شکار پهپاد آمریکایی و پرونده هستهای ایران چه ارتباطی دارند؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از هفتهنامه متن 14 آذر ماه سال جاری، در سالگرد شکار پهپاد RQ-170، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای اعلام کرد که پهپاد «ایگل اسکن» آمریکا پس از تجاوز به حریم هوایی ایران در آبهای ساحلی خلیجفارس، به دست نیروهای سپاه افتاده است. چند مقام آمریکایی این خبر را تکذیب کردند، اما مقامات ایرانی تاکید داشتند که انکار آمریکاییها از سر استیصال است. همزمان با این تایید و تکذیبها، تحلیلهای گوناگونی از میزان صحت این خبر، توان نظامیان ایرانی، دلیل انتشار خبر در این موعد زمانی و... به گوش میرسید. شکار چشم عقاب؛ بلوف یا حقیقت؟! جدیترین خبر امنیتی و نظامی کشورمان در یک هفته اخیر را باید نشاندن پهپاد آمریکایی در جنوب کشور دانست. تهران بهجد اعتقاد دارد که این پهپاد را در آسمان آبهای کشورمان به چنگ انداخته است اما واشنگتن میگوید، پهپادهایش تنها در آسمان آبهای بینالمللی پرواز میکنند و قوانین سرزمینی دیگر کشورها را بهخوبی به این هواپیماها آموخته است. پس از پهپاد RQ-170 یا «جانور قندهار»، حالا پهپاد ایگل اسکن یا «چشم عقاب» هم به دست ایرانیها افتاده است. آیا تهران از به چنگ انداختن جانوران آمریکایی، تنها اهداف نظامی و امنیتی را در ذهن دارد یا میخواهد از آنها در پرونده هستهای هم سود ببرد؟ ما راست میگوییم یا آنها؟ تقریبا 10روز پس از انتشار نخستین خبر درباره پهپاد آمریکایی هنوز تایید و تکذیبها از سوی طرف ایرانی و آمریکایی ادامه دارد. ابتدا فرمانده ناوگان پنجم دریایی آمریکا مستقر در بحرین اعلام کرد که همه پهپادهای نوع ایگل اسکن که در خدمت نیروهای دریایی آمریکا در خلیجفارس است، بازشماری شدهاند و در روزهای اخیر، از تعداد آنها کم نشده است. یک روز بعد سردار «رمضان شریف» در گفتوگویی واکنش آمریکاییها را «نشاندهنده اهمیت این مساله برای آنها» دانست و افزود: «این چیزی نیست که آمریکاییها بتوانند بهراحتی تکذیب کنند.» اصرار آمریکاییها بر حضور همه پهپادها در آشیانههایشان در حالی ادامه داشت که 205 نفر از نمایندگان مجلس در ایران نامهای به فرماندهان سپاه نوشتند و از تلاش آنها برای «شکار پهپادهای مهاجم کشورهای استکباری و مدعی پیشرفت» تشکر کردند. مشخصات فنی ایگل اسکن: اگرچه اظهارات مقامات آمریکایی در واکنش به خبر شکار شدن پهپاد ایگل اسکن به دست نیروهای سپاه یکدست نیست، اما رشته مشترکی از میان آنها میگذرد. فرماندهان آمریکایی حاضر در پایگاههای نظامی این کشور در خلیجفارس و مقامات حاضر در پنتاگون همگی اعلام کردهاند که از شمار پهپادهایشان در این منطقه کم نشده است. با وجود این، یکی دو روز پس از انتشار بیانیه سپاه پاسداران، برخی از این عده با عقبنشینی از مواضع سابقشان این احتمال را مطرح کردند که ممکن است پهپادی که به دست ایران افتاده است، متعلق به یکی از کشورهای حاشیه خلیجفارس باشد. اخبار موجود نشان میدهد که علاوه بر آمریکا، کشورهای کانادا، لهستان، استرالیا، کلمبیا و هلند برخوردار از پهپاد نوع ایگل اسکن هستند. نگاهی به نیروهای حاضر در آبهای خلیجفارس نشان میدهد که نمیتوان جز سربازان آمریکایی اثری از نظامیان کشورهایی یافت که در فهرست دارندگان پهپاد ایگل اسکن قرار دارند. به این ترتیب، پهپادی که در جنوب کشور به دست نیروهای ایرانی افتاده است اساسا به شرکای نظامی آمریکا تعلق ندارد. از سوی دیگر، در سالهای اخیر، خبری درباره فروش این پهپاد به کشورهای عربی خلیجفارس منتشر نشده است. نباید فراموش کرد که فاصله نزدیکترین نقاط سواحل کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس تا ایران، به 300 کیلومتر میرسد، این در حالی است که بُرد پروازی پهپاد ایگل اسکن یکسوم این فاصله یعنی صد کیلومتر است. به عبارت دیگر، اگر این پهپاد حتی از نزدیکترین نقاط به ساحل ایران در یکی از کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس هم به پرواز در میآمد، برد پروازی آن در آبهای بینالمللی این خلیج، یعنی جایی که در تسلط کامل راداری ناوهای آمریکایی است به پایان میرسید. چگونگی پرواز این هوایپمای بدون سرنشین هم میتواند سرنخی برای بررسی صحت گفتههای دوطرف باشد. پهپاد ایگل اسکن، برخلاف دیگر پهپادهای مدرن از روی باند پرواز بلند نمیشود. طراحی پهپاد چشم عقاب بهگونهای است که بتواند با فشار هوا و از روی سکوهای پرتاب، به پرواز درآید. سادگی پرواز این نوع از پهپادها باعث شده تا بیشتر از آنها در ناوهای جنگی استفاده کنند. اطلاعات موجود از آرایش ناوهای جنگی در خلیجفارس نشان میدهد که کشورهای عربی این منطقه، هیچیک ناوی در فاصله صد کیلومتری ساحل ایران ندارند. مواضع ایران درباره پهپادهای آمریکایی: بلوفهای امنیتی و نظامی در تنش میان دولتها امری معمول است. موارد زیادی وجود دارد که مقامات لشگری یا کشوری یک دولت، تلاش میکنند تا با طرح یک موضوع، واکنش طرف مقابل را برانگیخته و مواضع آنها را از این راه محک بزنند. با وجود این، مواضع ایران در جنگ پهپادها، بیشتر قرین با واقعیت بوده است تا آن که یک بلوف سیاسی یا نظامی باشد. ایران در آذرماه سال گذشته اعلام کرد که یک فروند پهپاد RQ-170 متعلق به ارتش آمریکا را به دست آورده است. چند روز بعد این خبر تایید شد. در جریان پرواز پهپاد ایوب بر فراز اسراییل هم، اگرچه این «سید حسن نصرالله»، دبیرکل جنبش حزبالله لبنان بود که خبر داد پهپاد ایوب متعلق به حزبالله و فرستادهای از جانب ایران بوده است اما نمیتوان از کنار این نکته بهآسانی گذر کرد که افشای ماهیت ایوب توسط او جز با چراغ سبز تهران انجام نمیشد. اظهارات سیدحسن نصرالله هم بعد از چندی رنگ واقعیت به خود گرفت. با توجه به همین سنت، میتوان پذیرفت که خبر شکار ایگل اسکن از جانب ایران حقیقت دارد. برگ برنده چشم عقاب در یک دهه اخیر، یک پای ماجرای ارتباط میان تهران و واشنگتن «پرونده هستهای ایران» بوده است. در این مدت، نمیتوان اتفاقی را میان این دو کشور پیدا کرد که به نوعی به موضعگیری بر سر پرونده هستهای مرتبط نباشد. پس از اعلام توقف فعالیت نیروگاه اتمی بوشهر در گزارش فصلی «یوکیا آمانو»، دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گزارشهایی از افزایش ماموریتهای جاسوسی پهپادهای آمریکایی در نزدیکی این نیروگاه منتشر شده بود. علاوه بر این، روزنامه «دیلی تلگراف» چاپ لندن، یک روز پس از انتشار بیانیه سپاه پاسداران، اقدام ایران در نشاندن پهپاد آمریکایی را ایجاد مانعی جدید در راه توافق ایران و آمریکا بر سر پروندهای هستهای کشورمان دانست. برخی دیگر از منابع به ویژه رسانههای مجازی اسراییل اما گمانهزنیهای دیگری کرده بودند. به باور این منابع، ایران از زمان اعلام دور جدیدی از مذاکرات بر سر پرونده هستهایاش و با توجه به فشارهای فزاینده بینالمللی، تلاش میکرد تا بتواند برگ برندهای در مذاکراتش پیدا کند. به این ترتیب، تهران شاخکهایشان را تیز کرده بود تا موهبتی بزرگ به دست آورد و دست آخر با شکار پهپاد چشم عقاب به هدفش رسید. این منابع اعلام کردهاند که ایران احتمالا، پس دادن پهپاد آمریکا را مابهازایی دریافت امتیاز در مذاکرات آینده خواهد کرد. باید منتظر ماند و دید آیا بهراستی نسبتی منیان این پهپاد و پرونده هستهای ایران وجود دارد؟
دیدگاه تان را بنویسید