مصطفی پورمحمدی:شعار عدالت در کشور خوب اجرا نشد/طرح وحدت ملی عملی نیست
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، حجتالاسلام والمسلمین پورمحمدی در گفتوگویی با هفته نامه مثلث به مباحثی درباره وزارت اطلاعات، مذاکره با آمریکا، توسعه مدنی و قانونگرایی، عفاف و حجاب در جامعه، انتخابات ریاست جمهوری و... پرداخته است.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور در ابتدایی این گفتوگو به زندگی خصوصی خود می پردازد. وی در مورد تعداد فرزندان خود میگوید:
چهار فرزند دارم، سه دختر و آخرین فرزندم هم پسر است. دو تا از دخترها ازدواج کردند. یکی از آنها دارای مدرک فوقلیسانس فیزیک است. دیگری فوقلیسانس اقتصاد را میخواند. دو فرزند کوچکتر هم یکی در مقطع راهنمایی است و دیگری در دبستان تحصیل میکند.
وزیر سابق کشور در ادامه به محل زندگی خود اشاره میکند و میگوید:منزل ما در یک مجتمع سازمانی است که از همان اول که به تهران آمدم به دلیل خاصی که شرایط حفاظتی داشت تا به امروز ساکن خانه سازمانی هستیم.
بخشی از گفتوگو رئیس سازمان بازرسی کل کشور با هفته نامه مثلث را در ادامه بخوانید:
اتفاقات سال 78، زشت، بی منطق و ناگوا ربود
*در دوران تشکیل وزارت که تقریباً در سالهای ابتدایی انقلاب بود، ضدانقلاب، فشارها، ترورها و. . . مسائل حادی بود اگرچه شدت آن پایین آمده بود، «چون وزارت در سال ٦٣ تشکیل شد و ترورها بیشتر در سالهای ٦٠-٦١ بود» اما همچنان ادامه داشت. البته من در ابتدای تشکیل وزارت حضور نداشتم و در سال ٦٦ وارد شدم. آن زمان یک شرایط خاصی بود، همان فضای انقلاب سایهای سنگین بر وزارت داشت؛ تا زمانی که جنگ به پایان رسید. پس از جنگ نیز باز به دلیل شرایط پس از جنگ کارهای زیادی باید انجام میشد به همین دلیل تحرکات زیادی در وزارت انجام گرفت. در واقع هر دوره موفقیتهای قابل توجه داشته و هر مدیری با یک گرایش خاص یک بخش را توسعه داده است. مثلاً در دوره ابتدای تشکیل وزارت اطلاعات ساختار و تشکیلات تغییر کرد. با آن وضعیت معنوی و روحی آقای ری شهری طبیعتاً یک فضای ملتزم اخلاقی تقریباً حاکم بود، فضای خوبی بود مخصوصاً اینکه پایه وزارت بر آن مبنا گذاشته شده که مسئله ارزشمندی است. در دوره بعد روحیه عملیاتی و تحرکات بیشتر را ما مشاهده میکنیم. منتهی در دوره بعد از آن من دیگر در وزارت نبودم و نمیتوانم در مورد آن قضاوتهای خیلی دقیقی را انجام دهم. در دوره دوم خرداد یک مقدار سایه سنگین بیاعتمادی و تردید روی فعالیتهای وزارت در ابعادی ایجاد شد و فشارها و فضاهای بیرونی سایه بر وزارت انداخت. مثلاً آن حوادث تلخی که در سال ٧٨ اتفاق افتاد یک حادثه زشت، بیمنطق و ناگواری بود که به فضاهای هیجانی و برخوردهایی که دوم خرداد به هر حال سوژه خوبی میتوانست برای آن باشد دامن زد. حالا بخشی هنوز هم با بدبینی به آن نگاه میکنند که آیا این طرح با هماهنگی طراحی شده بود، اما من نمیخواهم چنین قضاوتی کنم، چرا که واقعاً این قضاوت نیاز به بررسی همه جوانب دارد. به دلیل اینکه در آن تاریخ من در وزارت نبودم امکان این قضاوت برایم فراهم نیست ولی عدهای بر این نظر و عقیده بودند که این یک توطئه خارجی بود. عدهای اعتقاد به این داشتند که کار یک گروه سیاسی و یا نیروهای معارض سیاسی بود که این فعالیتها را هدایت کردند و خط دادند و عدهای هم اعتقاد داشتند که تندروی همین عوامل عملیاتی بود. لذا سه نظر در خصوص این حادثه ابراز شد.
به هر حال آنچه که از فضای عمومی به ذهن رسید، همین برداشت سوم است اما نمیتوان از بخشهای اول و دوم هم غافل بود. اما من در این جا قصد دارم که پیامد آن را بیان کنیم که یک سایه سنگین و تخریبی داشت. وزارت ناچار بود برای احیای روحیه و وجهه خودش یک سری فعالیتها را انجام دهد و برای خیلی از کارها اقدام نکند چرا که زیر سؤال میرفت. از این رو افت عملیات پیدا کرد.
