لابی‌گری به سبک ایرانی/ در جدال حقوق بشر، تهران موفق عمل کرده یا اوتاوا؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : 
به گزارش نامه به نقل از متن محمد خزاعی، سفیر و نماینده دایم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد، صحبت‌هایش را کرد و در انتقاد به قطعنامه‌ای که روی میز او و سایر همکارانش از کشورهای دیگر در سازمان ملل قرار داشت، توضیحاتی ارایه داد؛ اما گویا سخنرانی 45دقیقه‌ای وی اثرگذار نبود. چون وقتی حرف‌های او تمام شد و موافقان و مخالفان نیز حرف زدند، درباره قطعنامه پیشنهادی رای‌گیری شد و در مجموع 151 کشور در موافقت یا به‌صورت ممتنع به قطعنامه‌ای رای دادند که نقد وضعیت حقوق‌بشر ایران بود. دقیق‌تر: نتیجه رای‌گیری در کمیته حقوق‌بشر مجمع عمومی سازمان ملل، درباره پرونده به این شرح بود: ۸۳ رای مثبت، ۳۱ رای منفی و ۶۸ رای ممتنع؛ البته نکته قابل‌تامل، افزایش هفت‌درصدی آرای ممتنع، نسبت به سال گذشته بود. این قطعنامه نیز همانند بسیاری از قطعنامه‌های پیشین- که علیه ایران به تصویب رسیده بود- توسط دولت کانادا ارایه داده شده و از حمایت ۴۲ کشور نیز برخوردار بود. دولت کانادا، سال گذشته هم پیش‌نویسی به بهانه محکوم‌کردن نقض حقوق‌بشر در ایران به این مجمع ارایه داده بود که ۸۶ رای مثبت، ۳۲ رای منفی و ۵۹ رای ممتنع گرفت. قطعنامه حقوق‌بشری اخیر که پس از تصویب در کمیته به‌زودی، در مجمع عمومی سازمان ملل به رای گذاشته خواهد شد و به احتمال زیاد، به تصویب اعضای مجمع عمومی نیز خواهد رسید. در این قطعنامه بیش از ۱۵۰ مورد ادعایی علیه ایران وجود دارد؛ البته نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل در سخنرانی‌اش تاکید کرده بود، این قطعنامه آشکارا نشان‌دهنده واقعیت کشور نیست و متکی به مطالب سایت‌های خبری است. او همچنین قطعنامه مورد اشاره را قطعنامه‌ای دانست که تحت‌حمایت غرب و با انگیزههای سیاسی است و در ادامه تصریح کرد: «طراحان و بانیان قطعنامه حقوق‌بشر علیه جمهوری اسلامی ایران، سوابق سنگینی در نقض حقوق‌بشر دارند و این مساله کاملا سیاسی است.» قطعنامه با اهتمام کانادا تهیه شده بود و از جنگی دیرینه میان ایران و کانادا ریشه می‌گیرد. اتاوا همیشه تهران را به حقوق‌بشر متهم کرده و کشور ما نیز متقابلا کانادا را بابت نقض حقوق بومیان این کشور، مورد شماتت قرار داده است. با این حال، کانادا توانسته با لابی‌های سیاسی گسترده، هربار پیش‌نویس قطعنامه جدیدی را علیه ایران به رای بگذارد و حمایت شمار زیادی از کشورهای غربی را با خود همراه کند. کانادا اواسط مهرماه گذشته، در اقدامی ناگهانی، سفارتش در تهران را تعطیل کرد و دیپلمات‌هایش را از ایران فراخواند. در همین حال، به دیپلمات‌های ایرانی هم پنج روز مهلت داد تا اتاوا را ترک کنند. در بیاینه‌ای که وزارت‌خارجه کانادا درباره بستن سفارتش منتشر کرد، ادعا شده بود: «ما ایران را به‌عنوان تهدیدی علیه صلح جهانی و امنیت بین‌الملل می‌شناسیم» اما دلایل دیگری نیز در کنار آن مطرح شد. علاوه بر موضع تهران در قبال اسراییل، یکی از مواردی که برخی مقامات رسمی این کشور از آن به عنوان دلایل قطع ارتباط دیپلماتیک با تهران عنوان کردند، مسایل حقوق‌بشری بود. وزیر خارجه