نفرات اول و دوم انتخابات اولین دوره خبرگان در تهران چه کسانی بودند؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، آذر ماه سال 61 کشور انقلابی ایران که با جنگ تحمیلی از سوی عراق روبرو شد، شاهد برگزاری انتخابات یکی از مهمترین نهادهای خود یعنی مجلس خبرگان رهبری بود.
مجلس خبرگان رهبری نمونه تکامل یافتهای از مجلس خبرگان قانون اساسی بود که چهار سال پس از پیروزی انقلاب زمینههای شکلگیریاش فراهم شد. بر اساس اصل یکصد و هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 58، «هرگاه یکی از فقهای واجد شرایط مذکور در اصل پنجم این قانون از طرف اکثریت قاطع مردم به مرجعیت و رهبری شناخته و پذیرفته شده باشد، همانگونه که در مورد مرجع عالیقدر تقلید و رهبر انقلاب آیتاللهالعظمی امام خمینی چنین شده است، این رهبر، ولایت امر و همه مسوولیتهای ناشی از آن را برعهده دارد، در غیر این صورت خبرگان منتخب مردم درباره همه کسانی که صلاحیت مرجعیت و رهبری دارند بررسی و مشورت میکنند، هرگاه یک مرجع را دارای برجستگی خاص برای رهبری بیابند او را به عنوان رهبر به مردم معرفی مینمایند، وگرنه سه یا پنج مرجع واجد شرایط رهبری را به عنوان اعضای شورای رهبری تعیین و به مردم معرفی میکنند.» همچنین در اصل یکصد و هشتم قانون اساسی آمده بود: «قانون مربوط به تعداد و شرایط خبرگان، کیفیت انتخاب آنها و آییننامه داخلی جلسات آنان برای نخستین دوره باید به وسیله فقهاء اولین شورای نگهبان تهیه و با اکثریت آراء آنان تصویب شود و به تصویب نهایی رهبر انقلاب برسد. از آن پس هرگونه تغییر و تجدیدنظر در این قانون در صلاحیت مجلس خبرگان است.»
این انتخابات مهم در تمام شهرهای کشور با وجود جنگ با حضور گسترده مردم برگزار شد و بر اساس نتایج انتخابات خبرگان رهبری که یک هفته بعد به صورت کامل مشخص شد در مجموع 18 میلیون و 140 هزار و 985 نفر در این انتخابات شرکت کردند، بر اساس آرای مردم 76 نماینده تعیین شدند و در 6 حوزه انتخابیه جریان انتخابات به دور دوم کشیده شد و در دور دوم نیز هفت نفر انتخاب شدند.
در استان تهران به عنوان مهمترین و پرنمایندهترین استان در میان 24 استان کشور، از مجموع 3 میلیون و 189 هزار و 530 برگ کل آرای مأخوذه، 13 نفر شامل حضرات آیات عظام و حجج اسلام سیدعلی خامنهای، علی اکبرهاشمی رفسنجانی ، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، علی اکبر مشکینی ، محمد امامی کاشانی، محمد محمدی گیلانی، یوسف صانعی، محمدباقر باقری کنی، محمدباقر اسدی خوانساری، غلامرضا رضوانی، احمد آذری قمی، سیدهادی خسروشاهی و حسین راستی حائز اکثریت آرا شدند و انتخاب نفر چهاردهم حوزه انتخابیه استان تهران از میان دو کاندیدا به نامهای صادق خلخالی و سیدمجید مهاجری ایروانی به دور دوم کشیده شد. هاشمی رفسنجانی در کتاب خاطرات سال 61 خود به اعلام نتایج اشاره میکند و مینویسد:«آخر شب به خانه آمدم. مقداری با بچهها که مادرشان در سفر است، صحبت کردیم. اخبارمیگوید در انتخابات خبرگان تهران آقای خامنهای اول و من دوم هستم و دیگران عقبتر. تازهمهمی نداشتیم. بحث روز استقبال وسیع مردم از انتخابات است که نشان تثبیت انقلاب و باعثیأس دشمنان است.»
در اولین نشست مجلس خبرگان رهبری، آیتالله علی اکبر مشکینی به عنوان رئیس، علی اکبرهاشمی رفسنجانی نایب رئیس و آقایان مؤمن و طاهری خرم آبادی، به عنوان منشی هیات رییسه انتخاب شدند. این دوره از مجلس خبرگان سه اجلاس فوقالعاده برگزار کرد. اجلاس اول 19 آبان 1364 بود که در آن آیتالله منتظری به عنوان قائممقام رهبری انتخاب شد، هرچند بعدها حوادثی پیش آمد که منجر به استعفای آیتالله منتظری و عزل وی از قائممقامی رهبری شد.
دومین اجلاس در خرداد 1368 برای تعیین دومین رهبر جمهوری اسلامی پس از رحلت امام بود و سومین اجلاس هم در مرداد 1368 بعد از تصویب بازنگری قانون اساسی توسط مردم برگزار شد. تعداد جلسات رسمی این مجلس، هر سال یک جلسه و در مجموع هشت جلسه بود و چنانچه سه جلسه فوقالعاده نیز بر آن افزوده شود، این مجلس یازده جلسه در ظرف هشت سال دوره فعالیت خود برگزار کرد. نخستین مجلس خبرگان رهبری، علاوه بر تنظیم و تصویب مقدماتی آییننامه خود و تاسیس دبیرخانهای دائمی در قم، چند مصوبه مهم و سرنوشتساز داشت. اما مهمترین و سریعترین مصوبه خبرگان اول به دنبال درگذشت رهبر انقلاب و بلافاصله پس از آن در انتخاب رهبر جدید بود.
در چهاردهم خرداد سال 1368 و به دنبال رحلت امام خمینی و در حالی که هنوز مراسم تشییع جنازه ایشان برگزار نشده بود، نمایندگان خبرگان بلافاصله تشکیل جلسه دادند و حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای رییسجمهوری وقت را به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران انتخاب کردند. در پی این انتخاب اکثر مراجع تقلید با صدور پیامهایی به رهبری جدید، بر تصمیم خبرگان صحه گذاشته و با رهبری جدید بیعت کردند. پس از برگزاری همهپرسی قانون اساسی در 6 مرداد 1368 خبرگان رهبری در اجلاسیه فوقالعادهای بار دیگر رهبری حضرت آیتالله خامنهای را مورد تایید قرار داد. از آنجا که انتخاب رهبر جدید در زمانی انجام گرفت که هنوز قانون اساسی تغییر نکرده بود و در آن قانون مرجعیت از شرایط رهبری تعیین شده بود، تایید مجدد خبرگان برای جلوگیری از شبهات احتمالی در این زمینه صورت گرفت. تاکنون در مجموع چهار دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری برگزار شده است و اکنون چهارمین دوره این مجلس با ریاست آیتالله مهدوی کنی مشغول به کار است.
دیدگاه تان را بنویسید