آقای خاتمی و دوستانشان گفته بودند که فلانی نباید باشد
*شرط آقای یونسی این نبود، اما با ایشان شرط کرده بودند « به شرطی میروید آنجا که فلانی(بنده) نباشد.»آقای خاتمی و دوستانشان. رسماً هم به من گفتند که شما نباید آنجا باشید. آقای خاتمی و دوستانشان گفته بودند که فلانی نباید باشد. البته آقای خاتمی سعی میکرد همیشه به من ابراز محبت کند و با من به عنوان فردی که منطقی هستم و نسبت به او به صداقت و امانت عمل کردم برخورد کند و در محاورهها و گفتوگوها و صحبتها هم این مطالب را ابراز میکرد. حتی بعد از آن هم در جاهای مختلف گفته بود که فلانی در پستهای دیگر کمک کند که من گفتم وقتی فضای بیاعتمادی هست دلیلی ندارد که من بخواهم ادامه بدهم. چه آنجا چه جای دیگر.
وزارت اطلاعات سیاسی نبوده است *من اصلاً قبول ندارم که وزارت اطلاعات سیاسی بوده است. وزارت اطلاعات نیروهای فعالی از طیفهای مختلف را درون خود داشت. نیروهای چپ بیشتر در اطلاعات اول نخستوزیری بودند که بیشتر در حوزه ضدجاسوسی و حوزه خارجی کار میکردند. اینها با نیروهای سپاه و کمیته و نیروهای دادستانی به وزارت اطلاعات آمدند. در واقع طیفهای مختلف سیاسی در وزارت اطلاعات جمع شدند. در ابتدای انقلاب اصلاً فضای انقلاب حاکم بود پس از مدتی این گروهها شکل گرفت و این افراد به دلیل تمایلات سیاسی که با این تیپها داشتند طبعاً گرایشات متفاوتی پیدا کردند. با رفتن آقای ری شهری از وزارت تعدادی از اینها نیز از وزارت رفتند. ما در دوران آقای ریشهری کمترین بروز و ظهور گرایشهای سیاسی را مشاهده میکنیم، در حالی که اوج بروز این نیروها در دوران وزارت آقای ریشهری بود. پس با فرض حضور پررنگ اینها ما کمترین بروز سیاسی را داریم علتش هم این است که مجال فعالیت سیاسی نبود.
من ١٣ سال بر روی روابط خارجی متمرکز بودم
*من یک دوره طولانی رئیس اطلاعات خارجی بودم. من اصلاً کار امنیتی نکردم. برخلاف آنچه که مشهور است. دو سال اول حضورم که در دولت حضرت آیتالله خامنهای بود معاونت ضدجاسوسی بودم که بیشتر کار ضدجنگ را انجام میدادم. یعنی کار اطلاعات جنگ را انجام میدادیم که دوره بسیار پر تحرکی بود. کار جنگی شبانه روزی بود. ما شبکه جاسوسی عراق را کنترل میکردیم که شبکه جاسوسی بسیار قدرتمند و قوی بود. به عنوان یک نیروی رزمنده کار را شروع کردیم، چون اصلاً با این شرط آمده و گفته بودم که من میخواهم بروم جبهه، حالا که از دادستانی آمدم تا جنگ هست به جبهه میروم. با چانه زدن و اصرار که این بخش کار کمک به جبهههاست آمدم.
ضداطلاعات جنگ بودم. در شرایطی که شبکه جاسوسی عراق خیلی فعال و قدرتمند عمل میکرد من دیدم این عرصهای است برای کمک به جنگ. خدا توفیق داد و ما دستاوردهای بزرگی داشتیم. تیمها شبکهها و عناصر فعالیتهای مختلف عراق را خنثی کردیم و افراد زیادی دستگیر شدند. همزمان شبکه جاسوسی آمریکا و اسرائیل بسیار فعال بود. بزرگترین عملیات روی آمریکاییها در آن تاریخ انجام شد و ما بزرگترین دستگیری را از آمریکاییها در آن تاریخ داشتیم که بزرگترین عملیات ضدجاسوسی جهان شناخته شد. در واقع در سطح عملیات ضدجاسوسی بسیار بزرگی بود که افراد در نیروهای مسلح تا سطح بالا در دستگاه اقتصادی سیاسی و افراد عملیاتی در جاهای مختلف کشور شناسایی شدند و موفقیت بزرگی برای ما بود که مشمول عنایت مقام معظم رهبری هم قرار گرفتیم. تقریباً موضوع که نتیجه رسید حضرت امام رحلت فرمودند و حضرت آقا شدند رهبر. ما گزارش را خدمت ایشان که دادیم همه عوامل را تشویق کردند. لوح و جایزه دادند که اسناد و عکس و تصاویر آن موجود است. این یک اقدام بسیار ارزشمند و بزرگ بود. پس از آن من رئیس مرکز بررسیهای استراتژیک امنیت ملی شدم که در واقع یک کار تحلیلی بود. یک سال و چند ماه هم در آنجا بودم و بعد از آن رفتم اطلاعات خارجی. یک دوره طولانی رئیس اطلاعات خارجی بودم. تا به امروز طولانیترین مدت را در اطلاعات خارجی بر عهده داشتم.