کانادا، پس از تعطیلی سفارت کشورش در تهران، ایران را به عنوان یکی از ناقضان حقوق‌بشر در جهان متهم کرد. بنابر ادعای او، «ایران به گروه‌های تروریستی پناه می‌دهد و از آنها حمایت مالی می‌کند». همان زمان، وزارت امور خارجه کانادا اعلام کرد که رسما ایران را در فهرست کشورهای حامی تروریسم قرار می‌دهد. هرچند این موضوع هنوز عملی نشده، ولی اگر در این صورت، مصونیت قضایی ایران در کانادا به عنوان یک کشور مستقل لغو شود هرکسی می‌تواند علیه کشور ما شکایت کند. قطعنامه قبلی‌ای که سال گذشته علیه ایران در کمیته سوم مجمع عمومی به تصویب رسید، ۸۶ رای مثبت و ۳۲ رای منفی داشت و ۵۹ کشور نیز به این قعطنامه رای ممتنع دادند. نکته جالب توجه آن‌که رای سال گذشته کمیته مذکور ۷۸ رای مثبت، ۴۵ رای منفی و ۵۹ رای ممتنع بود. با مقایسه آن دو قطعنامه درمی‌یابیم، اگرچه شمار کشورهایی که رای ممتنع داده بودند، ثابت مانده بود اما هشت کشور به کشورهای منتقد وضعیت حقوق‌بشر در ایران افزوده شده بودند و این یعنی این‌که کشورهایی که مدعی‌اند نگران وضعیت حقوق‌بشر در ایران هستند، افزایش یافته است. در مورد قطعنامه اخیر نیز با مقایسه آرای داده شده درمی‌یابیم که آرای ممتنع به میزان 9 کشور افزایش داشته که می‌تواند نشانه خوبی نباشد؛ چراکه کانادا در همراه کردن کشورهایی که در دوره‌های قبل نظر منفی نسبت به قطعنامه‌ها داشتند، موفق عمل کرده است.
کشورهای کره‌شمالی، سوریه، چین، کوبا، اکوادور، بلاروس، قزاقستان و اروگوئه از جمله کشورهایی بودند که به قطعنامه اخیر علیه ایران رای منفی دادند و در مخالفت با آن در این جلسه سخن گفتند. همچنین نماینده کشور برزیل نیز که رای ممتنع داده بود، طی سخنانی با توضیح دلایل رای ممتنع برزیل به این قطعنامه گفت: «این قطعنامه نامتوازن بود.» نماینده برزیل با تاکید بر این‌که موضوع حقوق‌بشر در ایران برای برزیل اهمیت دارد، از حذف دستاوردهای حقوق‌بشر ایران در این گزارش انتقاد کرد و گفت: «دستاوردهای مثبت ایران در این گزارش باید ذکر می‌شد.» دستاوردهایی که برزیل آنها را مثبت می‌خواند، مشارکت فعال ایران در کمیته حقوق‌بشر و کمیته مبارزه با تبعیض و همچنین کمک ایران به پناهندگان افغانی بود؛ اما همان کشورهای دیگری که همانند برزیل یا روسیه رای ممتنع دادند، مانند این دو کشور فکر نمی‌کردند، از این رو افزایش آرای مثبت به قطعنامه‌ها یا تبدیل آرای منفی به ممتنع، می‌تواند برای مسوولان ایرانی هشداری باشد که به سادگی می‌توانند، مانع از تصویب قطعنامه‌های حقوق‌بشری و اجماع بین‌المللی علیه کشورمان شوند و جلوی سوءاستفاده کشورهای معاند نظام جمهوری اسلامی را بگیرند. این نکته‌ای است که خزاعی نیز در سخنانش به آن اشاره کرد و یادآور شد: «هدف آنان، مساله حقوق‌بشر نیست بلکه از این امر به‌عنوان یک اهرم علیه ایران استفاده میکنند.» اگرچه قطعنامه‌هایی که درباره وضع حقوق‌بشر یک کشور است، هیچ بار مالی یا سیاسی برای آن کشور به همراه ندارد، اما با وجود این، هیچ کشوری تمایل ندارد، نامش در فهرست کشورهایی باشد که به نقض حقوق‌بشر متهم هستند چراکه فشار روانی آن، می‌تواند بر سایر موارد دیپلماتیک و حتی روابط اقتصادی با کشورهای دیگر تاثیر بگذارد.
دیدگاه تان را بنویسید