتبر نیز ۶۳۲ پرواز از ۱۰۴۸ پرواز خروجی از برنامه خارج شد و در ۱۳ اکتبر این رقم به ۵۵۶ پرواز از ۱۰۵۸ پرواز رسید.در چنین شرایطی، شرکت‌های هواپیمایی اماراتی نیز ناچار به لغو یا تعلیق بخشی از پروازهای خود شدند. شرکت هواپیمایی امارات، در کنار اتحاد، فلای‌دبی و ایرعربیا، خدمات خود به مقاصد مختلف عربستان از جمله ریاض، جده و دمام را کاهش داد یا لغو کرد. در روزهای شنبه و یکشنبه گذشته نیز مجموعاً بیش از 40 پرواز میان امارات و شهرهای عربستان لغو شد.

این اختلال پس از آن تشدید شد که نیروهای مسلح یمن در ۵ اکتبر هشدار دادند که آسمان و فرودگاه‌های عربستان را ناامن می‌دانند و تنها فرودگاه‌های مکه و مدینه را از این هشدار مستثنی کردند. این هشدار در ۱۱ اکتبر و پس از حمله مرگبار به فرودگاه ریاض نیز تکرار شد و از شرکت‌های هواپیمایی، کارکنان فرودگاه و مسافران خواسته شد از استفاده از فرودگاه‌ها و حریم هوایی عربستان خودداری کنند.نتیجه برای امارات، تنها لغو چند پرواز نیست. هر پرواز لغوشده به معنای از دست رفتن درآمد بلیت، کاهش استفاده از هواپیما، هزینه جابه‌جایی یا اسکان مسافران، تغییر برنامه خدمه و افزایش هزینه‌های عملیاتی است.البته تاکنون رقم رسمی و مستقلی درباره خسارت مستقیم امارات از حملات اخیر یمن منتشر نشده و بنابراین نمی‌توان عدد مشخصی را به‌عنوان خسارت مالی این شرکت اعلام کرد؛ اما حجم بالای لغوها نشان می‌دهد هزینه اقتصادی بحران برای صنعت هوانوردی امارات قابل توجه است.

این نخستین بار در سال جاری نیست که جنگ و ناامنی هزینه سنگینی به هوانوردی امارات تحمیل می‌کند. پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، بسته‌شدن یا محدودشدن حریم هوایی منطقه، لغو گسترده پروازها و تغییر مسیر هواپیماها، شرکت‌های هواپیمایی منطقه را با افزایش هزینه سوخت، طولانی‌شدن مسیرها و اختلال عملیاتی مواجه کرد.گزارش‌های صنعت از تحمیل صدها میلیون دلار هزینه اضافی به شرکت‌های هواپیمایی اماراتی در نتیجه این بحران حکایت دارد؛ هرچند این رقم مربوط به کل صنعت هوانوردی امارات است و نه فقط یک شرکت.

حتی پس از بازگشت نسبی پروازها، آثار بحران از بین نرفت. بر اساس گزارش رویترز، تعداد صندلی‌های برنامه‌ریزی‌شده در پروازهای خروجی از دبی در سپتامبر نسبت به سال قبل ۱۷ درصد کاهش یافت و شمار گردشگران شب‌مانده دبی در هشت ماه نخست سال نیز ۴۴ درصد افت کرد.اکنون با تداوم حملات به عربستان و هشدار درباره ناامن‌بودن فرودگاه‌ها و حریم هوایی این کشور، هوانوردی امارات بار دیگر هزینه یک بحران منطقه‌ای را می‌پردازد؛ بحرانی که هرچه طولانی‌تر شود، می‌تواند به کاهش ظرفیت پروازی، افت درآمد شرکت‌ها و آسیب به گردشگری و تجارت هوایی میان دو کشور منجر شود.