اپوزیسیون متعلق به کار امنیتی بود. اصلاً کار اطلاعات خارجی اساساً جمعآوری اطلاعات و دیپلماسی پنهان است. دیپلماسی مردمی است. ارتباط با مردم، نهضتها و گروههای سیاسی کشورها و جمعآوری اطلاعات برای منافع ملی. یکی از مسایل بزرگ کشورها نیازهای منفعتی و اطلاعات اقتصادی، تکنولوژیک و صنعتی کشور است که از طرق عادی قابل کسب نیست و به دستگاه اطلاعات خارجی سپرده میشود. من یک دوره طولانی در آنجا بودم، کارمان خیلی گسترده بود و در دوره بنده توفیقات گستردهای نصیب کشور شد. اگر آن دو سال ضدجاسوسی و یک سال تحقیقات استراتژیک را روی آن بگذاریم، من ١٣ سال بر روی روابط خارجی متمرکز بودم. اما نه سال از آن مدیریت این عرصه را بر عهده داشتم. تمام دوره حضور من در وزارت اطلاعات در موضوعات روابط بینالملل بود و تقریباً ما ضلع دیگر دیپلماسی بودیم. یعنی دیپلماسی پنهان.
از عدم رابطه با آمریکا بیشتر از ضرر، سود کرده ایم
*من الآن یک جمعبندی کلی دارم و آن اینکه ما از عدم ارتباط با آمریکا سود بیشتری بردیم تا خسارتهایی که دیدیم. اینکه ضرر کردیم هم شکی در آن نیست و در اینکه ضرر میبینیم هم تردیدی نیست، ولی سودهایی هم که بردیم کم نبوده است. شاید نتوانم در این فرصت کوتاه بیان کنم، اما نظر کلی من این است و آن را قابل استناد و استدلال میدانم. این سودها همهاش معنوی و آرمانی و فضای روانی نیست من حتی به سودهای مادی نظر دارم. من معتقدم اگر ما این فضای تنش با آمریکا را نداشتیم اصلاً در برخی رشتهها رشد نمیکردیم، یعنی مجال رشد را به ما نمیدادند. شرح این موضوع فرصت بیشتری را میطلبد اما جای پرداختن به این موضوع به صورت عمیق وجود دارد. آن نکتهای که شما اشاره کردید هم کاملاً درست است. رابطه و گفتوگو با آمریکا اگر در شرایط هماهنگ و همگن نباشد حتماً به ضرر ماست. چون آمریکا به عنوان یک قدرت مسلط و برتر تمام مقاصد خودش را تحمیل میکند و به این دلیل که ابزار فراوانی هم دارد مجال نمیدهد که شما منافعت را در شرایط برابر تعریف کنید؛حتی در پروتکل و ظاهر، یادداشت و قرارداد. ما حتی قرارداد الجزایر را دیدیم که با هم تفاهم کردیم ولی به دلیل ظرفیتهای قوی که او داشت، هیچ کدام از آنها را عملی نکرد. در افغانستان با آنها کار کردیم، در عراق هم همینطور با آنها کار کردیم، اما چون خیلی وقتها دست برتر را داشت ملتزم به تعهداتش نبود. ما در این سالهای اخیر چون تواناییهایمان بالاتر بود طبعاً در موضوع عراق و افغانستان شرایط مان به هم نزدیک شد. علتش توان داخلی، قدرت چانهزنی بالا و قدرت به دست آوردن منافع بود؛ چون اینها بالا رفت، طبعاً در این مراودات وضعمان بهتر شد. ما یک چالشهای اساسی داریم. وقتی آقای اوباما همچنان صریحاً اعلام میکند که از حمله به غزه و در واقع اسرائیل حمایت میکنم، با آرمان جمهوری اسلامی که دفاع از مظلوم و دفاع از فلسطین و بازگشت سرزمین اسلامی به مردم مسلمان و امت اسلامی است مغایرت پیدا میکند، ما چطور میتوانیم با آمریکاییها کنار بیاییم؟ آمریکاییها اکنون تعارضات تمدنی دارند. در مقولات فرهنگی حرفهای اساسی میزنند چون ما هم مدعی هستیم، اینها را به راحتی نمیشود تفاهم کرد. من فکر میکنم ما به شرایط مطلوب برای دفاع از منافع مان نزدیک میشویم. در آن شرایط به نظر من به راحتی میتوانیم گفتوگو کنیم و در آن گفتوگو چیزی را از دست نمیدهیم و میتوانیم از منافعمان دفاع کنیم. البته رابطه گرگ و میش نیست. در یک شرایط منطقی است. البته من به تشنج در روابط اعتقاد ندارم. چون معتقدم دیپلماسی را باید بسیار هوشمندانه مدیریت کرد. مواضع را باید با قدرت حفاظت کرد و اجازه نداد آرمانها تضعیف شود. حیثیت و پرستیژ ما هم حیثیت ایرانی است و هم اسلامی وهم حیثیت مردم و شخصیت افرادمان هست. ما نباید اجازه بدهیم که اینها آسیب ببیند و باید با قدرت از آنها دفاع کنیم. دیپلماسی باید قدرت هدایت و تأمین این اهداف بلند را داشته باشد و تا آنجا که میتواند بدون درگیری، بدون چالش و بدون تشنج. این هنر دیپلماسی است که به خواستههایش برسد با کمترین هزینه و کمترین اصطکاک. اما داستان مذاکره داستان دیگری است. همه میدانیم مذاکره به خصوص در برابر آمریکا باید تبدیل شود به یک موضوع وفاق ملی. یک تصمیم و تحلیل روشن که طبق باورها و اعتقادهای دینی و قانون اساسی ما این در جایگاه رهبری است که باید این نگاه، ارزیابی و وفاق ملی را در وقت مناسبش و وقتی که به بلوغ رسید هدایت و مدیریت کنند و مسیر را برای گامهای بعدی پشتیبانی کنند.
به دلیل سوابقم و تجاربم در این مسیر قرار گرفتم
*اجازه بدهید این تصمیم وقتی به نهایت خودش رسید به واسطه مشورتگیری از فعالان سیاسی و ظرفیتسنجیهایی که باید در این عرصه صورت بگیرد و در بسترهای اجتماعی مناسب اعلام شود. چون انسان وقتی به تصمیم رسید چراییاش آن زمان قابل بازگویی خواهد بود. من فقط در همین فرض احتمال قرار دارم و در مسیر قرار گرفتهام، در واقع این موضوع محتمل است. میخواهم بگویم به دلیل سوابق و تجاربم که در همه عرصههای مدیریتی کشور کار کردم در این مسیر قرار گرفتم. در مراکز فراقوهای مثل دفتر رهبری هم حضور داشتم. در دانشگاه هم کار کردم. کار فرهنگی انجام دادم. در بسیاری از مناطق کشور مسئول بودم و آشنایی من با کشور تقریباً بالاست. اینها دلایلی است که سبب میشود هم دیگران من را به این موضوع تشویق کنند هم خودم نسبت به این مسئله توجه بیشتری کنم که از من کاری برای خدمت به مردم و حل مشکلات و پیشرفت کشور و جامعه بر میآید. اینها مسائل عمومی است و یک سری مسائل دیگر که باید در وقت مناسب توضیح داده شود.
برخی از ورود رهبری به انتخابات سود میبرند
*اصلاً درست نمیدانم که رهبری را وارد عرصه و جریانات انتخابات کنیم. شاید این موضوع برای برخی افراد و جریانات سود داشته باشد ولی در کل نه برای جایگاه رهبری مفید است و نه برای وفاق اجتماعی؛ به نظر من هر دو آسیب میبیند. ما باید همان سایه رهبری و هدایت ایشان، تدابیر و تذکرات ایشان را گسترش داده و خودمان را ملتزم و مقید به آن فضا و هدایتها بدانیم و این فعالیتهای اجتماعی را در یک بستر طبیعی بگذاریم و کاملاً واقعی و مبتنی بر توان، نیاز، تحرک و تلاش و جاذبههای اجتماعی و آرمانی تعقیب کنیم. طبعاً فکر میکنم این رویه به سلامت اجتماعی سیاسی و انتخاباتی نزدیکتر است. رهبری هر زمان که خودشان تشخیص دهند و صلاح بدانند وارد صحنه بشوند مطلب دیگری است. اما ما نباید فضا را طوری تعقیب کنیم که خدای نکرده رهبری را خرج فردی و شخصی کنیم. این به سود هیچکس نیست.
روان اجتماعی جامعه از فسادها و بیعدالتیها آزرده شده است *توسعه نیاز همیشگی هر جامعه است. توجه به فضای سالم سیاسی و توسعه سیاسی نیاز جامعه بانشاط و آزاد است؛ جامعهای که میخواهد حضور واقعی شهروندانش را در صحنه ببیند. بنده فکر میکنم نباید از اینها غفلت کرد. اکنون من فکر میکنم ما به یک تحول اقتصادی نیازمندیم که شامل یک تحول مثبت و پایدار و روبه جلوی اقتصادی است. نکته دیگری که فکر میکنم باید به آن توجه شود، بحث بینظمیها، بیقانونیها، فسادها و بیعدالتیهای روابط اداری، اقتصادی ماست. روان اجتماعی ما از این بابت بسیار آزرده شده است؛در گزارشها و نظرسنجیها این مطالب کاملاً مشهود است. آنچه را که ما نیاز داریم من اسمش را گذاشتهام توسعه مدنی؛ فکر میکنم الآن نیاز ما یک توسعه مدنی است؛ یعنی یک جور توسعه زیرساختی. قانونگرایی، نظم، برنامهپذیری، همبستگی اجتماعی و اخلاق اجتماعی که مقام معظم رهبری به عنوان سبک زندگی برجسته کردند را من به عنوان توسعه مدنی تلقی میکنم که در واقع زیرساخت توسعه سیاسی و اجتماعی است.
شعار عدالت در کشور خوب اجرا نشد
*من اصلاً نسبت به چیزی درصدی نظر نمیدهم. گفته بودند بر مبنای نظرسنجیها چه میزان نسبت به آقای احمدینژاد تمایل دارند؟ من گفته بودم نظرسنجیها میگوید تا سی درصد همچنان احمدینژاد مطلوبشان است. ولی اصلاً در این چیزها به مطلبی اشاره نکرده بودم. من عرض کردم که هر جامعه سالم و خوب و آرمانخواه به همه این مقولهها از جمله توسعه آزادی و عدالت نیاز دارد و مباحثی مثل دین، اخلاق و امید چیزهایی است که هیچ جامعهای از آن غافل نیست. اگر ما مثلاً توسعه را جامع میدیدیم نیاز به آزادی برجسته نمیشد تا عدهای با شعار آزادی بتوانند پیروز شوند. اگر توسعه و آزادی با هم خوب جلو میرفت عدم تعادل بروز نمیکرد تا تبدیل به شعار عدالت شود. اگر عدالت را خوب اجرا میکردیم باز این سیر کامل میشد. این نشان میدهد که ما در هر عرصهای توفیقات کامل نداشتیم. یعنی موفقیتهایمان در کنار ناکامیها بوده است. فکر میکنم که ما نیازمند تکمیل این عرصهها هستیم و باید توسعه را جدی ادامه دهیم. فضای آزادی آگاهانه و سالم و عقلانی را در جامعه باید تقویت کنیم، باید عدالت را با تمام جوانبش با قدرت و انگیزه و جدیت محقق کنیم. هیچ کدام از اینها را نمیتوانیم مورد غفلت قرار داده و دست از آنها برداریم. اخلاق، دینمداری، خوب فکر کردن، خوب زندگی کردن چیزهایی نیست که انسان با آنها سهلانگاری کند، حتماً باید جدی تعقیب کنیم. من میخواهم بگویم که این گفتمانها گفتمانهای روزمره و ضروری جامعه است و اصلاً نباید از آنها غفلت کرد. فقط در شرایطی یک مقداری از آنها کم و زیاد میشود. این دو نکتهای که گفتم اکنون مسئله جاری جامعه است و نمیشود از آن به سادگی گذشت. زندگی، اقتصاد و معیشت مردم مسئله اساسی وجدی است. روایتی هست از پیامبر که فرمودند من از دو چیز نگران و بیم ناکم. اول کفر، دوم فقر. سؤال میکنند اینها مانند هم هستند و معادل هم هستند: حضرت فرمود بله، ببیند مقوله اقتصاد این مقدار اهمیت دارد. نکته دیگری هم که گفتم برای اینکه ما به اقتصاد و پیشرفت اقتصادی برسیم به توسعه و سلامت اداری نیاز داریم. اگر قرار باشد به سلامت اداری برسیم به توسعه مدنی نیاز داریم چون نمیتوانیم بدون توسعه مدنی به توسعه اداری خوبی برسیم. به اعتقاد من در توسعه سیاسی و آزادی توفیقمان در حد مطلوب نبود، علتش هم این بود که به توسعه مدنی نیندیشیدیم، ما قبل از آنها باید به توسعه مدنی توجه میکردیم. یکی از چالشهای بزرگ ما بیانضباطی و بیقانونی و بیبرنامگی است. مگر میشود جامعهای بدون هدف و بدون برنامه و نظم به اهداف والایش برسد؟
من فکر میکنم در حالت بیثباتی است. در برخی مواقع خیلی فراخ و در بعضی مواقع خیلی تنگ میشود. بعضی وقتها از مرزهایی که در جامعه آزاد گفته میشود ما خیلی جلوتر رفتیم و در بعضی جاها خیلی تنگتر و بستهتر تعریف کردیم. من فکر میکنم ما باید به یک نظم و قانون در نظام رسانه و تبادل اطلاعات و مطبوعاتمان برسیم و همه هم به آن پایبند باشیم. قانون را حتی اگر کامل نباشد اگر به آن ملتزم باشیم بسیار مفید خواهد بود و آثار بسیار مثبتی دارد. ولی ما با یک فضای شناور و یک قبض و بسط از نظر تعریفها، ضوابط و رفتارها روبهرو هستیم. این قبض و بسطها بسیار آزار دهنده است. من پیش از هر چیز فکر میکنم ما باید ضوابط خیلی روشن و شفاف تعریف کنیم و همه هم به آن ملتزم باشیم.
گشت ارشاد نمیتواند حجاب و عفاف را حاکم کند
*من گشت ارشاد را برای هنجارشکنان اجتماعی مفید میدانم. ولی گشت ارشاد نمیتواند حجاب و عفاف را در جامعه حاکم کند و برای تحقق این خواسته کارآمدی نخواهد داشت.
همان موقع هم که من در وزارت کشور بودم یک طرح جامع برای اخلاق و فرهنگ عمومی منجمله حجاب و عفاف در نظرم بود. فکر میکنم چه آن موقع و چه حالا چه آینده آن طرح جامع را باید تعقیب کنیم. فرهنگ مقولهای نیست که بشود یک بعدی و حتی چند بعدی با آن برخورد کرد. مقوله فرهنگ با تحمیل خشونت پایدار نخواهد شد. ضمن اینکه در برابر هنجارشکنها باید اعمال قدرت کنید، ولی اعمال قدرت دایرهاش محدود است. شما اگر برای هر مشکلی خواستید از قدرت استفاده کنید، حتماً ناکام و ناموفق خواهید شد. همه ابزارها باید در خدمت تحول فرهنگی که بخشی از آن فرهنگ حجاب و عفاف است قرار بگیرد. در جامعه ما تخلف از وعدهها و پیمانشکنی بسیار زیاد است. آدمها به گفتههای هم نمیتوانند اعتماد کنند. ما نسبت به احترام و حفظ احترام یکدیگر بسیار آسیبپذیر شدهایم. شخصیت و حرمت افراد به سادگی تحت تعرض و مورد هجوم قرار میگیرد. همه اینها حرام، ضعف و آسیب اجتماعی است. باید به همه آنها خوب فکر کرد. ما یک باره بر روی بخشی حساس میشویم. کافی است کسی ظاهر دینی داشته باشد، ربا بخورد. دروغ بگوید، فسادهای مالی و اجتماعی داشته باشد اما آنقدر در چشم ما قبیح نیاید تا کسی که ظاهر اسلامی و دینی نداشته باشد. شما همانطور که باید به ظاهر توجه کنید باید به رفتارها هم توجه کنید.
اصولگرایی یک منطق معتدل دارد و بر مبنای عقلانیت استوار است
*من اکنون عضو و معاون سیاسی جامعه روحانیت مبارز هستم. به هر حال ما اصولگرایی را دارای یک گفتمان میدانیم و منشور آن را سال گذشته منتشر کردیم. سعی هم میکنیم که فرهنگ اصولگرایی صرفاً یک ابزار سیاسی نباشد، مثل یک بلوک سیاسی یا همان چیزی که به عنوان یک قبیله سیاسی که مقام معظم رهبری هم چند بار به آن اشاره کردند و گفتند که سعی کنید قبیله نشوید. یعنی دارای یک سری آرمانها، اهداف و تعاریف و کارکردهای روشن باشیم. من همچنان بر این اصول پایبندم و فکر میکنم اصولگرایی یک تابلو، شعار و عنوان سیاسی نیست، بلکه یک محتواست. اصولگرایی یک منطق معتدل دارد و بر مبنای عقلانیت استوار است. اصولگرایی بر پایه دلیل و استدلال و مبانی تثبیت شده و تعریف شده شرعی و قانونی استوار است. طبعاً من اصرار بر این دارم که اصولگرایی یک منطق کاملاً عقلانی است و یک پایه کاملاً شرعی و ضمناً نگاه نو به دنیا، زندگی و تعریفی جامع از یک زندگی سالم و طیب دارد. عقلانیت هم در کانون این گفتمان حضور دارد. من خودم را متعلق به این نوع نگاه میدانم و سعی هم داریم که این نگاه، نگاه غالب بر همه دوستان و طیفهای اصولگرا باشد. خواهی نخواهی یک سری رویکردهای درونگفتمانی تند و کند وجود دارد. ما سعیمان بر این است که اینها به هم نزدیک شوند و تبدیل به یک جریان طبعاً با یک سری سلیقههای متفاوت ولی با اصول مشترک شود. تلاش ما این است و قصد داریم اجازه ندیم که این تعریف تقسیم شده جا بیفتد و استمرار بیابد. این را هم از نظر منطق مستدل اصولگرایی جالب و درست نمیدانیم و هم از جهت آرایش سیاسی کشور و وفاق اجتماعی و انسجام و یکپارچگی مفید نمیدانیم. با این همه در فضای سیاسی نمیشود همه را یکپارچه کرد. طبعاً آنجا که اختلاف سلیقهها زیاد میشود به اختلاف فکر، دیدگاه میانجامد و آن بلوکبندیهای سیاسی شکل میگیرد، مثل اصلاحطلبان؛ آنها برای خودشان یک بلوکبندی را شکل دادند و طیفهای غلیظ و رقیق و تند و کندی هستند، ولی طبعاً باید تبدیل شوند به یک گفتمان نزدیک به هم. اصولگرایان هم باید از همین مدل تبعیت بکنند و ما مدافع یکپارچگی جریان اصولگرایی هستیم. خیلی این تعاریف تقسیم شده را قبول نداریم و عملاً هم داریم تلاش میکنیم جامعه اصولگرا یک جامعه یکدست همگرا شود با اختلاف سلیقههاگر من بخواهم کاندیدا شوم طبعاً دعوتها به تصمیم من کمک میکند. تمایل و گرایش گروهها خیلی در تصمیمسازی و تصمیمگیری من موثر است. حالا اگر آنها هم بخشی از تصمیم من باشند، نه همه آن، ولی طبعاً حمایت آنها طبعاً میتواند بسیار تأثیرگذار و کمک کننده باشد. من طبعاً استقبال میکنم. اما ببینید آدم وقتی هنوز به تصمیم نهایی خودش نرسیده نمیتواند قضاوت کاملی نسبت به این مطلبی که شما اشاره کردید داشته باشد.ایی که وجودش طبیعی است.
بنای من بر این است که حتیالامکان با هماهنگی با دوستان عمل کنیم. یعنی این منطق را صحیح میدانم و کمک به آرایش سیاسی و توفیقمان میدانم.
دعوتها به تصمیم کاندیدا شدنم کمک میکند
*اگر من بخواهم کاندیدا شوم طبعاً دعوتها به تصمیم من کمک میکند. تمایل و گرایش گروهها خیلی در تصمیمسازی و تصمیمگیری من موثر است. حالا اگر آنها هم بخشی از تصمیم من باشند، نه همه آن، ولی طبعاً حمایت آنها طبعاً میتواند بسیار تأثیرگذار و کمک کننده باشد. من طبعاً استقبال میکنم. اما ببینید آدم وقتی هنوز به تصمیم نهایی خودش نرسیده نمیتواند قضاوت کاملی داشته باشد.قیقاً نمیتوانم بگویم. اما زمان آن در زمستان خواهد بود. امیدواریم هرچه زودتر و در اوایل زمستان باشد اما ممکن است تا اواخر آن هم به طول بیانجامد.
روحانی بودن یک امتیاز است
*این هم به اعتقادم یکی از شاخصها و پارامترهای تأثیرگذار است. ولی بیش از آن من فکر میکنم جایگاه ریاستجمهوری و احراز آن نیازمند یک سری توانمندیها و آشناییها و معرفتها و قدرت تحرک و تصمیمگیری است. فرد اگر روحانی باشد با سوابق، تحصیلات، تربیت روحانی هم موفقتر میتواند عمل کند و هم مردم بیشتر اعتماد میکنند. ولی آنها شرط لازم هستند. یعنی به نظرم روحانی بودن یک امتیاز است و جزو شروط این جایگاه نیست. نه شرط لازم و نه شرط کافی. جزو امتیازات باید تلقی کرد. من از این منظر نمیخواهم زیاد وارد شوم. ضمن اینکه برای یک عدهای در جامعه امتیاز است و ما وقتی یک جامعه دینی و یک حکومتی بر اساس آموزههای دینی داریم طبعاً آشنایی دینی و تربیت دینی یک ابزار مثبت و کمککننده است.
هاشمی سعی کرده است خودش را فراجناحی معرفی کند
*الآن کاملاً نمیشود پیش بینی کرد. اما من فکر میکنم هم اصلاحطلبها دارای کاندیدای متعدد خواهند بود و هم اصولگرایان. شخصیتهای مستقل هم خواهیم داشت. سلیقههای متفاوتی وجود دارد. به هر حال آقای هاشمی هیچ وقت نمیخواهد خود را در طیف اصلاحطلبها خلاصه و محدود کند. معمولاً آقای هاشمی سعی کرده خودش را فراجناحی عرضه کند. مانورهایی هم که همیشه میداده با این رویکرد بوده ولی اصلاحطلبها همیشه مایل بودند که ایشان خودش را در طیف اصلاحطلبها تعریف کنند. همین سبب میشود که ما در جبهه اصلاحطلبها یک تعددی را ارزیابی کنیم.
به هر حال ممکن است طرفداران آقای هاشمی که جزو بخشی از اصلاح طلبها هستند با یک تمایلاتی به یک کاندیدا برسند و دیگران هم با یک تمایلات دیگر به یک کاندیدای دیگر. هیچ چیز به طور کلی و قطعی قابل پیشبینی نیست. من ارزیابی اولیهام این است که به تعدد در آن جبهه منجر خواهد شد همانطور که در اصولگراها هم ما این تعدد را خواهیم داشت، مستقل هم خواهیم داشت. اما عملاً فضای انتخاباتی به یک جایی میرسد و یک غلیان و فورانی از جهت تحرکات و پشتیبانی و عملیاتهای انتخاباتی که در نهایت چند چهره بالا میآیند. ممکن است یکی دو تا چهره از اصلاحطلبها و یکی دو چهره از اصولگراها بالا میآیند و یک چهره از مستقلها. طبعاً دیگر مانور و رقابت بین این چهرهها شکل میگیرد.
طرح وحدت ملی عملی نیست
*من خیلی این موضوع را عملی نمیبینم. فکر میکنم ما باید از فضای عاقلانه، فضای واقعبینانه و سالم انتخاباتی دفاع کنیم تا مردم انتخاب خوب داشته باشند. فردی هم که پیروز میشود بستر برای همه انتخابها و ظرفیتهای کشور فراهم شود. یعنی بستر آنقدر شدید و پر اصطکاک نباشد که یک کاندیدای پیروز نتواند از ظرفیتهای مختلف جامعه استفاده کند، این مهم است. نه اینکه ما قبل از او فرض کنیم که میتوانیم یک کاندیدای مورد اتفاق مطرح کنیم. اتفاقاً خود این یک موضوع اختلافی است و بر سر آن اختلاف و جنجال صورت میگیرد و به ضد خودش تبدیل میشود. عملاً همین بحث و گفتوگوهایی هم که درگرفت خودش یک جدال شد و منشأ گفتوگوی سیاسی به نظرم خیلی با موفقیت روبهرو نباشد. ما باید تلاش کنیم هر جناحی، هر کاندیدایی که میخواهد بدهد کاندیدایی باشد با توانمندی و ظرفیتهای واقعی، با یک برنامه کاملاً درست تا مردم در برابر یک انتخاب خوب و خوبتر قرار بگیرند. ما نباید اجازه بدهیم که مردم در قبال یک انتخاب بد و بدتر که نتوانند خوب را تشخیص بدهند قرار بگیرند. باید فضا را طوری جلوه دهیم که بین خوبترها مسابقه باشد و مردم بتوانند بین خوبترها یک خوبترین را انتخاب کنند. طرح وحدت ملی را عملی نمیبینم.
تحریک ماندن در قدرت جامعه را آسیب پذیر میکند
*من قبل از هر چیز اگر توانایی داشتم، یک قانونی را میگذراندم که کسانی که دو دوره یا یک دوره رئیسجمهور بودند دیگر حق حضور در انتخابات را نداشته باشند. چون این را به نفع فضای سیاسی و اجرایی کشور میدانم. یعنی بازگشت به قدرت فضای جالبی نیست. تحریک به ماندن در قدرت و تکاثر قدرت و افزایش قدرت است. این است که جامعه را آسیبپذیر میکند. اینکه ما یک محدوده زمانی قائل بشویم برای مدیرت اجرایی که بیشترین قدرت و ثروت و نفوذ در آنجا جمع میشود، خیلی کمک میکند به سلامت اجرایی و سیاسی کشور و چرخش منطقی نیروها و مدیران. مقام معظم رهبری حتی در نیروهای مسلح که پستهای انتصابی است آمدند و دورههای زمانی قرار دادند. غیر از موارد معدودی معمولاً سعی کردند اغلب پستهای به خصوص عملیاتی و فرماندهی را در نیروهای مسلح زماندار کنند. در قوه قضائیه که باید یک جای با ثبات باشد این دورههای پنجساله دو بار تکرار شده و دهساله شده است. این اصل را ما به عنوان یک منطق صحیح مدیریتی پذیرفتیم. در بسیاری از کشورها هم همین سنت حاکم است.
مناظره امر خوبی است
*حتماً مناظره امر خوبی است. مردم باید یک انتخاب واقعبینانه داشته باشند. مناظره خیلی کمک میکند به درک صحیح مردم از کاندیداها، اما طبعاً کافی نیست. مناظره باید اصول و شاخص داشته باشد و اجازه ندهیم از کادرهای تعریف شده تخطی شود. شور و هیجان انتخاباتی چیز مطلوبی است. اساساً خود انتخابات یک مانور سیاسی است. بدون شور و هیجان خیلی کمرنگ خواهد شد. اما اگر از مرز عبور کند به ضد خود تبدیل شده و به انتخاب غلط منجر میشود. یعنی فضا احساسی و هیجانی میشود. هم در تشخیص انسان و جامعه دچار اشتباه میشود و هم پیامدهای منفی پیش میآید. همانطور که در سال ٨٨ دیدیم. من هیجان و شور و تحرک را مطلوب میدانم، اما این کارناوالها و این لشکرکشیها و این کمپینهای خیابانی، نه کمپینهای مجازی که در فضاهایی که تجمع میشود و آدمها همدیگر را پیدا میکنند، فکر میکنم خروج از مرز است و ما را کلاً به فضای احساسی نزدیک میکند. انتخابات یک تعیین سرنوشت است. سرنوشت با عقلانیت به فرجام میرسد. احساسات اگر در خدمت عقلانیت قرار بگیرد مفید است. یعنی شما تصمیم بگیرد که در یک مسیری حرکت میکنید و احساسات هم کمک کند که با نشاط و شور و شعف در این مسیر حرکت کنید، این امر خوبی است، والا عملاً وقتی که این هیجانات افزایش پیدا میکند و احساسات بر فضای عقلانی غلبه پیدا میکند، تعیین سرنوشت مسیر بیراهه را طی میکند.
در قوه مجریه باید تخصص حاکم باشد
*تـعد الامانات الی اهلها. به شایستگان که دو ویژگی ممتاز دارد. یک دارای تعهد و کارشناسی تخصص است. و دوم امین و به تعبیر قرآن حفیظ بودن. اینها واژگان قرآنی است که خیلی عمیق و غنی است. حفیظ، دقیق، متعهد و امین نسبت به انجام آن وظیفه که بر عهده گرفته پایبند و جدی باشد. طبعاً باید در کادرهای اصلی همفکر باشند. اگر همفکر نباشند خود آن چالشی آزار دهنده ایجاد میکند و مخل انجام آن وظایف است. اما در بدنه اجرایی که حوزه بسیار گستردهای است اگر شما خیلی خطکشی جناحی بکنید حتماً کشور آسیب میبیند. آنجا باید تخصصها حاکم باشد و در تخصصها هر آدم امین متخصصی که گرایشهای سیاسی خود را در حوزه کاری دخالت ندهد به نظر من شایسته است که از آن استفاده شود.
دیدگاه تان را بنویسید